‘Politie Groningen verspreidde nepnieuws’

Het Dagblad van het Noorden werd naar eigen zeggen bewust verkeerd geïnformeerd om een reactie van een verdachte uit te lokken.

Archieffoto Foto ANP

De Groningse politie heeft vorig jaar bewust foute informatie gegeven aan het Dagblad van het Noorden om zo een reactie uit te lokken bij een verdachte van een geweldsmisdrijf. Deze verspreiding van ‘nepnieuws’ maakt deel uit van een zogeheten ruisstrategie van de recherche, schrijf de krant woensdag.

Onder de regie van het Openbaar Ministerie (OM) zei de politie in november 2016 tegen het dagblad dat er een doorbraak was in een onderzoek. Ze zouden een verdachte op het spoor zijn die in 2008 een prostituee in Groningen mishandeld zou hebben. De politie had een DNA-match in de zaak, maar nog geen hard bewijs dat de verdachte, Dennis J., het ook daadwerkelijk gedaan had.

Het dagblad schreef een nieuwsbericht over de zogenaamde doorbraak. De krant werd op de deurmat gelegd van J., en vervolgens keek de politie door middel van internettaps op wat voor manier de verdachte op het bericht reageerde. De informatie die daarmee werd verzameld was niet belastend genoeg om J. aan te houden.

Het is niet duidelijk hoe vaak deze strategie van nepnieuws wordt toegepast. Hoofdredacteur Evert van Dijk vindt dat de politie het vertrouwen van de krant geschaad heeft:

“Wij zullen nog alerter moeten zijn op wat de politie ons vertelt.”

Volgens het OM is er geen sprake van misleiding. Het OM was woensdag niet bereikbaar voor een reactie, maar een woordvoerder reageert tegen het Dagblad van het Noorden:

“Het betrof een opsporingsbericht dat is verspreid volgens de regels die we daarvoor hebben. Doel van het bericht was het vinden van getuigen. In de slipstream is de ruisstrategie meegenomen.’’

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft kritisch gereageerd op de werkwijze van de politie. Die zou volgens de vereniging schadelijk zou zijn voor de journalistiek. NVJ-secretaris Thomas Bruning zegt tegen NRC:

“Ze zetten iets uit at niet helemaal klopt. Dat kan niet in onze ogen, want daarmee doe je afbreuk aan het vertrouwen van het publiek. De politie misbruikt in dat geval de rol van de media om boeven te vangen.”

Volgens Bruning maakt de politie zich hier wel vaker ook op andere manieren schuldig aan, bijvoorbeeld wanneer ze een agent zich voor laten doen als journalist. De NVJ zegt in een volgend overleg met het OM en de politie de Groningse zaak aan te zullen kaarten.

Undercover

Ook Opsporing Verzocht deed mee aan de ruisstrategie. Dezelfde avond van de publicatie besteedde het programma aandacht aan de zaak.

Nadat bleek dat de reactie van J. op het nieuws van het Dagblad van het Noorden niet genoeg bewijs opleverde besloot de politie met een tweede truc J. op de kast te jagen. Twee undercoveragenten bezochten de verdachte en stelden zich voor als familieleden van het slachtoffer. Zij zouden hem vervolgens aangespoord om zich te melden bij de politie, en J. zelfs bedreigd hebben. De verdachte gaf daar geen gehoor aan, maar een paar dagen later werd hij alsnog aangehouden. Het OM heeft vijf jaar tegen de man geëist.