De vijftien mannen van Bosz

De laatste keer dat Ajax de UEFA Cup/Europa League won, was precies 25 jaar geleden. Met deze vijftien mannen wil coach Peter Bosz vanavond in de finale Manchester United verslaan.

De coach: Peter Bosz

Bosz kwam, gezien zijn Feyenoord-verleden, niet voor iedereen met een Ajax-hart als manna uit de hemel, maar hij was bij de directie onomstreden dé opvolger van Frank de Boer. Bosz moest spelplezier terugbrengen in de Arena. Hij slaagde erin om met Heracles en Vitesse vol op de aanval te spelen, in hoog tempo, en doet dat nu ook bij Ajax, met betere spelers. Bosz maakte internationaal indruk met de jonge ploeg die hij in een jaar tijd volledig omgooide en soms zinnenprikkelend laat spelen. Met het bereiken van de finale kantelde hij het perspectief voor een voetballand in crisis: aanvallen loont nog altijd.

De jonge keeper: Andre Onana

De 21-jarige Kameroense keeper kwam in 2015 over van FC Barcelona. Omdat Cillessen verkocht werd - in de omgekeerde richting - maakte Onana in augustus 2016 zijn opwachting in het eerste team van Ajax. Hij werd door de UEFA verkozen tot beste doelman in de heenwedstrijd tegen Legia Warschau. In het begin van het seizoen was Onana niet altijd even steady, maar hoe verder het seizoen vorderde, hoe stabieler de jonge keeper werd. Bosz looft hem voor zijn aanjagende rol van achteruit, met snelle spelvoortzettingen. Al kostte een slippertje tegen FC Groningen twee kostbare punten in de titelrace.
Geschatte transferwaarde: 3 miljoen euro


De aanvoerder: Davy Klaassen

De aanvoerder, onbetwist leider zonder pathos. Hij zal zich toch ook niet hebben kunnen voorstellen nog eens als Ajax-aanvoerder een Europese beker in de lucht te tillen, als eerste na Danny Blind. Een staccato-sprekend mens met een onvermoeibare wedstrijdinstelling. Klaassen heeft als enige middenvelder uit het tijdperk-De Boer de transitie onder Bosz goed doorstaan. Het middenveld staat dichter om hem heen, met Ziyech verder naar voren. Klaassen scoorde twee keer in de Europa League dit seizoen. In de eredivisie scoorde hij 14 keer, 2 keer minder dan spits Kasper Dolberg. Zijn ideale verkoopmoment lijkt deze zomer: 24 jaar, en nu is ook Europees zijn naam gevestigd. Ook al omdat hij de ontwikkeling van jonge middenvelders als Van de Beek in de weg zit.
Geschatte transferwaarde: 15 miljoen euro

De artistiek leider: Hakim Ziyech

Ziyech is de artistiek leider van Ajax die zich opvallend snel heeft aangepast aan pressing bij balverlies. Liep bij FC Twente rond de acht kilometer per wedstrijd, nu ruim elf. Ziyech creëerde dit seizoen de meeste kansen in de eredivisie (116 keer), schoot 114 keer op doel en gaf 12 assists. Technisch is hij zeer begaafd. Altijd de blik naar voren gericht. In de heenwedstrijd tegen Olympique Lyon verzorgde Ziyech drie keer een assist en veroverde hij vijftien keer de bal. Dat was van internationale klasse.
Geschatte transferwaarde: 13 miljoen euro

De rechtsback: Joël Veltman

Veltman is de voorkeursrechtsback van Bosz, ondanks de populariteit van Kenny Tete bij het publiek. Hij is een betere voetballer dan zijn concurrent, maar verdedigend minder imposant. Wel is Veltman veel ervarener en doortrapter in zijn positionering. Hij schuwt de botte bijl niet en kreeg twee keer geel in de overlevingsstrijd tegen Schalke 04. Snelle leerling op de hogeschool van Bosz. Belangrijke schakel in de keten van ‘doordekken’, een essentieel onderdeel waarmee het hoog druk zetten van Ajax mogelijk wordt.
Geschatte transferwaarde: 6 miljoen euro

De spits: Kasper Dolberg

Sensationele spits zonder sentimenten. Internationale blikvanger. De 19-jarige Deen scoorde deze Europa League al zes keer voor Ajax. Daarmee staat hij gedeeld vierde op de topscorerslijst van dit seizoen. Het doelpunt tegen Olympique Lyon uit was incarnatie van al het moois dat Ajax in het verleden voortbracht: een kunstig stiftje over de keeper heen. Nét hoog genoeg, nét hard genoeg. Heeft ogenschijnlijk geen gevoelswereld, maar verzekerde in een interview dat er genoeg omgaat in zijn hoofd.
Geschatte transferwaarde: 8 miljoen euro

De wisselvallige: Bertrand Traoré

Hij is de grilligste voetballer uit het elftal. Traoré werd gehuurd van Chelsea en lange tijd niet de topaanvaller die bij zijn komst, met veel trompetgeschal van met name De Telegraaf, werd verwacht. Kende Bosz uit hun gedeelde Vitesse-tijd. De coach hield aan het spinnenmens vast terwijl hij in vormcrisis verkeerde afgelopen najaar, wat de inmiddels vertrokken bankzitter Anwar El Ghazi tot razernij dreef. Traoré manifesteerde zich in de laatste paar Europese wedstrijden als afmaker en bedenker van aanvallen, maar Lyon-uit was weer een drama. In de opzienbarende heenwedstrijd tegen Olympique Lyon (4-1) werd Traoré uitgekozen tot Speler van de Week in de Europa League door de UEFA. De aanvaller uit Burkina Faso scoorde twee keer en gaf 1 assist.
Geschatte transferwaarde: 5 miljoen euro

De jonge verdediger: Matthijs de Ligt

De Ligt praat, analyseert en speelt alsof hij in de herfst van de carrière verkeert. De pas 17-jarige verdediger maakte een stormachtige ontwikkeling door dit seizoen. Hij werd opgeroepen voor het Nederlandse elftal en speelde ook Europa League wedstrijden. Soms met briljante ingrepen, soms met jongensachtige fouten (Excelsior-uit, Bulgarije-uit). Debuteerde dit seizoen in het betaald voetbal bij Jong Ajax, in de Jupiler League, en werd daar jongste aanvoerder ooit in het betaald voetbal. Zijn benen zijn stevig genoeg om hem op de grond te houden. Aanvallend gevaarlijk met het hoofd.
Geschatte transferwaarde: 1 miljoen euro

De wisselspeler: Justin Kluivert

Heerlijke opportunist op het veld. Justin Kluivert is pas 18, maar de zoon (en kloon) van Patrick Kluivert speelt in het eerste van Ajax alsof hij nooit anders gedaan heeft. Hij valt vaak in en maakt het zijn tegenstander keer op keer lastig. Had meteen een klik met Ziyech, voor wiens diepgang in de passing Kluivert een dankbare ontvanger is. Razendsnel, ontwapenend, voor de duvel niet bang.
Geschatte transferwaarde: 1 miljoen euro

De linksback : Nick Viergever

Viergever combineert nuttige kracht met vereist spelinzicht voor hoog-druk-zettend Bosz-voetbal. Hij is de voornaamste communicator in de defensie en nam opbloeiend Colombiaanse talent Sanchez nadrukkelijk bij de hand. In de return tegen Schalke maakte Viergever de 1-3, met een ultieme krachtsinspanning in de verlenging. Hij is geschorst voor de finale van de Europa League, maar zijn rol in Ajax’ mars door Europa is belangrijk.
Geschatte transferwaarde: 3 miljoen euro

De rechtsback van de toekomst : Kenny Tete

Tete heeft een glansrijke opmars onder De Boer als rechtsback van de toekomst, zowel in Oranje als bij Ajax. Maar onder Bosz vooral invalkracht. Hij heeft een geweldige tackle en blinkt uit in lijf-aan-lijfduels. Ooit werd hij bespuugd door een gefrustreerde Marko Arnautovic van Oostenrijk, zo kort zit hij er kennelijk op. Toekomst uiterst onzeker bij Ajax, loopt in de zomer van 2018 uit contract en er lijkt geen sprake te zijn van een verlenging.
Geschatte transferwaarde: 5,5 miljoen euro

De gelegenheidsback : Jaïro Riedewald

Lijkt na een seizoen goeddeels op de bank te kunnen rekenen op een plek als linksback in de finale. Hij was in de zoektocht naar een controlerende middenvelder in Bosz’ beginweken nog aangeduid als ‘enige echte nummer zes’, maar kon uiteindelijk de coach niet overtuigen op die belangrijke positie in de verdediging. Net niet behendig genoeg, net te defensief ingesteld. Als linksback was Daley Sinkgraven, een door Bosz tot verdediger getransformeerde creatieve middenvelder, lange tijd nummer één maar het langdurig herstel van een blessure zorgde ervoor dat hij nu zelfs niet bij de selectie zit.
Geschatte transferwaarde: 6,5 miljoen euro

De belofte: Donny van de Beek

Met leeftijdsgenoot ‘Appie’ Nouri geldt Van de Beek al jaren als aanstormend megatalent op De Toekomst. Hij debuteerde in het laatste seizoen van De Boer, dit seizoen begint het echte werk op regelmatige basis voor de blonde middenvelder uit Nijkerkerveen. Van de Beek moet opboksen tegen Bosz favoriete middenveld Klaassen-Ziyech-Schöne. Hij is de gedoodverfde opvolger van Klaassen in rol als motor van het elftal. Analist Aad de Mos zei bij Voetbal International dat hij Van de Beek intelligenter vindt dan Klaassen waar het gaat om spelinschatting.
Geschatte transferwaarde: 2 miljoen euro

De centrale verdediger: Davinson Sánchez

Binnen een jaar is de van oorsprong Colombiaan opgeklommen tot onmisbare pilaar in de defensie. Als het raamwerk van Bosz faalt, staat hij er om de vrijgevallen ruimtes in te lopen of spelers aan te vallen. Uitmuntend in de tackles, met een agressie die zelden nog op de Nederlandse velden te zien is. Heeft een soms heerlijk naïeve drang naar voren te sprinten, zie Schalke-uit en Lyon-uit. Speelt zijn tweede finale in een jaar: zijn laatste wedstrijd met zijn vorige club Atlético Nacional was om de Copa Libertadores, het Zuid-Amerikaanse clubkampioenschap. Die won hij.
Geschatte transferwaarde: 7,5 miljoen euro

De dribbelaar: Amin Younes

Younes is de kleine dribbelaar met een voorbeeldige arbeidsethos. Hij wordt vaak gesignaleerd op het complex De Toekomst buiten trainingstijden om, werkend aan zichzelf. Dit is tevens zijn grootste valkuil: hij is verkrampt op zoek naar vorm. In de eredivisie worstelde Younes dit seizoen: hij creëerde veel kansen, maar maakte weinig doelpunten. De Duitser maakte veruit de meeste individuele acties dit seizoen (176 keer passeerde hij een man), en ook in de Europa League deed hij dat twee keer zo vaak dan wie ook (118 keer, 72 keer succesvol). Prima prestaties de afgelopen weken werden deze week beloond met een uitverkiezing voor de selectie van wereldkampioen Duitsland voor het WK-testtoernooi, de Confederations Cup in Rusland.
Geschatte transferwaarde: 5 miljoen euro

De vrije trappenspecialist: Lasse Schöne

Pas toen hij Schöne ‘op zes’ posteerde, als controlerende middenvelder, zag Bosz in een bekerwedstrijd in september tegen Willem II zijn elftal in de juiste versnelling schieten. Tempo, richting, drang naar voren. Schöne, begaafde, slimme speler, speelde eerder onder De Boer op de nummer-10 positie of hangend rechtsbuiten. Hij gaf bij Bosz aan dat hij ook op de nummer 6-positie kon spelen. De rest is geschiedenis. De vrije trappen van Schöne zijn een gevaarlijk wapen. De dertigjarige Deen verbleekte ietwat in de latere stadia van het Europa League-toernooi en is het eerste aannemelijke slachtoffer bij doorselecteren deze zomer.
Geschatte transferwaarde: 3,25 miljoen euro

Foto’s ANP