Actrice Maryana Spivak over Cannes-favoriet ‘Loveless’: ‘De film ging in mijn ziel zitten’

Filmfestival Cannes

‘Leviathan’-regisseur Andrei Zvyagintsev blinkt op Cannes uit met zijn nieuwe film ‘Loveless’. ,,Toen ik de film hier zag, was ik in tranen”, vertelt actrice Maryana Spivak over haar eerste, schitterende hoofdrol.

De Russische actrice Maryana Spivak op de rode loper in Cannes: ze is de boze, liefdeloze moeder in de film 'Loveless' (Nelyubov). Foto AFP/ ANNE-CHRISTINE POUJOULAT

De eerste helft van de filmcompetitie in Cannes zit er bijna op en één film stak daarin met kop en schouders boven de concurrentie uit. Dat is het ijzingwekkende drama Loveless ( ‘Nelyubov’) van Andrei Zvyagintsev. De Russische regisseur had drie jaar geleden een grote hit in de Nederlandse filmhuizen met zijn vorige film Leviathan. In die film werd een garagehouder vermorzeld door de machinaties van de staat. Dat inktzwarte beeld van de politieke verhoudingen in zijn land werd de filmmaker door Russische politici niet in dank afgenomen. Het ministerie van Cultuur beschuldigde Zvyagintsev ervan dat hij de Russische cultuur zou hebben ‘besmeurd’.

Zvyagintsevs nieuwe film heeft een minder expliciete politieke dimensie. Loveless gaat over een redelijk welvarend stel, Boris en Zhenya, dat in scheiding ligt en zich meer bekommert om hun nieuwe liefdes dan om hun twaalfjarige zoon, Alyosha.

Zoon is verdwenen

Als de jongen zijn moeder op een avond tijdens een ruzie hoort zeggen, dat ze hem naar een kostschool zal sturen, is hij de volgende dag verdwenen. Maar Boris en Zhenya hebben eerst 24 uur nodig om erachter te komen dat hun zoon verdwenen is, zo druk zijn ze met hun eigen besognes. De politie doet niets. Het stel krijgt hulp van een organisatie van vrijwilligers die een zoektocht opzet, maar blijft elkaar ook tijdens dat speurwerk naar het leven staan.

Dat Loveless zo’n verpletterende indruk maakt, mag ook op het conto worden geschreven van de twee nog tamelijk onbekende acteurs, die de hoofdrollen spelen. Maryana Spivak heeft als Zhenya een ondankbare taak: ze speelt een moeder die niet van haar kind lijkt te houden. Zhenya is een vrouw die vooral kwaad is – kwaad op haar ex, kwaad op de wereld, kwaad op zichzelf ook, omdat ze het allemaal zover heeft laten komen. Met minieme suggesties moet Spivak laten zien dat er ook nog een andere kant zit aan haar personage dan alleen haar hardheid.

Alexey Rozin heeft als Boris een net zo ondankbare taak: hij speelt een lafaard en een sukkel, een man die het liefst voor de gemakkelijk weg kiest en wegloopt voor confrontaties. Als acteur moet de 39-jarige Rozin genoegen nemen met een tamelijk bescheiden rol, om de furie van zijn tegenspeelster goed te laten uitkomen. Beide acteurs zijn subliem. Voor de 32-jarige Spivak is dit haar eerste hoofdrol in een film; er zullen nog vele rollen volgen.

Spelen van zoveel verdriet

Gemakkelijk kan het niet geweest zijn, om in een film te spelen met zoveel verdriet en menselijk leed. „Dat kan voor de mensen in je omgeving een probleem zijn”, zegt Spivak in Cannes. „Voor mij als actrice is een rol in de eerste plaats werk, een baan. Maar tijdens dat werk leef je het leven van het personage. Een deel daarvan neem je altijd mee naar huis. Gelukkig is mijn man zelf ook acteur, dus dat is allemaal goed afgelopen.”

Toen ze film in Cannes voor het eerst zag op een groot scherm, barste Spivak in tranen uit, bij een sleutelscène in de film. „Ik zat weer helemaal in de emotie van sommige scènes, toen ik ze hier terugzag. De film is in mijn ziel gaan zitten, in mijn hele leven.”

Zhenya is haar eerste hoofdrol.„Het was een groot geluk voor mij om deze rol te mogen spelen, voor zo’n grote regisseur. Natuurlijk was het ook een enorme vuurproef, maar ik ben vooral gelukkig dat ik deze kans heb gekregen.”

Zelf ziet Spivak haar personage niet als een slecht mens; dat doen acteurs nooit, want dan kunnen ze zich niet goed meer inleven. Spivak: „Ik zie Zhenya niet als een egocentrische, slechte, boze vrouw. In haar kern is ze niet slecht. Ze is een heel gewoon iemand, die zich in een afgrijselijke situatie bevindt. Ze gedraagt zich zoals ze zich gedraagt door die vreselijke omstandigheden. Daardoor komt ze misschien liefdeloos over. Maar ze is juist iemand die vreselijk verlangt naar liefde, die enorme pijn lijdt, maar haar pijn altijd verbergt. Ze zit steeds met haar telefoon op sociale media, maar dat doet ze om haar pijn niet te laten zien. Ik denk dat het echt niet klopt, dat ze niet van haar zoon zou houden.”