‘Echte man’ Trump reist en schoffeert zijn gastheren

De buitenwereld heeft voor het eerst kennis gemaakt met het ‘trumpisme’. Vooral Europa moet daar nog aan wennen.

Foto Stephane de Sakutin/AFP

Een president die op een buitenlandse reis bondgenoten schoffeert, de belangrijkste bondgenoot in het Midden-Oosten in verlegenheid brengt en de reis laat overschaduwen door incidenten. Bij iedere andere president zouden Amerikaanse commentatoren er wekenlang schande van spreken. Maar dit is de wereld van Donald Trump, en het abnormale is normaal geworden. De eerste buitenlandse reis van de Amerikaanse president is in eigen land met relatief weinig controverse ontvangen.

De eerste negen dagen dat president Donald Trump in het buitenland was, was de eerste directe kennismaking van de rest van de wereld met het trumpisme. In Amerika weten links en rechts al wat dat inhoudt: een vervreemding van Europese bondgenoten, nauwere banden met autocratische regimes, veel spektakel. En, zoals ook alom verwacht werd, kwam er nauwelijks een visie op buitenlandse politiek, behalve een instinctieve afkeer van de bestaande internationale orde.

Wie gaat de nieuwe NAVO vorm geven? Lees: Trump dwingt Europa zelf te leren nadenken

Een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht van Trump is een fysieke component. Trump-gezinde media praatten er deze week gretig over. Trump vertelt NAVO-bondgenoten recht in hun gezicht de waarheid, en zegt dat ze de Amerikaanse belastingbetaler geld verschuldigd zijn. Trump duwt de premier van Montenegro aan de kant om zelf in het midden van de groep te kunnen staan. Trump danst met een gelukzalige lach de traditionele zwaarddans in Saoedi-Arabië. Dit soort momenten doet het goed onder Trumps aanhangers, voor wie Trump geldt als ultieme alfa-man.

Terwijl Trump in het buitenland was, barstte in de Verenigde Staten een relletje los over de vraag wat een ‘echte man’ is. De aanleiding: de dag voor een speciale verkiezing om een Congreszetel in Montana had de Republikeinse kandidaat een kritische journalist neergeslagen. De Trump-kritische pers reageerde vol afschuw, maar op Fox News en Breitbart, Trump-bolwerken, werd de journalist aangevallen. De Republikein was een ‘echte man’, en de journalist niet. Anders had die wel teruggevochten. Hij won de verkiezingen donderdag, met steun van Trump.

Trumps eerste bezoek aan het buitenland als Amerikaanse president leverde opvallende beelden op. Dit zijn die beelden

Door die lens kijken Amerikaanse Trump-aanhangers naar zijn buitenlandse reis. Amerikaanse en Europese diplomaten in Washington gruwden toen Trump donderdag zijn NAVO-partners schoffeerde. De wantrouwige Europeanen wilden dat Trump eens echt artikel 5 van het NAVO-verdrag zou onderschrijven, het artikel dat bepaalt dat de partners elkaar steunen. Alles was in het werk gesteld om Trump mild te stemmen. Zijn toespraak zou hij houden bij de inwijding van een monument voor de aanslagen van 11 september 2001, een belangrijke gebeurtenis voor internationale solidariteit.

Maar Trump koos op dit belangrijke moment voor de aanval. „Ik ben altijd heel duidelijk geweest. NAVO-partners moeten eindelijk eens hun deel betalen.” Diplomaten, die weten dat Rusland meekijkt, zagen hierin een nieuw teken dat de Trump-regering niets heeft met het Oude Europa. Maar de toespraak werd in Trumpland juichend ontvangen. Hier was een ‘echte man’ aan het werk.

Zo aanvallend als Trump tegen zijn Europese vrienden was, met name tegen de Duitse Bondskanselier Angela Merkel, zo lieflijk was hij tijdens zijn bezoek aan Saoedi-Arabië. De Saoedische regering had het bezoek uitstekend voorbereid, en wist hoe Trump gunstig gestemd moest worden. Trump kreeg een medaille, overal werd de rode loper uitgelegd, zijn gezicht werd zelfs afgebeeld op het Ritz-Carlton Hotel, waar hij sliep. Trump genoot zichtbaar van het gevlij, en deed exact wat de Saoedische leiders wilden. Hij tekende een gigantische wapendeal, koos onverbloemd hun zijde in het machtsconflict in de regio met Iran, en zei: „We zijn hier niet om te preken, om anderen te zeggen wat ze moeten doen.”

In Trumps wereld tellen oude vriendschappen niet langer. In die zin was het te verwachten dat hij Europa kil zou behandelen, en juist warme woorden had voor het Saoedische regime. Al tijdens zijn campagne maakte hij duidelijk dat hij meer op heeft met sterke leiders dan met democratisch gekozen leiders. Dat bevestigde hij de afgelopen negen dagen. Amerika is er al aan gewend, nu moet de internationale gemeenschap met Trumps ‘echte man’-principe leren leven.