Lof en Amerikaanse wapens voor Saoedi’s

Trump in Saoedi-Arabië Dansen met zwaarden, buigen voor de koning en vriendelijke woorden voor de islam; als het maar banen oplevert in de VS.

President Donald Trump danst de traditionele zwaarddans met de Saoedische koning Salman bin Abdulaziz al-Saud (links)in Riad. Foto AFP

Wie had gedacht dat Donald Trump de moslimwereld diep zou beledigen tijdens zijn bezoek aan Saoedi-Arabië kwam bedrogen uit. Trump leek juist heel erg in zijn nopjes toen hij zaterdagavond meedeed aan de ardah, een traditionele dans met zwaarden.

„Dat was prachtig,” zeiden Donald en Melania Trump na afloop tegen elkaar. „Het is een oorlogsdans”, zei een van de Saoediërs. Dat was toepasselijk want de belangrijkste beslissing tijdens Trumps bezoek is het ondertekenen van een mega-wapenverkoop ter waarde van 110 miljard dollar (bijna 100 miljard euro).

Over een periode van tien jaar zou het zelfs over 350 miljard dollar gaan. Dat zal Amerika „jobs, jobs, jobs” opleveren, zei Trump in Riad. Voor Jemen, waar Saoedi-Arabië oorlog voert tegen de Houthi-rebellen, betekent het wellicht nog meer doden dan de meer dan tienduizend tot dusver.

Bekijk hieronder de dans:

Een grote ommezwaai met het beleid van president Obama is dit niet. De wapendeal van 110 miljard dollar werd onder Obama in gang gezet. Pas in de laatste maanden zette de regering-Obama de rem op het leveren van precisiewapens als reactie op berichten over het stijgend aantal burgerdoden in Jemen.

Dat de mensenrechten voor de regering-Trump een mindere zorg zijn, was al langer duidelijk. Trumps minister van Buitenlandse Zaken Tillerson zei eerder deze maand dat Amerikaanse waarden en Amerikaanse belangen niet altijd samenvallen. In Riad is daar een nieuwe term voor uitgevonden: principieel realisme.

Veel media maakten afgelopen weekend nieuws met het feit dat Melania Trump zonder hoofddoek van het vliegtuig stapte. Dat zou een moedig statement zijn in een land waar vrouwen weinig of geen rechten hebben. Maar buitenlandse vrouwen moeten in Saoedi-Arabië helemaal geen hoofddoek dragen. Merkel, May en Michelle Obama deden dat in het verleden ook niet.

Blootshoofds

De hoofddoek-affaire was alleen relevant omdat Trump in 2015 juist kritiek leverde op Michelle: zij zou door blootshoofds te gaan een belangrijke bondgenoot hebben beledigd.

Nog een verschil: tijdens de campagne noemde Trump Obama’s buiging voor de Saoedische koning een teken van zijn zwakheid; zaterdag deed Trump hetzelfde.

Naar Trumps speech over de islam, zondag voor de staatshoofden van vijftig landen met een moslimmeerderheid, was met ingehouden adem uitgekeken. Te meer daar hij naar verluidt geschreven was door Stephen Miller, de architect van Trumps moslimreisverbod.

Tijdens de campagne had Trump Obama keer op keer aangevallen omwille van zijn vermeende weigering om de woorden „radicaal islamitisch terrorisme” uit te spreken. Die woorden zou Trump in Riad vast wel uitspreken? Nee dus. Trump had het veel over terrorisme maar hij zei dat dit geen „oorlog tussen religies” is maar een „strijd tussen goed en kwaad”, „tussen barbaarse criminelen en fatsoenlijke mensen”.

Dat lijkt erg op de uitspraak van George W. Bush in 2011: „Wij zijn niet in oorlog met de islam.” Het verschilt zelfs niet wezenlijk van de speech die Obama in 2009 gaf aan de universiteit van Kairo. Obama in 2009:

„Hoe vroeger de extremisten geïsoleerd worden en niet langer welkom zijn in de moslim-samenleving des te eerder we allemaal veiliger zullen zijn.”

Trump in 2017:

„Verjaag ze uit uw gebedsplaatsen; verjaag ze uit uw samenleving, verjaag ze uit uw heilig land, verjaag ze van deze aarde.”

Bekijk hier de volledige speech van Trump:

Lof en een beetje kritiek

Trump had lof en een beetje kritiek voor de bijdrage van Amerika’s regionale bondgenoten in de strijd tegen IS. Maar ook die was milder dan Trumps kritiek op Navo-bondgenoten die niet genoeg bijdragen. „Wij kunnen de strijd tegen het kwaad alleen winnen als de krachten van het goede verenigd en sterk zijn – als iedereen in deze zaal zijn eerlijk deel van de lasten op zich neemt.”

Trumps uitspraak dat „wij ook de financiële bronnen van de terroristische organisaties moeten afsnijden” kan gezien geworden als kritiek op Saoedi-Arabië. Er zijn geen bewijzen dat Riad zelf extremisten financiert, en het land is lid van de anti-IS-coalitie. Maar veel Saoedische burgers doen dat wel, en duizenden Saoedi’s vechten bij IS.

Nee, kritiek had Trump vooral op Iran, een land dat volgens hem „de terroristen een veilige haven, financiële steun en sociale standing geeft”. (Met de ‘terroristen’ bedoelde hij Hezbollah.)

Uiteindelijk is in Riad dit weekeinde vooral de aloude relatie tussen de VS en Saoedi-Arabië in ere hersteld. Die stond in de laatste jaren van de regering-Obama onder druk. Obama’s nucleaire deal met Iran deed Saoedi-Arabië vrezen voor zijn machtspositie in de regio. Die positie was altijd gebaseerd op Amerikaanse wapens, en daarvan zijn er opnieuw heel veel op komst.