Slachters worden permanent gefilmd

Slachterijen

Er komt cameratoezicht in grote Nederlandse slachterijen. Dat moet ‘Belgische toestanden’, zoals in Tielt, voorkomen.

Foto iStock Gevilde schapen in een slachthuis.

Koeien, kippen en varkens die in Nederland worden geslacht, eindigen binnenkort bijna allemaal op beeld. Alle grote Nederlandse slachthuizen krijgen cameratoezicht, meldde staatssecretaris Van Dam (Landbouw, PvdA) maandag, na afspraken met de vleessector.

  1. Waarom zijn deze afspraken gemaakt?

    In maart kwamen schokkende beelden van een slachthuis in het Belgische Tielt naar buiten, gefilmd met een verborgen camera. Varkens werden geslagen, geschopt en geslacht zonder verdoving. Een ruime Kamermeerderheid steunde in april vervolgens een motie van de Partij voor de Dieren, waarin de regering wordt opgeroepen cameratoezicht in Nederlandse slachterijen te organiseren, iets dat de staatssecretaris al eerder geopperd had.

    Maandag meldde Van Dam afspraken te hebben gemaakt met drie grote Nederlandse brancheorganisaties (COV, VSV en Nepluvi). De hierbij aangesloten slachterijen slachten ruim 90 procent van de koeien, varkens en kippen in Nederland.

  2. Wat moeten deze slachterijen precies doen?

    Alle plekken waar ‘handelingen’ zijn met levende dieren, moeten straks goed gefilmd kunnen worden: van het binnenleiden van de dieren, tot aan de slacht.

    Het is nog niet duidelijk wanneer de camera’s precies moeten hangen. „De komende periode” worden de afspraken verder vormgegeven, meldt Van Dam aan de Kamer. Ook gaat hij nog in gesprek met de kleine slachthuizen. De gemaakte afspraken gelden alleen voor de grote Nederlandse slachterijen. Niet voor alle slachterijen is cameratoezicht trouwens nieuw. Verschillende slachterijen maken nu ook al camerabeelden voor intern gebruik.

  3. Wat wordt er met de beelden gedaan?

    Alleen de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de toezichthouder, kan beelden opvragen. Ze zijn niet voor het publiek toegankelijk. De NVWA kan beelden opvragen als het vermoeden bestaat dat er op het desbetreffende slachthuis zaken misgaan. Het kan ook zijn dat beelden straks achteraf steekproefsgewijs worden bekeken, zegt Job van de Sande, woordvoerder van staatssecretaris Van Dam. Maar, zegt hij: „Cameratoezicht werkt voornamelijk preventief.” Wie zich continu bekeken waant, zal niet zo snel overtredingen plegen, is het idee.

    Overigens zegt Van de Sande dat er geen aanwijzingen zijn dat er in Nederland misstanden plaatsvinden zoals in Tielt. „Dat blijkt niet uit rapportages van de NVWA.” Maar „tekortkomingen” en „punten van verbetering” zijn er wel. Daarover rapporteert de NVWA.

  4. De beelden blijven eigendom van de slachterijen. Waarom?

    Dat heeft een juridische grondslag. Vanwege onder meer privacywetgeving is het volgens Van Dam ingewikkeld en tijdrovend om cameratoezicht wettelijk verplicht te stellen. Vandaar dat ervoor gekozen is om afspraken te maken met de vleessector, waarbij slachterijen beelden delen op basis van vrijwilligheid.

    In theorie zouden slachterijen kunnen weigeren om beelden aan de NVWA te laten zien. „Maar onderdeel van de afspraak is juist dat ze beelden beschikbaar stellen”, zegt Van de Sande. „Als dat niet wordt nagekomen, kunnen we altijd nog naar juridische maatregelen kijken.”

  5. Verandert er verder iets aan het toezicht op slachthuizen?

    Nee. Het cameratoezicht is een aanvullende maatregel. Bij grotere slachthuizen is permanent toezicht van de NVWA, ook wordt er steekproefsgewijs gecontroleerd. Dat blijft zo.