Column

Het is Jan Terlouw veel te rechts

Oud-D66-politicus Jan Terlouw bemoeit zich wat met de verkiezingen van zijn partij in Amsterdam. In een campagnefilmpje van een van de kandidaat-lijsttrekkers zag ik hem in zijn woonkamer zitten in een schipperstrui. De partij moet weer sociaal zijn, zei hij, „omdat er iets gaande is in de samenleving. Omdat veel mensen zich er niet meer bij voelen horen.”

Als ik hem dinsdag bel, laat hij net een andere Amsterdamse kandidaat uit. „Ik steun alle drie de kandidaten”, benadrukt hij meteen. Alle drie de kandidaten pleiten voor een linkser beleid.

Ik ken D66 al zo’n jaar of twintig als de partij van de succesvolle burgers die hun persoonlijke levensruimte zo ver oprekken dat die van anderen wel eens in het gedrag komt – van mensen die prijs stellen op hun zondagsrust bijvoorbeeld, of van mensen die liever niet willen dat de overheid zich met hun sterven of organen bemoeit.

Een middenpartij, noemt partijleider Pechtold D66. „Wij hebben de ambitie het hart te zijn van het volgende kabinet.”

Dat D66 sinds het begin van de formatie tot „het motorblok” wordt gerekend, vervult Terlouw „met enig leedwezen”, zegt hij. „Het is me veel te rechts.”

Het liefst zou hij zien dat de SP bij de formatie wordt betrokken. „Of zich laat betrekken.” Met ChristenUnie of PvdA is de linkerflank te zwak. „Die moet sterk genoeg zijn.”

Hij roept de tijd in herinnering dat hij als partijleider van zijn congres niet met de VVD mocht formeren. Dat was in 1977 en 1981. Alleen de PvdA en het CDA waren toegestaan. „In 1982 zei ik: dat doe ik niet nog eens”, zegt hij. Sindsdien formeert D66 graag met de VVD.

Het verbaast Terlouw dat migratie het breekpunt is geworden. „Het vluchtelingenprobleem is zo complex. Daar moet je open afspraken over maken. Handel naar bevind van zaken.”

De vraag die zich na de mislukte formatie opdringt is: welke kant gaat D66 op? De partij moet een existentiële keuze maken, net waar ze – tot in haar vezels pragmatisch – niet goed in is.

Waarom de nadruk op sociaal beleid? Terlouw had laatst een bijeenkomst met de voorzitters van alle politieke jongerenafdelingen. Zij zeiden allemaal: laat de regering bevorderen dat multinationals evenveel belasting betalen als het midden- en kleinbedrijf.

„Door de globalisering is de politiek haar macht kwijt geraakt”, zegt hij. „We moeten komen tot een nieuwe samenleving die een reactie is op de Brexit en Trump. Je hoeft niet alles te bepalen, maar laat zien dat je als overheid de baas bent. Dat je namens ons burgers handelt. De politiek is dat vergeten.”

Jutta Chorus (Twitter @juttachorus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.