Op zoek naar de kwetsbaarheid

Fotograaf Martijn van de Griendt over het nieuwe thema van de NRC Fotowedstrijd: Groei.

Ruurd in Amsterdam, uit het fotoboek Ik ben zeventien (2016) van Martijn van de Griendt. Martijn van de Griendt

Zijn eerste camera kreeg Martijn van de Griendt (47) op zijn veertiende. En zo ongeveer het eerste wat hij deed was zijn broertje fotograferen. „Ik heb hem als proefkonijn gebruikt, jarenlang. Ik heb hem letterlijk zien groeien. Eigenlijk was dat mijn eerste documentaire, alleen wist ik dat toen nog niet.”

Inmiddels is hij twintig jaar professioneel fotograaf en heeft hij onder meer negen fotoboeken op zijn naam staan, vrijwel allemaal over jongerencultuur. „Ik ben altijd op zoek naar wat de jeugd bezighoudt. Juist de tienerjaren zijn cruciaal. Dan ben je in de groei van je leven. Veel interessanter dan mijn huidige leeftijdsgenoten. Daar zit nauwelijks groei meer in.”

Opvallend is dat je op de foto’s van Van de Griendt zelden mensen ziet lachen. „Op Facebook zie je al genoeg lachende gezichten. Logisch. Mensen laten zich het liefst van hun beste kant zien. Maar de rauwe werkelijkheid is vaak heel anders. Mensen zijn kwetsbaar. Daar ben ik ook eigenlijk bij al mijn projecten naar op zoek. Liever kwetsbaarheid dan een fake smile.”

Heftig leven

Harry (13) in Londen, uit Forever Young (2014). Martijn van de Griendt

Voor zijn eerste fotoboek, uit 2005, volgde Van de Griendt de Nederlands-Marokkaanse tweelingbroers Hassan en Hoessein van hun derde tot hun tiende levensjaar. Daarna maakte hij boeken als Forever Young, en Ik ben zeventien. In maart 2017 verscheen Maria, I Need Your Lovin’. „Ik kwam Maria tegen toen ik aan een boek werkte over rokende jongeren. Ze was geadopteerd, vertelde ze, op haar vijftiende zwanger geraakt, in de weer met drugs. Een behoorlijk heftig leven. Meteen de eerste dag dat ik haar fotografeerde, heb ik gezegd: ik ga een boek over jou maken.”

En als Van de Griendt eenmaal besluit om iemand te volgen, dan doet hij dat ook vol overgave. „Ik ben geen objectieve fotojournalist die als een fly on the wall onopvallend zijn werk doet. Ik houd geen afstand tot mijn onderwerp, duik er helemaal in. Ik ben heel betrokken. Bemoei me met iemands leven. Er ontstaat een band, die vaak voortduurt nadat het project is afgesloten.”

Karakter

Maria, uit Maria, I Need Your Lovin’ (2017). Martijn van de Griendt

Maria volgde hij uiteindelijk tien jaar. Soms zag hij haar een maand niet, dan weer fotografeerde hij haar heel intens dagenlang achter elkaar. Sterker nog, op een geven moment pakte Van de Griendt er een filmcamera bij. Het resulteerde in een documentaire, met dezelfde titel als het boek. „In de film wordt haar hele ziel blootgelegd. En je ziet hoe ze ouder wordt, ook figuurlijk. Je ziet haar karakter groeien.”

Over groei gesproken: ook Van de Griendt zelf blijft zich ontwikkelen. Van puur fotograaf is hij zich steeds meer aan het toeleggen op film. Een tweede documentaire is in de maak. Waar die over gaat? „Over jongeren, natuurlijk.”

U kunt uw foto’s met het thema ‘Groei’ insturen tot vrijdag 30 juni, 17.00 uur, op nrc.nl/fotowedstrijd