Vrouw met probleem

Vanuit Princeton, New Jersey, schrijft over wat haar opvalt. Vandaag: over prinses Diana als melkkoe van de populaire pers.

Illustratie Eliane Gerrits

Zevenenvijftig keer stond ze op de cover van het tijdschrift People. Prinses Diana was big business, want van elke uitgave werden miljoenen verkocht. En het is nog niet voorbij. Deze augustus is ze twintig jaar dood en het mediavuur wordt alweer aangewakkerd. Zet u maar vast schrap.

Als hoofdredacteur van People volgde Landon Jones haar van haar negentiende, toen ze zich verloofde met de Britse kroonprins Charles, tot haar 36ste, toen ze bij een auto-ongeluk in Parijs overleed. Jones spreidt de tijdschriften op tafel voor me uit. 57 Diana’s staren mij aan: verlegen, getergd, angstig. Ze staat op het punt te huilen of droogt net haar tranen. Dan weer straalt ze in een verleidelijke avondjurk. Ik lees de vette koppen: Home Alone, Battle for the Boys, He Never Loved Her, Diana on the Edge, Diana’s Lonely Battle, Malice in the Palace, The War of the Wales.

Bij de laatste twee begint Jones te grinniken. „Ja ja”, zegt hij, „we hadden nogal plezier met het bedenken van de koppen. Diana was in alle opzichten een goudmijn. De eerste realityshow die zich voor onze ogen afspeelde. The real housewife of Buckingham Palace.”

Diana „definieerde” het moderne celebrity-bestaan, zegt hij. „Ze manipuleerde de pers en liet die voor haar werken. Wij waren haar belangrijkste wapen. En wij deden daar maar al te graag aan mee. Telkens opnieuw verpakten we haar. Ze wist zichzelf succesvol te branden. Het klinkt cynisch, maar haar dood was een goede carrièrestap, zoals het eerder voor Elvis gold.”

Want daarna begon het pas goed. De herdenkingsuitgave Diana’s Legacy of Love. Noem maar op. Nog steeds zijn tijdschriften met Diana op de cover bestsellers.

„Ze leerde ons een belangrijke marketingles. Zet een jonge vrouw met een probleem op de cover en gigantische verkoop is gegarandeerd. We hadden bij People een gouden regel voor succes: Die, diet, and Di. Met sterfgevallen, nieuwe diëten en prinses Diana was het namelijk altijd raak.”

Ik blader door de enorme stapel tijdschriften op mijn keukentafel. Het is alsof ik Diana’s persoonlijke fotoalbum bekijk. We zijn even oud. Bij mij, zoals bij bijna iedereen, bestaat zo’n album uit feestelijke hoogtepunten. Zo begint het ook voor Diana, met een sprookjeshuwelijk en de geboortes van haar twee zonen. Maar al snel gaat de muziek over in mineur en wordt het een aaneenschakeling van dieptepunten: roddel, echtelijke ruzies, scheiding, verdriet, dood. Haar album toont vooral al haar tragische ogenblikken. Met de meest sardonische onderschriften. Want iedereen smulde mee.

Vlak voor haar dood voerde ze campagne voor het verwijderen van landmijnen, onder andere in Bosnië en Angola. In een van de laatste fotorapportages loopt ze in een beschermende uitrusting door zo’n mijnenveld. De symboliek ligt er duimendik op. Het is onmogelijk om niet haar ex-man, diens familie, de pers en alle anderen die van haar ongeluk profiteerden, als de landmijnen te zien.

Daar staat ze, op instapschoentjes met een iel kogelvrij vest en een belachelijke plastic gezichtsbeschermer, naast een bord met een vervaarlijke doodskop. Het ideale slachtoffer. Een vrouw met een probleem.

Reacties naar pdejong@ias.edu