Column

Dat gedweep met ‘verhalen’. Stop ermee

Een opinion chic van deze tijd is dat politieke partijen een ‘verhaal’ moeten hebben. De ‘kloof’ tussen burger en politiek, het gebrek aan vertrouwen, de opmars van protestpartijen, zo ongeveer alles wat aan de politiek mankeert, wordt eraan geweten dat de politici geen goed ‘verhaal’ meer hebben.

Verhalen - iedereen wil verhalen. De bindende, helende, inspirerende, ja, zingevende kracht van het ‘verhaal’, wij haken ernaar, wij zwelgen erin. Wij Facebooken en Instagrammen ons een ongeluk. Wij volgen massaal cursussen in schrijven, bloggen, vloggen, storytelling. Dat laatste heeft ook in het bedrijfsleven een hoge vlucht genomen. Margarinefabrieken, uitzendbureaus, drogisterijketens, ze hebben allemaal een ‘corporate story’ nodig, een verhaal. Ik begin een beetje moe te worden van dat weeë sentiment van hand in hand begeesterd worden door een Verhaal, liefst in townhall opstelling.

Het postmodernisme in de filosofie, het narrativisme in de geschiedkunde, er is geen Waarheid, er zijn alleen Verhalen, ik begrijp het allemaal wel, maar wat moet de politiek ermee? Met pastoraal hoorngeschal omarmde het CDA een aantal jaren geleden het ‘rentmeesterschap’, het staat nog steeds als eerste uitgangspunt in hun beginselprogramma: ‘Vanuit een besef van verbondenheid tussen de generaties voelt het CDA zich geroepen tot zorg voor natuur en cultuur.’ Een mooi ‘Verhaal’, dat Sybrand Buma tijdens de zojuist gestrande formatiepoging met een grote boog in de prullenbak mikte. Paragraaf 1 van je Verhaal, twintig jaar lippendienst, hop, weg.

Dat maanzieke gedweep met ‘verhalen’, het is kitsch.

Heeft de PVV een ‘verhaal’? Ukip? Trump? Ja, samengevat: ‘Eigen volk eerst’. Is dat een ‘verhaal’? Nee, het is een ideaal. Een streven dat bij genoeg stemmen wordt omgezet in beleid. Veel moderne politici denken dat beleid hetzelfde is als politiek, zij zitten liever in de machinekamer aan de ‘knoppen’ dan op de brug aan het roer, maar uiteindelijk is politiek natuurlijk wel: beleid. Dat is de tastbare, alledaagse realiteit. En de realiteit heeft geen begin, midden en eind, een thema en een moraal. Het ‘verhaal’ is paragraaf 1 van je beginselprogramma, de werkelijkheid is Sybrand Buma die het recyclet als wc-papier. Politiek is geen ‘verhaal’, politiek is issues, programmapunten, maatregelen. Een agenda.

„Ja maar een agenda is ook een ‘verhaal’, weet je?”

„Nee!”

„Maar…”

„Nee! Een agenda is een agenda: een reeks actiepunten, in volgorde van urgentie.”

De Partij van de Arbeid doet niet mee aan de formatie. Ze zijn op zoek naar een ‘nieuw verhaal’. Was dat het probleem? Ik vond de teksten van Kok en Bos en Cohen over het algemeen aangenaam om naar te luisteren, Samsom, Timmermans, Asscher, Arib - intelligente, welbespraakte lieden met het hart op de juiste plaats, kom er eens om. Er ontbreekt maar één klein dingetje: een heldere agenda! Met een modern, lelijk woord: een speerpunt. Dat is waarom de kiezers wegbleven: het was totaal onduidelijk waar de PvdA voor stond!

Dus als ook ik nog even mag aansluiten in de lange rij van goedbedoelende omstanders die de PvdA dezer dagen adviseren hoe de klap te boven te komen, dan zeg ik: laat dat ‘verhaal’ maar even zitten. Probeer eens drie maatregelen op een rij te zetten, in volgorde van ambitie en urgentie. En als dat lukt, maak er vijf van, en dan tien. Formuleer ze kort, scherp en dwingend. Geef er een klap op en ga aan de slag. Desnoods noem je het een ‘verhaal’. Zijn de hipsters ook blij.

Jan Kuitenbrouwer is directeur van Woorden die werken.