Al Gore houdt fact-checkers van het lijf

Cannes

Elf jaar na An Inconvenient Truth presenteert Al Gore de opvolger van zijn onrustbarende klimaatdocumentaire.

Klimaatactivist en voormalig Amerikaans vice-president Al Gore in An Inconvenient Sequel. Truth to Power.

Klimaatactivist en voormalig Amerikaans vice-president Al Gore is terug in Cannes. Elf jaar geleden was hier zijn onrustbarende klimaatdocumentaire An Inconvenient Truth te zien, die hem later een Oscar voor beste documentaire zou opleveren. Nu is er de opvolger An Inconvenient Sequel. Truth to Power. Met zijn eerste film wilde Gore vooral waarschuwen – met doemvoorspellingen, die de nodige controversen opriepen. In zijn nieuwe film besteedt Gore meer aandacht aan de oplossingen voor het klimaatprobleem, want die liggen volgens hem inmiddels klaar.

De film volgt Gore in zijn activiteiten, terwijl hij zijn groene boodschap uitdraagt, met als hoogtepunt zijn lobbywerk op de klimaatconferentie van Parijs in november 2015. Maar de film krijgt voor Gore nog een vervelende wending als klimaatscepticus Trump de nieuwe president van de Verenigde Staten blijkt te zijn, en het hele moeizaam opgebouwde kaartenhuis weer in elkaar dreigt te storten.

In An Inconvenient Truth deed Gore voorspellingen over de opwarming van de aarde en de stijgende zeespiegel, die volgens sommige klimaatwetenschappers discutabel waren. Die film was vooral een slim aangeklede lezing – Gore spreekt consequent over zijn ‘diashow’. Hij trekt daar nog steeds de wereld mee over. Maar An Inconvenient Sequel is meer een gefilmd logboek.

Regisseursduo Bonni Cohen en Jon Schenk volgt Gore, terwijl hij smeltende ijskappen bestudeert op Groenland, als hij belt met CEO’s van groene bedrijven en overlegt met hooggeplaatste politici. Hij voert moeizame gesprekken met politici in India, om hen ervan te weerhouden nieuwe, vuile kolencentrales te laten bouwen.

Met zo’n observerende film die de hoofdpersoon volgt bij zijn dagelijkse activiteiten begeeft Gore zich minder op glad ijs. Hij kan zo fact-checkers en rechts-populistische politieke vijanden gemakkelijker van het lijf houden dan bij de eerste film. Toch kunnen milieueconomen misschien een mooi debat overhouden aan de film. Gores voornaamste stelling is dat het bij de milieuproblematiek niet meer gaat om de tegenstelling goedkoop-vervuilend versus milieuvriendelijk-duur. Tegenwoordig is groene energie net zo goedkoop of zelfs goedkoper dan fossiele brandstoffen.

Het enige waar het volgens hem nog op aankomt is de politieke wil. Gore weet uit welke hoek de politieke wind waait. Maar hij heeft goede hoop dat hij ook conservatieve politici, die hun hand liefst stevig op de knip houden, van zijn gelijk zal kunnen overtuigen.

In de film brengt hij een uitgebreid bezoek aan het aartsconservatieve stadje Georgetown in Texas, dat volledig op schone energie draait. Niet per se uit idealisme, vertelt de burgemeester, maar omdat het de beste, voordeligste optie is. Gore zoekt naar bondgenoten waar hij ze kan vinden. De filmmakers mochten hem filmen, terwijl hij de Trump Tower in New York binnenwandelt, maar ze mochten helaas niet bij zijn gesprek met Trump zijn, die op dat moment net is gekozen.

Optimistisch verhaal

Er is dus geen reden voor wanhoop, als het aan Gore ligt. Volgens de voormalige politicus heeft de klimaatstrijd bijna een ‘keerpunt’ bereikt, zoals eerder is gebeurd in de taaie strijd die is gevoerd tegen slavernij, tegen rassendiscriminatie en voor het vrouwenkiesrecht. Inmiddels kunnen we ons bijna niet meer voorstellen dat die thema’s ooit omstreden waren. Zo zal het ook met het klimaatbeleid gaan, voorspelt Gore.

Toch zal het niet gemakkelijk zijn om het klimaatprobleem opnieuw zo breed te agenderen met zijn nieuwe film. Het liep niet storm voor An Inconvenient Sequel in Cannes, al was het maar omdat dit de tweede keer is dat Gore zich met een film over het onderwerp buigt. Bij de persvertoning bleven veel stoelen leeg. Dat heeft ook te maken met de film zelf: niet meer dan een tamelijk brave portretfilm.

De regisseur van An Inconvenient Truth, Davis Guggenheim, is niet meer van de partij voor dit vervolg. Dat is een verlies, want hij maakte op een geraffineerde manier, met allerlei kleine trucjes, een sterke film van Gore’s diashow.

Dankzij de film transformeerde Gore zelf in 2006 in de ogen van velen van een wat houterige politicus in een gedreven idealist. An Inconvenient Sequel heeft minder raffinement. Maar wie Gore’s geloofwaardigheid wil aanvallen, zal het moeilijker krijgen. Elke feitelijke uitspraak in de film is, zo liet een producent weten op de persconferentie, rigoureus gecheckt en „ruim voorzien van voetnoten.”

Gore – inmiddels met grijs haar – kwam met een boodschap die mensen in Cannes graag horen: hij gelooft nog steeds heilig in film als een ideaal medium om zijn verhaal over het voetlicht te brengen. „Dat heeft ook te maken met de enorme verwarring, die momenteel in de media heerst. Film biedt je de kans om mensen geconcentreerd een verhaal te vertellen, in anderhalf of twee uur.”

Was het bij An Inconvenient Truth soms lastig om helemaal mee te gaan in Gores pessimisme, bij An Inconvenient Sequel is het soms moeilijk om Gore volledig te volgen in zijn technologische optimisme. Maar de film laat wel onomstotelijk zien dat de ex-politicus nog steeds de zolen van zijn schoenen loopt voor het klimaat. Dat dwingt respect af. En hij blijft er ook nog vriendelijk bij lachen.