Column

Nederland is af en lijkt op het paradijs van Dante

Ik was terug in het vaderland, voor het eerst sinds mijn vrijwillige ballingschap in Italië. Omdat ik op tournee mocht met het Nederlands Blazersensemble, zag ik elke uithoek van het land, van de hoofdstad tot de diepe provincie. Ik besloot de staat van het land te bestuderen. Met de in het zuiden geoefende blik van de vreemdeling heb ik Nederland aanschouwd. En dit is mijn conclusie.

Nederland kent geen problemen. Het hele land is tot in het kleinste detail uitgestippeld, bedacht en geregeld. Nederland is af. Elk hoekje van elk terrein is ergens voor, heeft een specifieke taak en functie en is uitstekend bereikbaar via glimmende infrastructuur. Afval wordt gescheiden, armoede is uitgebannen, iedereen die iets wil worden, kan worden wat hij wil. Ziekten zijn procedureel verankerd en er zijn protocollen voor de dood. Voor alles wat het leven moeilijk kan maken, zijn procedures bedacht en als die procedures onverhoopt falen, zijn er procedures voor het geval van falende procedures. In Nederland aanschouwde ik ‘la perfetta unione di tutte le realtà’, de volmaakte eenheid van alle werkelijkheden, zoals Dante het paradijs beschrijft: ‘Nel suo profondo vidi che s’interna / legato con amore in un volume, / ciò che per l’universo si squaderna: / sustanze e accidenti e lor costume, /quasi conflati insieme.’ Alles wat in het universum uiteenvalt is in Nederland met liefde samengebracht in één harmonieus model.

Alle problemen zijn in Nederland zo goed opgelost dat niemand zich nog kan herinneren hoe problemen er uitzagen. Vergeefs zocht ik hopeloos vervallen binnensteden, historische gebouwen die kraken van chronisch geldgebrek voor onderhoud, bruggen die instorten onder het gewicht van corruptie, armoede, zwangere vrouwen die hun baan verliezen, gepensioneerden die betrapt worden bij het stelen van een brood uit de supermarkt, jongeren die het land ontvluchten omdat er geen werk is, duizenden hopeloze vluchtelingen per dag die aanspoelen hoewel er geen werk is, misdaad die loont vanwege een falend juridisch systeem, nepotisme, vuil, maffia en ratten. In elke Nederlandse stad waar ik was, ging ik op zoek naar iets wat de perfectie verstoorde, een losse stoeptegel, een tuinhekje dat een likje verf kon gebruiken of onkruid tussen de kinderkopjes. Ik heb het niet gevonden.

Ik vind het belangrijk om dit te zeggen, omdat ik weet dat Nederlanders zelf er heel anders over denken. Zij geloven dat Nederland reusachtige problemen kent. Dat is dus niet zo. Ze zijn verwend. Of ze zijn opgehitst door politici die hun problemen aanpraten omdat ze anders overbodig worden.

Deze week mislukte de poging om een nieuwe regering te formeren. Ik heb mijn schouders opgehaald. Nederland heeft geen regering nodig. Er hoeft niets meer besloten te worden. Een beetje onderhoud is genoeg en dat kunnen de ambtenaren prima regelen. God is in Dantes paradijs ook eigenlijk geheel overbodig. Alles is al geschapen en volmaakt.

De enige overweging die ik tot slot nog wil delen, is dat het Paradijs over het algemeen wordt beschouwd als het saaiste deel van de Divina Commedia.