Recensie

Slim spotdicht op corruptie, cliëntelisme en chantage

Door middel van een ingenieus weefwerk van twee tijdlijnen lijkt het alsof de beproevingen van de kinderen en hun ouders in The Teacher parallel lopen.

Kameraad Drazdechova (Zuzana Mauréry) spant de kinderen in haar klas en hun ouders voor haar karretje.

Het begint zo onschuldig. Het is 1 september 1983, en de nieuwe juf vraagt aan alle kinderen wat hun ouders doen. Het is niet zomaar 1 september 1983, maar 1 september 1983 in het voormalige Tsjechoslowakije, en de juf is niet alleen juf, maar heeft ook belangrijke connecties met de communistische partij. Ze laat zich dus bij voorkeur aanspreken met Kameraad Drazdechova.

Haar interesse in de achtergrond van de kinderen is noch pedagogisch, noch sociaal. Via een absurdistische opeenvolging van onbenullige gunsten heeft ze al snel iedereen voor haar karretje gespannen. De slager brengt haar vlees, de taxichauffeur rijdt haar rond, de kinderen maken in ruil voor bijles en hoge cijfers haar huis schoon.

The Teacher is een slim spotdicht op corruptie, cliëntelisme en chantage; overigens niet alleen voorbehouden aan het communisme, maar zoals de film haarfijn uiteenzet, aan elk systeem waarin mensen tegen elkaar worden opgezet. Het klaslokaal is het ideale laboratorium om Drazdechova’s psychologische experimentje uit te voeren. Daar zijn niet alleen de kinderen het slachtoffer van haar angstregime, maar ook hun ouders. Door middel van een ingenieus weefwerk van twee tijdlijnen lijkt het alsof de beproevingen van de kinderen en hun ouders parallel lopen. Maar natuurlijk zijn de belangen van de ouders veel groter, dus wordt ook hun solidariteit ernstiger op de proef gesteld. Kunnen zij gezamenlijk een einde maken aan de idiotie van bureaucratie en terreur, of kiest ieder voor zijn eigen belang? En hoe goed kunnen wij ons als toeschouwers eigenlijk in de keuzes van een ander inleven? Door de bedrieglijk optimistische muziek, de vertederende retrodecors, de vingervlugge camerabewegingen en de muzikale montage blijft de film licht en de satire scherp en fris.