Column

NAVO-top op Trumps maat, dus ingekookt tot een etentje

Op de hemelvaartstop in Brussel zal president Trump in „drie uur quality time” slechts „twee issues” – geld en terrorisme – aansnijden, schrijft Michel Kerres.

President Donald Trump woensdag bij zijn aankomst op het Witte Huis. Foto Olivier Douliery/AFP

Vervolgens heette het een special meeting. Even later werd het gewoon een meeting. Nu spreekt men op het NAVO-hoofdkwartier gekscherend alleen nog over the dinner.

Op Hemelvaartsdag komt Donald Trump naar Brussel. En de spanning stijgt. Het kennismakingsbezoek van een nieuwe Amerikaanse president is altijd bijzonder. In de Noord Atlantische Raad zijn alle landen gelijk, maar de VS zijn toch veel gelijker dan de rest. Dat mag ook wel als je goed bent voor 70 procent van de bijdragen.

Trump is natuurlijk een geval apart. Zijn sneer dat het bondgenootschap „obsolete” is – achterhaald – kwam hard aan. Na een heilzaam gesprek met secretaris-generaal Jens Stoltenberg slikte Trump dat weer in, maar met de man weet je het nooit.

Trump krijgt dus een nano-top. Geen complexe presentaties. Geen lange toespraken. Een ontmoeting ingekookt tot een etentje. Een introductierondje, waar staats- en regeringsleiders elk maximaal vier minuten spreektijd krijgen. Aan tafel om zes uur, en om negen uur weer weg.

Het diner vindt plaats in een nieuw hoofdkantoor. De organisatie huist al decennia in een tijdelijk onderkomen, binnenkort betrekt men aan de overkant van de straat een bunker van glas. Binnenkort, want in de nieuwbouw zijn er IT-problemen en de NAVO wil uiteraard geen enkel risico nemen. Een peperduur NAVO-HQ met IT-problemen in de tijd van cyberwars en een president die op de centen let. Bescheiden tip voor een geslaagde avond: don’t mention the building.

Een peperduur NAVO-HQ met IT-problemen in de tijd van cyberwars en een president die op de centen let

In het bijzijn van Trump worden twee monumenten onthuld. Een stukje Berlijnse Muur en een overblijfsel van de Twin Towers. Vooral dat laatste herinnert Trump er fijntjes aan dat in de NAVO één keer gebruik is gemaakt van het principe waar de organisatie op rust: als één land wordt aangevallen, is dat een aanval op alle landen. Na 9/11 riepen de VS het befaamde Art. 5 aan. Hoezo obsolete en niet goed voor de VS?

Het is makkelijk je vrolijk te maken over symboliek en protocol. Maar het diner is wel degelijk van belang. Trump heeft „twee issues” met de NAVO, zegt een diplomaat. De Europeanen besteden te weinig aan defensie en de Alliantie doet te weinig tegen terrorisme. Wat staat er op de agenda? Geld en terrorisme. Niet op de agenda? Rusland, dat de NAVO verraste met nieuwe assertiviteit en de club nieuw elan gaf.

De Europeanen geven véél minder geld uit aan defensie dan ze hebben beloofd – groeien naar 2 procent van het bbp in 2024 - en moeten nu aantonen zich in de toekomst wel aan hun belofte te willen houden. Daartoe wordt in NAVO een soort begrotingscyclus geïntroduceerd. Stoltenberg zal erop wijzen dat de defensie-uitgaven na jaren krimp in 2016 met 3,8 procent zijn gegroeid, maar veel regeringsleiders zullen vier minuten hun vroomste gezicht moeten trekken.

Niemand vindt dat de NAVO de eerst aangewezen partij is om terrorisme te bestrijden, maar de Alliantie zal wel meer hand- en spandiensten gaan verrichten. Zo willen de VS dat de NAVO lid wordt van de internationale coalitie tegen IS en hangt er een Amerikaans verzoek in de lucht voor meer steun bij missies in Afghanistan.

Of dat genoeg is om Trump te paaien? De top is volgens diplomaten een succes als Trumps twee issues uit de weg geruimd kunnen worden. Lukt dat tussen de soep en de aardappels? Een woordvoerder zegt dat de ontmoeting kort is, maar dat het wel gaat om „drie uur quality time”.