NRC checkt: ‘In Amsterdam is 75 procent van de woningen huur’

En het grootste deel daarvan is sociale huur. Dat zei Ger Jaarsma, baas van makelaarsvereniging NVM dinsdag in NRC.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De aanleiding

‘Grote stad wordt domein van de rijken’ kopte NRC vorige week dinsdag op basis van onderzoek van De Nederlandsche Bank naar de woningmarkt in Nederland. De onderzoekers van DNB stellen vast dat kopers van huizen steeds vaker eigen geld (tussen de 50.000 en 70.000 euro) inbrengen als ze een huis kopen. Sinds 2013 wordt een kwart van de aankopen in Amsterdam direct betaald; er wordt geen hypotheek afgesloten. Ook zijn de huren in de vrije sector relatief hoog. Waardoor de grote stad onbereikbaar wordt voor de middeninkomens.

Ger Jaarsma, voorzitter van de makelaarsvereniging NVM, reageerde op het onderzoek van DNB met een relativering. Op de vraag of hij het als een probleem ziet dat je in Amsterdam als starter rijke ouders moet hebben om een huis te kopen zegt hij: „In Amsterdam is 75 procent van de woningen een huurwoning, waarvan een groot deel sociale huurwoning. Dus dat er straks alleen de happy few wonen gaat om die reden al niet gebeuren.” We checken deze uitspraak.

Waar is het op gebaseerd?

De woordvoerder van de NVM stuurt een link naar de database Syswov van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De gegevens daarin over huur- en koopwoningen worden verzameld door het Centraal Bureau voor de Statistiek.

En, klopt het?

We checken beide delen van de uitspraak: 75 procent van de Amsterdamse woningen is een huurwoning. En: een groot deel daarvan is sociale huur.

Het werkelijke percentage huurwoningen ligt lager dan 75 procent. De laatste definitieve gegevens zijn die per 1 januari 2015. Toen was 70,5 procent van de Amsterdamse woningen een huurwoning.

Welk deel daarvan sociale huur is, weet de gemeente Amsterdam. Het aandeel sociale huurwoningen van corporaties en particuliere eigenaren was 57,3 procent van alle woningen in 2015. Dat een groot deel van de huurwoningen sociale huur is, klopt dus.

Klopt daarmee ook de conclusie van Jaarsma dat het wel meevalt met de grote stad als domein voor de happy few? Wel als het gaat om mensen met een lager inkomen.

Niet als het gaat om mensen met een middeninkomen (tussen de 35.000 en 52.000 euro per jaar). De gemeente Amsterdam en DNB constateren beide dat er te weinig huurwoningen zijn voor mensen met een middeninkomen. Woningen met een huur tussen de 700 en 1.000 euro per maand. Slechts 5,6 procent van de woningen in Amsterdam valt daaronder. Dus tussen sociale huur en (dure) koopwoningen zijn maar weinig huizen te vinden.

Lees ook dit interview met Ger Jaarsma: ‘De oplossing? Bouwen, bouwen, bouwen’

Ook is er scheefhuur: mensen verdienen te veel voor een sociale huurwoning maar wonen er wel in. „De wet biedt geen mogelijkheden ze uit huis te zetten,” zegt Janine Harbers, woordvoerder van de gemeente.

De gemeente wil de stad „voor iedereen bereikbaar houden” door de markt te sturen. Als de gemeente grond verkoopt, eist ze via erfpachtbepalingen dat bedrijven die woningen bouwen daarvoor tot 2025 tussen de 700 en 1.000 euro huur vragen – niet meer. De gemeente wil dat er tot 2025 elk jaar 1.500 woningen met zo’n middenhuur bijkomen. Volgens DNB is Amsterdam de enige grote stad met zo’n doelstelling maar is deze niet voldoende om aan de vraag te voldoen.

Conclusie

De uitspraak van NVM-baas Ger Jaarsma klopt niet helemaal. De woningen in Amsterdam bestaan niet voor 75 procent uit huurwoningen, maar 70,5 procent. Dat een groot deel van die huurwoningen sociale huur is, klopt. Dus zullen niet snel alleen de happy few in de hoofdstad wonen. Wel is er een probleem: vooral middeninkomens vinden moeilijk een betaalbare huurwoning. We beoordelen de stelling als grotendeels waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

Apartment Building in Amsterdam, Netherlands

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP