Column

Een knietje in de ballen

Het politieke wereldtoneel is heel lichamelijk geworden.

Foto Evan Vucci/AP

Van de Franse president Emmanuel Macron is bekend dat hij graag filosofen citeert. Maar deze week won hij een wedstrijdje knijpen. Hij kneep keihard in de hand van Donald Trump. Dezelfde Trump die zo berucht is om zijn kleinerende, pompende wijze van handen schudden. Zijn arm-uit-de-kom-begroeting.

Tot nu toe had geen politicus er een goed antwoord op. Ja, misschien Justin Trudeau, de Canadese premier. Die legde zijn vrije arm op Trumps schouder, en stak zo een stokje voor de pompbeweging.

Maar Macron ging verder. Hij controleerde Trumps hand en kneep hard. En kneep. En bleef knijpen. Het leek pijn te doen. Zijn handenschudden was als een knietje in de ballen.

Trumps gezicht verkrampte. Hij wilde zijn hand uit die berenklauw weg hebben. Lukte niet. GRMMMBL, zei hij. En Macron bleef gewoon knijpen, als een krachtpatser die grijnzend voor de camera’s met blote hand een bierflesje vermorzelt.

Macron in gedachten: ‘kus mijn kloten, vriend’.

‘Dit is voor de keer dat je die gehandicapte journalist bespotte met je wapperhandjes.’

‘Dit is voor de keer dat je Angela Merkel geen hand wilde geven.’

‘Dit is voor alle keren dat je vrouwen in hun kruis greep.’

Het leek wel een lijfstraf. Wraak op Trumps handen. Secondenlang, terwijl camera’s klikten.

En ja, het was fijn leedvermaak voor wie Trump niet mag. ‘Kijken! Politici laten zich niet meer imponeren door de hand van Donald Trump’, juichte de linkse nieuwssite joop.nl.

Maar ook vreemd: om te zien hoe een politicus een andere politicus knijpt. Zo banaal, zo lichamelijk, dit wereldtoneel. Geopolitiek gereduceerd tot worstelshow.

Sowieso werd Trumps eerste bezoek aan Europa in de media gedomineerd door lichamelijkheden. Mimiek en handgebaren – dat is vrijwel alles wat ik me van deze week herinner.

Denk aan de duw die Trump gaf aan de premier van Montenegro. Aan de Paus die nors keek op de foto. De verbouwereerde gezichten van NAVO-leiders tjdens Trumps speech.

Of denk aan zijn vrouw Melania die op de vliegtuigtrap in Rome Trumps grijpende hand ontweek en net deed alsof ze haar haar fatsoeneerde. Roddelbladen speculeerden meteen over het huwelijk van Trump, maar ook serieuze kranten raakten niet uitgepraat over al die lichaamstaal.

“Vreemd om te zien hoe een politicus een andere politicus knijpt.”

„This has been a spectacularly gif-worthy trip”, vatte de Amerikaanse nieuwssite Quartz het bezoek samen.

Precies, het was voer voor gif-jes en memes. Virale plaatjes. Wat er eigenlijk gezegd was, werd overschaduwd. Vooral door die spectaculaire krachtmeting tussen de 70-jarige Trump en de 39-jarige anti-Trump.

Natuurlijk, dat knijpen van Macron was niet alleen fysiek, maar minstens zo symbolisch. Macron kneep namens Europa. Hij kneep als de man die bewees dat populisme niet onverslaanbaar is.

Hij is de jeugd, en bleek sterker.

En hij won ook de tweede worstelronde, aanvankelijk. Macron liep, in Brussel bij de NAVO, recht af op Donald Trump maar ontweek hem op het laatste moment om Angela Merkel een hand te geven. Gejuich op de tribune van alle eurofielen.

‘Geweldige manoeuvre’, twitterde Wouke van Scherrenburg, alsof het een schijnbeweging van Messi was.

Over politiek wordt vaker gedaan alsof het sport is. Maar dan gaat het om metaforen. De afgelopen week was het daadwerkelijk sporten. Schijnbewegingen, worstelpartijen.

De witte knokkels waren geen beeldspraak.

Dat fysieke jaagt me angst aan. Politiek is geen vechtsport, dat was toch iets voor achterlijke parlementen, ver weg.

Maar het lichaam wordt ook hier steeds dominanter. Misschien omdat internet beter uit de voeten kan met lichaamstaal dan gewone taal. De blote bast-parade van Poetin of de pompende handshake van Trump triomferen in de tijd van memes.

En daardoor komen we, ondanks die hippe gifjes, terug in de middeleeuwen. Of in de prehistorie. Waar letterlijk de wet van de sterkste geldt.

Vroeger onthielden we grote leiders vanwege hun uitspraken. Ich bin ein Berliner. Veni, vidi, vici. Straks onthouden we vooral een duw, een handbeweging, een worstelpartij.

Het brein verliest. De sportschoolpolitiek is de grote winnaar van de week.