‘Werk vinden wordt voor ons niet moeilijk’

Zonne-energie

Elke twee jaar strijden teams van technische universiteiten uit meer dan dertig landen met elkaar om de titel van snelste zonne-auto. Hoe zien deze studenten hun toekomst voor zich?

Solar Team Delft in 2015 tijdens de World Solar Challenge in Australië. Zij behaalden toen de eerste plaats. Foto EPA/David Mariuz

Nee, de buitenkant van de zonneauto mag niet op de foto. Zelfs geen onderdeel ervan, en ook geen close-up. De studenten in het Solar Team van de Technische Universiteit Delft zijn niet over te halen. De auto wordt pas op 25 juli officieel getoond en reken er dan maar op dat hij angstvallig door andere teams zal worden bekeken. Van de acht keer die de universiteit deelnam aan de World Solar Challenge in Australië, won het team uit Delft zes keer.

Maar het Solar Team van de Universiteit Twente hijgt ook in hun nek: in 2009 eindigden zij op de achtste plaats, bij de laatste editie bemachtigden ze de tweede plek. Het verschil in finishtijd met winnaar Delft: slechts zes minuten.

Beat the Dutch, versla de Nederlanders. Bij de tweejaarlijkse race met zelf gebouwde auto’s op zonne-energie is dat nu het motto. Studententeams van technische universiteiten uit meer dan dertig landen racen met de meest zuinige en gestroomlijnde auto’s. De Nederlandse teams werken anderhalf jaar non-stop, in oktober staan ze allebei aan de start van de race die in 1987 voor het eerst gehouden werd. Er wordt dan 3.000 kilometer gereden, dwars door de woestijn.

Wat is het toch met die Nederlandse teams? Ten eerste: ze werken fulltime, zeggen Sam Langerak (21), Nicole Veldhuis (22) en Aart Stuurman (24) van de Universiteit Twente tijdens een ritje naar een verlaten legerbasis in de streek. Daar maakt een deel van het negentienkoppige team de elektrotechniek van de auto. In de werkplaats staat al een ‘mock-up’ – een op ware grootte gebouwd, technisch model van de auto – genaamd Micheal, waarmee ze tests doen. Ernaast staat een schaalmodel, dat al aan het publiek bekend is gemaakt.

Dat fulltime werken heeft zo zijn voordelen. In landen als de Verenigde Staten blijven deelnemers bijvoorbeeld doorstuderen – het collegegeld is er veel te hoog. Daarnaast selecteren beide Nederlandse teams niet alleen op intelligentie: „Bij de sollicitatie werden we getest op onze eigenschappen en de omgang met nieuwe situaties”, zegt Langerak. Want met negentien in zichzelf gekeerde genieën kom je er niet.

Bij een bezoekje aan het Solar Team uit Delft, in hun werkplaats in Zwolle, blijft het uiterlijk van de wagen nog wel even geheim. Door de ogen van een leek lijkt het gevaarte waar Emma Vercoulen (20), Niels Pynaert (22) en Steven de Rooij (22) zich over buigen, zelfs nog in niets op een auto. Al twee maanden werken ze aan de buitenkant van de zonne-auto. Nog een maand en dan gaat de auto naar Delft, waar de rest van het zestienkoppige team bezig is met de techniek voor de binnenkant. Een werkweek van 80 uur is geen uitzondering. Twaalf vrije dagen krijgen ze in totaal. Vercoulen: „Ik maak ze denk ik niet eens op.”

Dat het team relatief klein is helpt hen juist te winnen, denken ze. Taken lopen in elkaar over en iedereen is flexibel, waar sommige andere teams heel hiërarchisch zijn. Oké, met teambuilding alleen win je geen race, technisch moet alles ook kloppen. Want, zegt De Rooij: „Het is natuurlijk geen voetbalwedstrijd.”

Autofabrikant Tesla staat in oktober aan de finish, om te werven

Solar Team Universiteit Twente

Foto Eric Brinkhorst

Sam Langerak (21)

Langerak probeert zichzelf telkens uit te dagen. Op de middelbare school was het wedstrijdroeien – een fysieke beproeving. Daarnaast houdt hij altijd al van brain games. Nu past het Solar Team goed in die filosofie: „Ik kan me niets zwaarders bedenken.”

Voor het team regelt Langerak de interne en externe evenementen. Daarnaast ontwerpt hij banners en regelt hij het uiterlijk van de auto door stickers te ontwerpen.

Langerak droomde er ooit van architect te worden. Toch verschoof die droom uiteindelijk naar het ontwerpen van kleinere gebruiksvoorwerpen: „Ik wil graag iets maken dat ik vast kan houden.” De verbinding tussen techniek en mensen vindt hij mooi: „Je hebt niets aan een technisch goed ontwerp, waarvan mensen niet snappen hoe het werkt.”

Over zijn baankansen maakt Langerak zich niet druk. Mensen in het Solar Team krijgen nu al stages aangeboden, vertelt hij. „En autofabrikant Tesla staat in oktober aan de finish, om te werven.”

Nicole Veldhuis (22)

Veldhuis stuitte in de vierde klas op de studie technische bedrijfskunde: „Ik was meteen verkocht en heb nooit meer ergens anders naar gekeken.”

Processen optimaliseren en kijken naar wat er beter kan, daar praat Veldhuis gepassioneerd over. Ze liep al stage in het magazijn van een bedrijf dat onderdelen van machines maakt, maar wilde toch graag weer een jaar wat anders doen.

Bij de functie externe betrekking komt een stuk meer kijken dan ze vooraf gedacht had. „Welke sprekers nodig je bijvoorbeeld uit bij de presentatie van ons schaalmodel? Ik vind een meer technische baan later toch leuker dan het communicatievak, heb ik gemerkt.”

Als contactpersoon van alle bedrijven die met het team te maken hebben, hoopt ze dat die contacten later nog van pas komen. Ze lacht: „Dan kun je pas écht zeggen dat je die functie goed hebt volbracht.”

Aart Stuurman (24)

Als je Stuurman vraagt wat hij studeert, dan kan hij daar lang over vertellen. Hij rondde een bachelor informatica af in Utrecht en een pre-master elektrotechniek in Delft. Maar na het Solar Team wordt het tóch de master ‘embedded systems’. „Ja, hoe leg ik uit wat dat is”, lacht hij. „Je leert er bijvoorbeeld microchips te programmeren en te ontwikkelen.”

De zonne-auto is ook zo’n ‘embedded system’. Als data-acquisist schrijft Stuurman een computerprogramma voor het monitoren van de auto. „De elektrische onderdelen sturen informatie over bijvoorbeeld het verbruik naar mij, terwijl ik tijdens de race achter de auto aanrijd.”

Ooit wil hij de ruimte in, als austronaut. „Al is de ruimtevaart nog niet erg milieuvriendelijk. Bij een ruimtestation zou ik daarmee kunnen helpen.” Hij richt zijn blik ook op start-ups die herbruikbare raketten maken. „Het maakt in die tak niet uit wat je hebt gestudeerd, kijk maar naar André Kuijpers. Als hij het met geneeskunde kon, kan ik het met informatica ook.”

Solar Team Universiteit Delft

Foto Eric Brinkhorst

Niels Pynaert (22)

Als Pynaert op jonge leeftijd met zijn ouders op reis gaat, vindt hij de luchthaven eigenlijk het mooist. Het opstijgen van de toestellen fascineert hem. Zonder twijfel zegt hij nu, zo’n vijftien jaar later: „Het feit dat we kunnen vliegen, dát vind ik het allermooiste van de techniek.”

De mogelijkheid deel uit te maken van een van de dreamteams van Delft speelde al een rol bij zijn studiekeuze. Techniek is „cool”. En techniek toepassen voor een duurzaam doel nóg cooler.

Met twee anderen ontwerpt hij de auto en zorgt hij dat de luchtweerstand zo laag mogelijk blijft. Voor het eerst tijdens zijn studie heeft hij echt het idee dat je samen méér bereikt dan alleen.

Nee, werk vinden wordt niet moeilijk. Zeker niet sinds de komst van drones en onbemande vliegtuigen. Deel uitmaken van het Solar Team helpt zeker. „Bij een sollicitatie kun je zeggen dat je al werkervaring hebt opgedaan.” Maar zijn droombaan laat zich minder gemakkelijk strikken. „Stiekem”, vertelt Pynaert, „wil ik een nieuw, duurzaam vliegtuig ontwerpen”.

Emma Vercoulen (20)

„Ik heb de afgelopen acht maanden meer geleerd dan in de rest van mijn leven”, vertelt het jongste lid dat het Delftse team ooit heeft gehad. Ze besloot na het tweede jaar van haar bachelor werktuigbouwkunde al te solliciteren.

Wat je het meeste leert van team, denkt Vercoulen, is niet per se vakkennis, maar vooral soft skills zoals teamwerk en communicatie. Zo stuurt ze nu het bouwteam aan – een managementfunctie. Door het contact met de verschillende bedrijven die materialen leveren, kan ze zich al een beetje oriënteren op het latere werkveld. „Iets ontwerpen en produceren met een hoger doel, duurzaamheid bijvoorbeeld, dat lijkt me wel wat.”

Vercoulen gaat over de materialen en de vorm van de auto. De veiligheid van de drie coureurs is een grote verantwoordelijkheid. „Ik heb iedereen opgemeten, want alleen de drie kleinste mensen worden coureur.” Ze straalt: „ Ik bleek er daar één van.”

Oefenen doen zij en haar twee mede-coureurs door te sporten en naar de sauna te gaan om daar sudoku’s te maken. Racen betekent namelijk drie uur achtereen gefocust rijden in een cabine van 55 graden.

Steven de Rooij (22)

Het is De Rooijs taak de auto op tijd af te krijgen. Hiervoor was het enige dat hij plande het studeren voor zijn tentamens, dus dat was even wennen. Want wat blijkt: een schema maken, dat presenteren en verwachten dat iedereen luistert, dat werkt dus niet. Toch is dat precies waarom hij dit wilde doen. „De samenwerking die ik mis in mijn studie gaat enorm waardevol zijn in mijn verdere loopbaan.”

Voor hij bij het Solar Team kwam wilde hij de wetenschap in – onderzoek doen naar kwantumcomputers. Het bedrijfsleven leek hem alles behalve interessant. „Maar door het contact met bijvoorbeeld materiaalleveranciers heb ik gezien dat er zoveel diverse bedrijven zijn, daar moet ook iets leuks tussen zitten waar ík later aan de slag kan.”

„Het komt wel goed.” Volgens De Rooij is dat wat de meeste technische studenten denken als het op banen aankomt. Een fijn gevoel. „Als je je niet druk hoeft te maken over randzaken zoals een baan, heb je de ruimte om je passie te zoeken en daar volledig in op te gaan.”