Column

Kabinet met D66 en ChristenUnie onmogelijk of slechts “onwenselijk”?

De Haagse Stemming Vandaag is dag 64 van de formatie. Schrijf je in voor De Haagse Stemming om deze (di-do-za) als nieuwsbrief te ontvangen.

Edith Schippers is als herbenoemd informateur bezig aan een nieuwe gespreksronde. Er wordt gesuggereerd dat zij bewust aanstuurde op een breuk met GroenLinks op immigratie, in plaats van klimaat of ongelijkheid. De vraag is nu hoe onwenselijk Pechtold een kabinet met de ChristenUnie blijft vinden. Ondertussen overtreden verschillende partijen de Belastingwet.

FORMATIESPEL: Nu Mark en Sybrand niet meer met Jesse willen spelen en Jesse ook niet meer met hen, wil Alexander niet dat Gert-Jan in zijn plaats mee mag doen. Emile wil dat Sybrand Mark ontvriendt voordat hij op z’n feestje komt. Geert wil heel graag, zegt hij, maar iedereen weet dat hij altijd het speelgoed kapotmaakt. Lodewijk blijft met z’n armen over elkaar langs de kant staan. De nieuwe gespreksronde van herbenoemd informateur Edith Schippers naar aanleiding van de formatiebreuk tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks heeft wederom een wat infantiel karakter. Nog versterkt door het uiterst jolige Kamerdebat gisteren. Veel wijzer over het mislukken van de gesprekken werden we daar niet van: iets met migratie, iets met principes. Onze politieke redactie zette op een rij wat de hoofdpersonen in het debat zeiden, en wat ze eigenlijk bedoelden.

Punt/komma: Maar het feit dat Rutte, Buma en Klaver een lijmpoging uitsloten, maakte dat Segers wel wil gaan praten. Hij hoorde dat “een punt was gezet, geen komma”. Pechtold zou echter ongelukkig zijn met een kabinet met twee christelijke partijen. Dat zou betekenen dat plannen voor voltooid leven, de wietwet en andere immateriële liberale punten waarschijnlijk vier jaar stil komen te liggen. Maar ook dat D66 aan de flank van een kabinet zit terwijl politieke concurrenten, GroenLinks en PvdA, zich in de oppositie profileren. Asscher genoot in de Kamer al zichtbaar meer van zijn oppositierol dan hij wanneer hij er als minister staat. Pechtold noemde in gesprek met Schippers een combinatie met de ChristenUnie dan ook “onwenselijk”.

Do-or-die: Klaver is, ondanks zijn positie als leider van de vijfde partij, nog niet bij Schippers geweest. Hij sprak gisteravond liever zijn eigen aanhang toe op een zogeheten ‘meet-up’. Tegenover zevenhonderd man gaf hij toe zich “goed klote” te voelen: over het mislukken van de formatie en natuurlijk het verlies van zijn moeder. Maar details over de breuk gaf hij ook daar niet prijs. Tegenover NRC gaven GroenLinksers eerder toe dat ze de do-or-die-onderhandelingen van maandag onderschat hadden. Als het op klimaatbeleid was geklapt, hadden CDA en VVD zich moeten verantwoorden. Maar omdat het op migratie geforceerd werd, wordt Klaver verantwoordelijk gehouden. Had de informateur bewust dit onderwerp uitgezocht om overeenstemming of een breuk af te dwingen? Er was maar een beetje druk van Schippers en het knakte al.

BELASTINGWET GESCHONDEN: Verschillende partijen overtreden de Belastingwet, ontdekten onderzoeksjournalisten Joep Dohmen en Jeroen Wester. Vier stichtingen die voor de VVD fondsen werven hebben in strijd met de regels geen openheid gegeven over hun inkomsten en uitgaven. Maar ook bij PvdA, D66 en lokale partijcombinaties is niet alles op orde. Omdat politieke steunstichtingen ‘algemeen nut beogende instellingen’ zijn, krijgen zij belastingvoordelen, maar daarbij hoort de wettelijke plicht om cijfers online te openbaren. Na een verzoek om opheldering door NRC werden de verplichte documenten alsnog openbaar gemaakt.

VERANTWOORDINGSDAG: Je kunt het gemist hebben, maar het was gisteren ook Verantwoordingsdag. De dag dat de Rekenkamer de zwakke plekken van de overheid blootlegt. Grote problemen zijn er met het personeel. Het ambtenarenapparaat is verouderd, kampt met grote werkdruk en is te weinig aantrekkelijk ten opzichte van andere sectoren. Goed nieuws was er ook: De schulden van het Rijk lopen harder terug dan verwacht.

IN MEMORIAM: Oud-PvdA-politica Elske ter Veld (72) is zondag overleden.

WAT WIJ VOLGEN: Vandaag spreekt Schippers nog met Klaver, Segers, Krol, Asscher, Kuzu en Van der Staaij voordat zij een nieuwe onderhandelingsronde voorstelt. Dit is te volgen op ons formatieblog. Morgen spreekt Rutte op het, tweedaagse, VVD-congres in Papendal zijn partij toe (ik doe verslag @ecvano).

QUOTE VAN DE DAG

“We kunnen mensen op de maan zetten, en dan zou ik een debat niet kunnen volgen?”

Het nieuwe D66-Kamerlid Jessica van Eijs (35) vertelt in NRC hoe lastig het voor haar, het eerste slechthorende Kamerlid, is om in de plenaire zaal aan een debat mee te doen.