Opinie

Waar blijft de islamvriendelijke hypotheek?

De sharia verbiedt het uitkeren en betalen van rente. Dat hindert moslims in hun economische participatie. en pleiten daarom voor ‘sharia compliant’ bankieren, zoals in het VK reeds gebruikelijk.

Foto Lex van Lieshout / ANP

Veel moslims hechten aan zakendoen in overeenstemming met hun geloofsovertuiging, dat wil zeggen ‘sharia compliant’, maar de Nederlandse regels, zowel juridisch als fiscaal, verhinderen dat. En dat is zonde, want één van de belangrijkste voorwaarden voor integratie is een volwaardige deelname aan het economisch verkeer.

Een voorbeeld: de sharia verbiedt moslims om contracten aan te gaan waarin sprake is van het uitkeren en betalen van rente. Moslims die een huis kopen met een hypotheek of die financiering nodig hebben om een bedrijf te starten, kunnen – als ze zich aan hun religieuze regels houden – geen gebruik maken van de renteaftrek van hun inkomen of bedrijfswinst voor de belasting.

Hierdoor wordt het huizenbezit en ondernemerschap van moslims onnodig beperkt. Het leidt ertoe dat ze hun bezittingen vooral in het buitenland opbouwen. Dit is in de eerste plaats nadelig voor de moslimgemeenschap – in Nederland meer dan één miljoen burgers – zelf, maar ook voor de autochtone gemeenschap. Denk alleen al aan de gemiste belastingopbrengsten.

VK heeft het al wel geregeld

Dat het anders kan, bewijst het Verenigd Koninkrijk. Dat kent een sterk groeiende markt van sharia-compliant financieringsdiensten. Al meer dan twintig Britse banken waren in 2015 actief op dat gebied. Vijf daarvan zijn inmiddels volledig sharia-compliant en beschikken over een vermogen van 3,6 miljard dollar. Een enkele instelling financierde in 2005 al meer dan 6.500 huizen conform islamitische regels, voor zo’n 800 miljoen dollar. Als het in het Verenigd Koninkrijk kan, dan moet zoiets toch ook in Nederland kunnen?

Zo werkt het. Aangezien de sharia rentebetaling verbiedt, kan een huis niet met een traditionele lening aangekocht worden. Alternatief: de koper belooft het huis over te kopen van de bank. De bank neemt het huis dan tijdelijk in bezit tot de overdracht. In plaats van rente, rekent de bank winstopslag. De koper betaalt over de looptijd van de hypotheek het aankoopbedrag plus winstopslag terug. Die opslag neemt dan de plaats in van de rente op een conventionele hypotheek.

Zodoende ligt het voor de hand om toe te staan dat de, zeg maandelijkse, terugbetaling van de winstopslag wordt afgetrokken van het belastbare inkomen. Dit voorkomt dat de uiteindelijke eigenaar van het huis in een nadelige positie komt ten opzichte van iemand met een conventionele hypotheek.

Een andere complicatie is de overdrachtsbelasting voor de bank als die de woning tijdelijk in bezit neemt. In een sharia-compliant constructie kan hiervoor een uitzondering worden gemaakt. In het Verenigd Koninkrijk erkent de wet het sharia-compliant contract en is dit aspect dus geregeld.

Benut economisch potentieel moslims

Nederland doet zichzelf tekort met een ongelijke juridisch-fiscale behandeling van sharia-compliant financiële producten ten opzichte van gangbare financiële producten. Hiermee wordt het economisch potentieel van een substantieel deel van onze bevolking onvoldoende benut.

Ongetwijfeld zullen er juridisch-fiscale obstakels zijn bij het gelijktrekken van de behandeling. Maar als we in staat zijn ingewikkelde technologische uitvindingen te doen, dan moeten we dit probleem toch ook kunnen oplossen? Dit laat de praktijk in het Verenigd Koninkrijk duidelijk zien. Waar een wil is, is een weg. Bovendien is het in ons aller belang.