Column

Wim Andriessen, 1938 - 2017

Op zondag 14 mei overleed Wim Andriessen, 78 jaar oud. Hij was een sterke schaker, maar de Nederlandse en later ook de internationale schaakwereld is hem vooral dankbaarheid verschuldigd als schaakjournalist, tijdschriftredacteur en uitgever.

In 1968 deed Wim iets dat als financiële zelfmoord werd beschouwd: hij gaf zijn baan aan de landbouwhogeschool in Wageningen op om het maandblad Schaakbulletin op te richten. Het had een nederig begin. Het eerste nummer is later door Alexander Münninghoff, die een bloemlezing van artikelen uit het blad samenstelde, beschreven als een sympathiek vod van 16 bladzijden op gerecycled WC-papier, met een omslag getekend door een dronken vormgever.

De naam Schaakbulletin was geïnspireerd door het Vietnam Bulletin. Wim was links en hij speelde zelfs even met de rampzalige gedachte om van zijn blad een door de abonnees bestuurde coöperatie te maken. In feite was hij er de man niet naar om zijn leiderschap te delen. Al in een vroeg nummer stond een foto waarop hij en twee mederedacteuren met een stapel papier voor een vuilnisbak op straat stonden. Het onderschrift was iets als ‘de redactie behandelt ingekomen post’.

Het was een vrolijk en baldadig blad, maar niet alleen dat. Donner publiceerde er prachtige banvloeken, Timman deed verslag van zijn worstelingen op weg naar de wereldtop en Krabbé begon er zijn schitterende verzameling schaakcuriosa.

Het ging goed. Er kwam een winkel en een uitgeverij. Het wat studentikoze Schaakbulletin werd in 1984 door Wim vervangen door een Engelstalig blad New in Chess waarin de wereldkampioenen gingen schrijven. Zelf ben ik ook medewerker en wij van New in Chess vinden New in Chess het beste schaaktijdschrift ter wereld.

Aan het begin van deze eeuw verkocht Wim zijn bedrijfje. Hij bleef er nog lang bij betrokken en maakte zich verder verdienstelijk als trainer van jonge talenten en webredacteur voor de Alkmaarse schaakvereniging De Waagtoren, die hem vorig jaar tot erelid beoemde. Het deed me goed om te zien dat hij op die website nog wel eens scherp polemisch uit de hoek was gekomen, net zoals hij dat vroeger graag deed.

Constant Orbaan (toen schaakmedewerker van het Handelsblad) - Wim Andriessen, Turmac-vierkamp Zevenaar 1967

1. e4 e6 2. d3 c5 3. g3 Pc6 4. Lg2 g6 5. Le3 Lg7 6. Pc3 d6 7. Dc1 Tb8 8. Ph3 Pd4 9. Pd1 e5 10. Pg1 Een karakteristieke terugtocht voor Orbaan, die in de beginstelling zijn geliefde paarden vaak met de neuzen naar zich toe neerzette. In het NK van 1950 deed hij tegen Donner in een Spaanse partij 7. Pf3-g1, waarna die opstond en riep: ‘This man is mad!’ Orbaan won die partij. 10…Pe7 Ook Andriessen zal verbaasd zijn geweest over Orbaans laatste zet. 11. c3 Pdc6 12. Lh6 0-0 13. Lxg7 Kxg7 14. Pe2 f5 15. 0-0 b6 16. f4 d5 17. Pf2 De zesde paardzet is er een te veel. Ondanks zijn omslachtige manoeuvres zou wit na 17. fxe5 nog heel behoorlijk staan. 17…fxe4 18. dxe4 La6 19. Te1 d4 20. cxd4 Lxe2 21. Txe2 Pxd4 22. Te1 Pec6 Nu heeft zwart duidelijk positioneel voordeel.

Zie diagram

23. Pg4 De laatste paardzet is fataal. Met het pionoffer 23. f5 kon wit nog weerstand bieden. 23…exf4 24. gxf4 Dh4 25. h3 Dg3 26. Kh1 Txf4 27. Tf1 Txg4 Wit gaf op, want na 28. hxg4 komt 28…Dh4+ 29. Kg1 Pe2 mat.