‘Dader Manchester handelde waarschijnlijk niet alleen’

Salman Abedi keerde zeer waarschijnlijk onlangs terug uit Libië en Syrië, aldus ministers in het VK en Frankrijk.

Foto Dave Thompson/AP

De man die zichzelf maandagavond opblies bij een popconcert in Manchester was bekend bij de veiligheidsdiensten en handelde waarschijnlijk niet alleen. Dat verklaarde de Britse minister van Binnenlandse Zaken Amber Rudd woensdagochtend tijdens verschillende interviews met Britse media. Bij de aanslag kwamen 22 mensen om het leven.

Autoriteiten hebben de man geïdentificeerd als de 22-jarige Salman Abedi, die werd geboren in Manchester. Hij was “tot op zekere hoogte” bekend bij de veiligheidsdiensten, aldus Rudd. Gevraagd wat ze daarmee precies bedoelde, verklaarde Rudd dat de veiligheidsdiensten veel mensen “kennen” maar niet iedereen kunnen arresteren. Rudd bevestigde in een interview dat autoriteiten denken dat Abedi onlangs is teruggekeerd uit Libië, het land waar zijn ouders geboren werden.

Bijna gelijktijdig vertelde de Franse minister van Binnenlandse Zaken Gerard Collomb aan Franse media dat Abedi volgens zijn informatie recentelijk in Libië én Syrië zou zijn geweest. Collomb zei die informatie te hebben verkregen van de Britse veiligheidsdiensten. Gevraagd of hij dacht dat Abedi onderdeel was van een netwerk benadrukte Collomb dat daarover nog geen zekerheid was, maar dat er wel bewezen banden met terreurbeweging Islamitische Staat (IS) zouden zijn. De aanslag werd dinsdag opgeëist door IS, maar volgens functionarissen van de Amerikaanse veiligheidsdiensten is het nog allerminst zeker dat de groep er daadwerkelijk achter zat.

Dinsdagavond werd de terreurdreiging in het Verenigd Koninkrijk verhoogd naar het hoogste niveau. Er worden 3.800 militairen ingezet om politie op straat bij te staan, vertelde Rudd woensdagochtend. De krijgsmacht zal vooral worden ingezet op specifieke plekken, waaronder Buckingham Palace, het huis van de premier en het parlement. Ook wordt het eenvoudiger mensen staande te houden voor het doorzoeken van hun auto. Daarnaast maakte het Britse parlement woensdagochtend bekend niet meer open te zijn voor bezoekend publiek. Het Lagerhuis vergadert op dit moment niet, in aanloop naar landelijke verkiezingen op 8 juni.

Irritatie over Amerikaans lek

De Britse minister Rudd toonde in het interview irritatie over het feit dat dinsdag vanuit de Verenigde Staten informatie lekte over de de identiteit van de dader, Abedi. Dinsdagmiddag konden meerdere media Abedi’s naam brengen op basis van anonieme Amerikaanse functionarissen. De Britse overheid en de politie van Manchester wilden die naam pas uren later bevestigen. Al op maandagavond, vlak na de aanslag, meldden anonieme Amerikaanse bronnen aan een journalist van de Amerikaanse televisiezender ABC dat sprake zou zijn van een zelfmoordenaar, vele uren voordat die lezing door de Britse autoriteiten naar buiten werd gebracht.

Rudd noemde die gang van zaken “irritant”, omdat de Britse politie de informatievoorziening in belang van het onderzoek zelf in de hand moet kunnen houden. De minister benadrukte dat dit niet nog een keer moet gebeuren, hoewel het lek het onderzoek volgens haar niet in gevaar heeft gebracht. Het lek vergroot reeds bestaande zorgen over hoe veilig vertrouwelijke informatie nog is in handen van de Verenigde Staten. Sinds het aantreden van nieuwe president Donald Trump lekt er veelvuldig informatie uit het Witte Huis. Onlangs werd bovendien bekend dat Trump zelf van Israël verkregen vertrouwelijke informatie met Rusland had gedeeld.

Twitter avatar gmpolice G M Police Timeline of events - Manchester Arena https://t.co/jqiF3lI8zw

Nog 64 gewonden

Woensdagochtend werd ook meer duidelijk over de toestand van de mensen die door de aanslag gewond raakten. Jon Rouse, het hoofd van de gezamenlijke ziekenhuizen in de regio Manchester, vertelde Sky News dat nog 64 mensen behandeld worden, van wie er 20 in kritieke toestand verkeren. Rouse sprak van “zeer ernstige verwondingen”, uiteenlopend van zware schade aan vitale organen tot missende ledematen.

Onder de doden zijn twee mensen uit Polen, zo bevestigde het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken woensdag. Inmiddels is de identiteit van 9 van de 22 slachtoffers vastgesteld. Onder hen zijn drie mensen jonger dan 20 jaar oud, één was pas 8 jaar.