Trump deelde vertrouwelijke informatie met Russische minister in Witte Huis

De Amerikaanse president Donald Trump vertelde aan de Russen dat de Amerikaanse inlichtingendiensten een complot van Islamitische Staat op het spoor waren, waarbij laptops in vliegtuigen gebruikt zouden worden.

Op deze foto, genomen op 10 mei, is de Amerikaanse president Donald Trump te zien met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en de Russische ambassadeur voor de VS, Sergej Kisljak in de Oval Office in het Witte Huis. Foto Russische ministerie van Buitenlandse Zaken via AFP

Elke dag, na iedere onthulling door Amerikaanse media, raakt president Donald Trump verder verstrikt in het Rusland-dossier. Een onthulling van maandag door The Washington Post is mogelijk de gevaarlijkste tot nu toe. De krant schreef op basis van bronnen dichtbij Trump dat de president vertrouwelijke informatie van de inlichtingendiensten gedeeld heeft met de Russische minister Lavrov.

Trump ontmoette Lavrov en de Russische ambassadeur Sergej Kisljak vorige week in de Oval Office. Bij dat gesprek was geen Amerikaanse pers welkom, maar wel een Russische fotograaf, die de ontmoeting vastlegde. Trump vertelde dat de Amerikaanse inlichtingendiensten een complot van Islamitische Staat op het spoor waren, waarbij laptops in vliegtuigen gebruikt zouden worden. Trump noemde de Syrische stad, die onder controle van IS staat, waar het complot zou zijn voorbereid.

Zelfs veel Republikeinen, die Trump tot nu toe grotendeels dekken, vinden dat de president een verklaring moet afleggen.

Totale chaos

Al deze informatie valt in de hoogste categorie van geheimhouding door de inlichtingendiensten. Zelfs de trouwste bondgenoten van de VS hadden dit niet gehoord. The Washington Post zegt veel meer details over het complot te kennen, maar heeft ze, na aandringen van het Witte Huis, niet openbaar gemaakt.

Het Witte Huis belandde, zoals de laatste weken gebruikelijk, na de publicatie in een staat van totale chaos. Nationale Veiligheidsadviseur Herbert McMaster ontkende in een korte persconferentie dat Trump „bronnen of methodes” van de inlichtingendiensten had besproken. „Ik was in de kamer, het is niet gebeurd.” Maar de kern van de publicatie in The Washington Post – Trump deelde geheime informatie met Rusland – werd niet tegengesproken.

De onthulling sloeg in Washington in als een mokerslag. Zelfs veel Republikeinen, die Trump tot nu toe grotendeels dekken, vinden dat de president een verklaring moet afleggen. Iedere overheidsmedewerker die geheime informatie deelt met een buitenlandse mogendheid, zeker één waarmee de VS op gespannen voet staan, is strafbaar. Trump was dat volgens juristen niet, omdat de president uiteindelijk beslist wat geheim is.

Lees ook het interview met Pulitzer Prize-winnaar Tim Weiner: ‘Met het ontslag van FBI-directeur Comey begeeft Trump zich op gevaarlijk terrein’

Buitengewoon gênant

Maar dat doet niets af aan de schade die Trump zijn inlichtingendiensten berokkende. De CIA en de NSA zijn na Trumps loslippigheid meteen op de hoogte gesteld door het Witte Huis. De uitspraken zijn volgens die diensten schadelijk voor de banden met de bondgenoten in Syrië die de informatie hadden geleverd. Rusland en de VS vechten allebei in Syrië tegen IS, maar hebben verschillende agenda’s. Rusland steunt president Bashar al-Assad, de VS steunt verschillende rebellengroepen. Bovendien kan het ertoe leiden dat bondgenoten geen informatie met de VS delen, uit vrees dat hun inlichtingen meteen worden doorverteld.

De uitspraken van Trump werden (anoniem) door Witte Huis-medewerkers bevestigd in alle grote Amerikaanse media. De vraag is of Trump de informatie bewust lekte, of dat het in een opwelling gebeurde. Beide scenario’s zijn buitengewoon gênant voor Trump. Elke dag onthullen Amerikaanse media nieuwe feiten over de banden tussen Trumps entourage en de Russische regering.

Trump ontving de Russische delegatie een dag nadat hij FBI-directeur James Comey had ontslagen, die een onderzoek leidde naar de Rusland-connectie van Trump. Tal van medewerkers zijn al in verlegenheid gebracht door dit dossier, van minister van Justitie Jeff Sessions tot de voormalige NationaleVeiligheidsadviseur Michael Flynn. Zij logen allebei over contacten met Rusland.

Medewerkers van Trump zeggen nu dat het lekken onbewust gebeurde. „Hij kent geen grenzen. Hij weet niet wat het effect is van wat hij zegt”, zegt een anonieme naaste medewerker tegen Politico. Een medewerker zegt tegen The Washington Post dat Trump wilde opscheppen tegen de Russen over zijn inlichtingendiensten. „Ik krijg geweldige informatie. Mensen geven me dagelijks geweldige informatie in briefings”, zou Trump gezegd hebben volgens de medewerker. De conservatieve commentator David Brooks concludeert in The New York Times: „Trump is te incompetent om zijn eigen incompetentie te zien.”

Bewust of onbewust loslippig: het is de vraag welk scenario schadelijker is voor Trump. Zijn regering stapelt incident op incident en Trump lijkt alle controle kwijt te zijn. Het Rusland-dossier gaat niet alleen meer over de vraag of de Russische regering de Amerikaanse verkiezingen in het voordeel van Trump manipuleerde. Het gaat inmiddels ook om het gedwongen vertrek van de Nationale Veiligheidsadviseur (Flynn), de FBI-directeur (Comey) en het delen van geheime inlichtingen met een niet-bevriende mogendheid.

Ondanks de serieuze onthullingen zit het dossier politiek vast. Het FBI-onderzoek is met het ontslag van Comey mogelijk fataal gesaboteerd. Een onderzoek door het Congres leidt tot nu toe nergens toe, omdat de Republikeinen in die commissie Trump beschermen. De Democraten vragen al weken om een onafhankelijke aanklager die het Rusland-dossier moet onderzoeken. Hoewel driekwart van de Amerikaanse bevolking ook zo’n aanklager wil, houden de Republikeinen dat tegen.

Maar de geloofwaardigheid van Trumps regering loopt opnieuw een enorme dreun op. Het was Trump zelf die keer op keer zegt dat overheidsmedewerkers die lekken, vervolgd moeten worden. Trump kan de kwestie maar niet van zich afschudden. Het Witte Huis heeft nu, na zo’n grote aantijging, krediet bij de pers en de bevolking nodig om een eigen versie van het verhaal te verkopen. Maar omdat er de afgelopen weken zoveel onwaarheden over Rusland zijn verteld, is dat krediet er niet. Zo slokt het Rusland-dossier Trump steeds verder op, tot er geen weg terug meer is.