Rutte reikt Klaver weer een hand

De VVD-leider was op een partijcongres in Arnhem lovend over de GroenLinks-leider.

Mark Rutte tijdens zijn toespraak op Papendal. Foto Martijn Beekman/ANP

Mark Rutte heeft in zijn speech op het VVD-congres vrijdagavond in Arnhem de deur opengehouden voor een nieuwe formatiepoging met GroenLinks. Geen woord zei de demissionaire premier over de wens om met de ChristenUnie te regeren of de mogelijkheid dat in een nieuw kabinet de vierde partij naast VVD, CDA en D66 toch de SP of de PvdA wordt. Over de PVV of Geert Wilders sprak hij nauwelijks. Slechts één wens sprak Rutte uit voor de formatie: “een meerderheidskabinet”. Want de minderheid van Rutte II in de Eerste Kamer was hem de afgelopen jaren slecht bevallen “en het is een paar keer bijna niet goed gegaan”.

Meer dan lovende woorden had Rutte voor GroenLinks-leider Jesse Klaver. Hij had hem tijdens de maandag mislukte formatiebesprekingen beter leren kennen en “onder de indruk geraakt” voor hem gekregen. “Niet voor zijn politieke standpunten, maar hij deugt. (…) Nederland is beter af omdat mensen als Jesse Klaver voor de politiek kiezen”, aldus Rutte. Het publiek van ruim zeshonderd VVD’ers applaudisseerde met enige aarzeling.

Verder wilde Rutte ook zijn achterban niet meer vertellen over de breuk met GroenLinks en de deze week ontstane impasse. Zijn opmerking “ik ga volledig open zijn, u kent mijn behoefte aan totale transparantie” was geestig bedoeld. Rutte waarschuwde slechts “dat er compromissen gesloten gaan worden. Bij een aantal daarvan zult u denken: dat vinden we niet zo lekker”.

Affaire-Keizer

Ook aan het vertrek van partijvoorzitter Henry Keizer, die in opspraak was gekomen na publicaties over het lage bedrag waarvoor hij zijn crematoriumbedrijf had verworven, maakte Rutte weinig woorden vuil. Hij gaf toe dat “grote fouten zijn gemaakt in de communicatie”. Keizer deed een week over zijn verweer tegen de aantijgingen van Follow the Money en weerde daarbij journalisten van die onderzoekssite. Rutte zelf zei zeker te weten dat Keizer integer was voordat de interne integriteitscommissie de kwestie onderzocht had.

Keizer stapte donderdag op. Daarmee werd voorkomen dat het hele congres over de voorzitter en zijn integriteit zou gaan. Na Keizers vertrek, vlak voor het partijcongres, heeft de integriteitscommissie van de partij haar onderzoek opgeschort.

Nu Keizer geen voorzitter meer is, kan die commissie niet meer beoordelen of zijn zakelijke handelen in het verleden zijn huidige functioneren als politiek
bestuurder in de weg staat. Bovendien is aangifte tegen Keizer gedaan.

Rutte zei wel dat iedere VVD’er zich had te houden “aan wetten en regels en normen en waarden die we met elkaar in de VVD hebben afgesproken”. Maar hij verdedigde zijn eigen handelen de afgelopen weken. “Integriteit is ook: iemand niet laten vallen vanwege slechte publiciteit waarvan nog niet bewezen is of die klopt. Als we dat doen, wordt deze partij onveilig.”