ProRail wil van aannemer hogesnelheidslijn af

Volgens ProRail zal de IC Direct, de hogesnelheidstrein, veel beter presteren als zij de lijn zelf beheert.

Foto Jerry Lampen/ANP

Spoorbeheerder ProRail wil het dagelijks beheer van de hogesnelheidslijn overnemen van Infraspeed. Volgens topman Pier Eringa zal de IC Direct, de NS-dienst op de hsl die veel meer uitval en vertragingen heeft dan andere treinen, in dat geval veel beter presteren.

ProRail wil verbeteringen in de infrastructuur doorvoeren die Infraspeed nalaat. Het contract tussen het rijk en Infraspeed, dat loopt tot 2031, moet volgens Eringa worden opgezegd. Hij deed zijn oproep donderdagochtend bij de presentatie van het jaarverslag 2016 van ProRail.“Alleen met deze ingreep kunnen we de punctualiteit op de hsl met sprongen verbeteren.”

In een reactie zegt NS-topman Roger van Boxtel:

„Ik steun Pier in het streven om het beheer en onderhoud van de hsl te vereenvoudigen, in het belang van onze reizigers. Elk voorstel daartoe moet serieus en in goed overleg worden opgepakt.”

Zowel NS als ProRail kregen in april een boete omdat ze de afgesproken doelen voor punctualiteit vorig jaar niet hebben gehaald. Eringa: “We gaan ze dit jaar weer niet halen. Dit kan zo niet langer. We moeten drastische maatregelen nemen.”

ProRail beheert het Nederlandse spoornet. Alleen de hsl-zuid, 100 kilometer spoor tussen Schiphol en de Belgische grens, wordt beheerd door Infraspeed BV. In 2001 sloot dit consortium van Koninklijke BAM, Siemens Nederland en Fluor Infrastructure een contract met twee ministeries, Infrastructuur en Milieu en Financiën. Twee Britse investeringsmaatschappijen zijn inmiddels grootaandeelhouder.

105 miljoen euro

Met een looptijd van dertig jaar is de overeenkomst met Infraspeed de grootste publiek-private samenwerking van Nederland. De eerste vijf jaar ging het om ontwerp, bouw en financiering, van 2006 tot 2031 gaat het om onderhoud van de ‘bovenbouw’ van de hsl: sporen, seinen, wissels en bovenleiding. Infraspeed is ook verantwoordelijk voor vernieuwing van de infrastructuur en storingsherstel. Het bedrijf ontvangt hiervoor jaarlijks 105 miljoen euro van de rijksoverheid.

Het probleem is volgens Eringa dat Infraspeed alleen wordt afgerekend op beschikbaarheid van het spoor en geen prikkel heeft om de prestaties op de hsl te verbeteren. ProRail en NS hebben dat wel, want ze hebben prestatie-afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Eringa:

“Wij willen weeffouten in de hsl herstellen door bijvoorbeeld spanningssluizen te verplaatsen. Daardoor stranden er minder treinen. Door wissels toe te voegen is de impact minder als er toch een trein strandt. Infraspeed heeft geen belang bij zulke verbeteringen, dus daar gaan ze niet in investeren. Wij wel.”

Opzegging van het contract kost het rijk veel geld. Is het voorstel wel haalbaar? Eringa:
“Natuurlijk zijn er complicaties, maar als het je menens is met beter presteren op de hsl moet je dit doen als overheid. Het beheer van de Betuweroute is ook overgegaan van Keyrail naar ProRail, het is goed om het spoorbeheer te vereenvoudigen. We krijgen nu een boete van 1 miljoen euro omdat we 78,6 procent punctueel waren in plaats van 80 procent. Dat is onzin, gefriemel in de marge. Ik wil naar een veel hogere punctualiteit, naar 90 procent. De hsl moet net zo punctueel worden als de rest van het spoor.”

Staatssecretaris Dijksma (PvdA, I&M) vraagt zich in een reactie af „of de prestaties op de hsl verbeteren door het openbreken van het contract”, omdat de problemen veroorzaakt worden door de overgangen tussen verschillende beveiligingssystemen. Ook bevestigt Dijksma dat het opbreken de samenleving „handen met geld zal kosten.”