Lieveheersbeestje vouwt vleugels met slimme truc

Illustratie Irene Goede

Kriebel, kriebel. Wat loopt daar over je hand? Een lieveheersbeestje. Het lieveheerstbeestje vind zo’n wandeltocht over mensenvlees wel best.

Voor even dan. Want zodra het kevertje er genoeg van heeft, klapt het zijn rode stippelschild open en vouwt zijn vleugeltjes uit. Zoef! En weg is-ie.

Dat uitvouwen van vleugels gaat supersnel. Veel sneller dan jij met je blote oog kan zien. Binnen een tiende tel zijn de lange vleugels uitgevouwen.

Maar elke parachutespringer weet: uitvouwen gaat sneller dan ópvouwen.

Het lieveheersbeestje doet er lang over om die vleugels weer op te bergen. Maar hoe het kevertje dat precies deed, dat wisten biologen niet.

Het probleem voor nieuwsgierige biologen is dat het lieveheersbeestje z’n schild sluit vóórdat de vleugels opgevouwen zijn. Misschien heb je het wel eens gezien, bij een lieveheersbeestje dat net is geland. De ongevouwen vleugeltjes piepen dan nog onder het schild uit.

Biologen uit Japan hebben het opvouwen nu toch kunnen meekijken met het opvouwen, dankzij een slimme truc. Ze bouwden eerst een schild na van doorzichtige hars. Daarna haalden het rode schildje van een lieveheersbeestje er voorzichtig af, en zette er het doorzichtige schild voor in de plaats. Nu zagen ze alles, een kijkje onder de motorkap!

De biologen zagen dat het lieveheersbeestje bij het opvouwen wiebelt met z’n kont. Steeds als het kevertje wiebelt, wordt de vleugel tegen de onderkant van het schild geduwd. De vleugel klapt dan een beetje dubbel. Net een rolmaat, vinden de biologen. Een rolmaat is een oprolbaar metalen meetlint die je ouders bij het klussen gebruiken. lint is een beetje bol. Dat maakt de liniaal stevig, maar ook flexibel. Je kunt de rolmaat op elke plek dubbelklappen. Probeer het maar eens thuis.

De Japanners denken dat de vouwtechniek van lieveheersbeestjes ook nuttig kan zijn voor mensen. In de ruimtevaart bijvoorbeeld, bij het inklappen of uitvouwen van zonnezeilen.

Bron: PNAS, 16 mei