Oude Eastwood blijft charismatisch

Peter de Bruijn

De vorige keer dat Clint Eastwood in Cannes was, was in 2007 voor de première van zijn ontvoeringsdrama Changeling. Dit jaar is hij terug als de eregast van het festival, waar zijn western Unforgiven te zien is, ter ere van het 25-jarig jubileum van de film.

In de tamelijk kleine Salle Bunuel van het festivalpaleis geeft hij ook de jaarlijkse ‘masterclass’ van Cannes. De festivalgangers die erin slaagden binnen te komen, hebben allemaal uren in de rij gestaan. De Amerikaanse journalist Kenneth Turan stelt hem vriendelijke vragen, erop beducht om de 86-jarige regisseur niet te zeer in verlegenheid te brengen.

Eastwood presenteert zich graag als een eenvoudige, hardwerkende ambachtsman. Als kind is hij gevormd door de crisis van de jaren dertig. Grote woorden gaat hij uit de weg, ook al steekt hij veel gecompliceerder in elkaar dan hij zich voordoet. „Film is een emotionele kunstvorm, helemaal niet intellectueel. Je moet de emoties die je hebt als je voor het eerst het scenario leest zien over te brengen in de film. Vaak is het beter om op je instinct af te gaan.”

Dat hij met de films die hij in première liet gaan op het filmfestival van Cannes nooit een prijs won, laat hij van zich afglijden. „Je kunt dat soort dingen niet te serieus nemen. Dat zou betekenen dat je jezelf heel serieus neemt. Dat is het gevaarlijkste dat je kunt doen. Ik heb zelf ook aan de andere kant gezeten: als voorzitter van de jury. Natuurlijk heeft iedereen altijd een verschillende mening. Probeer daar dan maar eens uit te komen.” Zijn jury gaf de Gouden Palm in 1994 aan Pulp Fiction van Quentin Tarantino.

Zijn liefde voor Westerns stamt uit zijn kindertijd. „Zoals de meeste kinderen wilde ik op een paard rijden en met een groot pistool schieten.” Het publiek voor westerns zal volgens Eastwood nooit verdwijnen. „Dat is puur escapisme. Westerns spelen zich af in een simpelere tijd, waarin ieder individu zelf zijn recht kon halen.” Toch kwam hij zelf een eind in die richting met zijn Dirty Harry-reeks, die hem in de jaren zeventig de beschuldiging opleverde dat hij fascistische films zou maken. „Dat was het begin van de krankzinnige tijd, waarin we nu nog steeds in leven, met al die politieke correctheid waardoor we ons gevoel voor humor zijn kwijtgeraakt.”

Natuurlijk komen zijn leermeesters Sergio Leone en Don Siegel voorbij. „Sergio maakte fantasiewesterns. Hij dacht na over film in een hele andere dimensie. Don was altijd heel efficiënt in zijn manier van werken.” Zelf werkt Eastwood nog steeds snel. Als het even kan gebruikt hij de eerste take. „Ik wil zien wat er spontaan gebeurt in iemands gezicht. Daar moeten acteurs soms aan wennen. Maar dat is goed voor ze.”

Eastwood is nog niks van zijn charisma kwijt, maar hij is inmiddels een breekbare verschijning. De jaren beginnen zelfs voor Clint Eastwood te tellen. Maar van ophouden met films maken, wil hij niets horen. „Ik heb nog steeds veel plezier in mijn werk. Ik hou ervan om af en toe te gaan golfen, maar ik wil niet elke dag móéten golfen.”

is filmrecensent.