Rapport Rekenkamer

Personeel overheid is oud, weet weinig van ICT en lijdt onder werkdruk

De overheid kampt met grote personeelsproblemen. Het werknemersbestand is verouderd, er is een hoge werkdruk en te weinig adequate kennis van moderne ICT-systemen. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in het woensdagochtend verschenen Verantwoordingsonderzoek 2016.

Bezettingsproblemen doen zich met name voor bij de politie, defensie en – rijksbreed – op het gebied van inkoop, financiële kennis en automatisering.

„We hebben zorgen over de toekomstbestendigheid van het personeelsbestand van de rijksoverheid”, schrijft de Rekenkamer in het rapport over de bedrijfsvoering van de overheid.

De personeelsproblemen zijn niet alleen het gevolg van de vergrijzing, ook verschillende reorganisaties in de afgelopen jaren hebben een wissel getrokken op de overheid. Het huidige ambtenarenbestand – exclusief defensie en rechterlijke macht – is 109.000. Door lopende reorganisaties zullen er bij het Rijk nog zeker 9.000 banen verdwijnen. Topambtenaren hebben de onderzoekers van de Rekenkamer laten weten „dat de grens van taakstellingen [bezuinigingen, red.] is bereikt.” Overigens is de bezuinigingsambitie op het ambtenarenapparaat van dit kabinet – betere dienstverlening met minder ambtenaren – niet erg geslaagd. Uit cijfers van de Rijksdienst blijkt dat het aantal ambtenaren, eveneens exclusief defensie en de rechterlijke macht, in 2010 op 107.000 lag.

Mede ten gevolge van personele problemen ziet de Rekenkamer twee grote risico’s: gebrekkige informatiebeveiliging bij diverse overheidsinstanties en – nog altijd – uitvoeringsproblemen bij de Belastingdienst. In 2016 telde de Rekenkamer 36 zogenoemde onvolkomenheden in de bedrijfsvoering bij de verschillende departementen. Dat zijn er negen meer dan in 2015. Problemen zijn er vooral bij de Belastingdienst (8 onvolkomenheden).