Commentaar

Europa lijkt zich schrap te zetten tegen het populisme

Merkel en Macron

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.

Maandagavond stonden twee winnaars op de rode loper voor het Kanzleramt in Berlijn. De nieuwe Franse president Emmanuel Macron was op zijn eerste werkdag aangewipt om kennis te maken. Gastvrouw Angela Merkel, die zelf pas voor herverkiezing op moet in september, kon nog nagenieten van de overwinning die haar partij een dag eerder in regionale verkiezingen had geboekt. Merkels uitgangspositie voor de Bondsdagverkiezingen is na die winst gunstig. De kans dat Macron en Merkel samen een stempel zullen drukken op de toekomst van de Europese Unie is dus groot. De ontmoeting bood mogelijk een blik op de toekomst.

Zondag werd gestemd in Noordrijn-Westfalen, de Duitse deelstaat met de meeste inwoners, kerngebied van de sociaaldemocraten en de afgelopen vijftig jaar vrijwel onafgebroken in handen van de SPD. Grote verliezer was de SPD van Martin Schulz, die het voorzitterschap van het Europees Parlement opgaf om in september de strijd met Merkel aan te binden. De SPD volgt dus de Europese trend: na Nederland en Frankijk moesten ook in Duitsland de sociaal-democraten pijnlijk verlies incasseren.

Toen Schulz in januari aantrad ging er een golf van euforie door de SPD en een lichte siddering door de CDU. In peilingen schoot Schulz omhoog. Sindsdien won de CDU drie opeenvolgende regionale verkiezingen en dringt de vraag zich op of Schulz Merkel nog wel kan verslaan. In nationale peilingen heeft Merkels CDU nu een voorsprong van 10 procentpunten.

Voor de SPD betekent de nederlaag dat ze snel een nieuwe strategie moet zoeken en met nieuwe onderwerpen voor de dag moet komen. Voor de CDU betekent de uitslag dat het politieke merk Angela Merkel ook na twaalf jaar nog ijzersterk is. Eén van de redenen dat CDU zondag won is dat de partij Merkel naar voren had geschoven om de regionale campagne te ondersteunen.

Alhoewel verkiezingen pas gewonnen zijn als de stemmen zijn geteld, loont het dus nu al het duo Merkel-Macron, Mercron, nauwlettend in de gaten te houden. Hun eerste ontmoeting mondde uit in een intentieverklaring de Europese Unie samen te hervormen om het verband aantrekkelijker te maken voor burgers en daarmee weerbaarder tegen anti-EU-populisme.

Na de Franse parlementsverkiezingen in juni willen de twee een Duits-Franse top beleggen die een routekaart moet opleveren die leidt naar een verbeterde EU en een sterkere eurozone. Ze deinzen er op voorhand niet voor terug om desnoods Europese Verdragen open te breken. Het jaar van het populisme zou wel eens het jaar van Europa kunnen worden.