Macron wil nu ook rechts neutraliseren

Benoeming Franse premier De centrum-rechtse Philippe moet voor Macron politieke kloven overbruggen – en trachten de Republikeinen te breken.

Édouard Philippe Foto Julien Rosa/EPA

Met de benoeming van Édouard Philippe tot premier heeft de Franse president Emmanuel Macron een nieuwe stap gezet in de door hem gewenste herschikking van het politieke landschap. De 46-jarige Philippe is lid van de centrum-rechtse Republikeinen en vertrouweling van voormalig presidentskandidaat Alain Juppé. Nadat Macron met zijn onafhankelijke presidentskandidatuur eerder de Parti Socialiste verdeelde, is de keuze voor Philippe een poging ook de Republikeinen te breken.

Philippe was tot maandag burgemeester van Le Havre en lid van de Assemblée Nationale. Hij was de woordvoerder van de gesneefde presidentscampagne van Juppé. Hij trok zich dit voorjaar terug uit de verkiezingsstrijd na de onthullingen over de financiële huishouding van François Fillon.

In een documentaire over zijn campagne zei Macron vorige week dat hij rechts wilde „destabiliseren door onze armen te openen” voor het „progressieve” smaldeel van die partij. De verwachting is dat Philippe dinsdag een regering met ministers van links en rechts en partijlozen presenteert. Andere gematigde Republikeinen, zoals oud-minister Bruno Le Maire en parlementslid Thierry Solère, kunnen hem volgen. Zo hoopt Macron de steun voor zijn hervormingsplannen, vooral vanaf juni in de nieuw te verkiezen Assemblée Nationale, te verbreden.

Maar de partijleiding van de Republikeinen heeft al gewaarschuwd: wie vóór de parlementsverkiezingen Macron steunt, wordt uit de partij gezet. De Republikeinen voeren campagne voor een rechtse meerderheid in de Assemblée met als doel Macron te dwingen tot cohabitation: het benoemen van een geheel rechtse regering.

Philippe bevestigde bij zijn benoeming maandag weliswaar dat hij „een man van rechts” is, maar volgens de partij is hij „op persoonlijke titel” premier geworden. Lukt het hem niet om na de verkiezingen van juni een stabiele parlementaire meerderheid te vormen, dan kan het premierschap voor hem van heel korte duur zijn.

Hij is jong, een relatief nieuw gezicht en hij had niet louter een politieke carrière, maar deed ook de voor Macron zo belangrijke „maatschappelijke ervaring” op.

Los van zijn rol bij het overbruggen van oude politieke breuklijnen voldoet Philippe aan veel eisen die de nieuwe president zich gesteld had. Hij is jong, een relatief nieuw gezicht en hij had niet louter een politieke carrière, maar deed ook de voor Macron zo belangrijke „maatschappelijke ervaring” op. Tussen 2004 en 2010 werkte hij achtereenvolgens als advocaat en bij kernenergiegigant Areva.

Vóórdat Philippe zich aansloot bij Frans rechts was hij bovendien enkele jaren actief in de Parti Socialiste voor „la deuxième gauche”. Dat is de pragmatisch sociaal-democratische stroming van Mitterrands oud-premier Michel Rocard, waardoor ook Macron sterk is beïnvloed. Toch was Philippe tijdens de campagnes niet mild over Macron. „Hij zou de zoon van Kennedy en Mendès France zijn. De eerste had meer charisma, de tweede meer principes”, zei hij.

Het is in Frankrijk de taak van een premier om het door de president gewenste beleid uit te voeren. Hij of zij moet een regering samenstellen die op een meerderheid in het de Assemblée kan rekenen, maar de president kan de premier op elk moment vervangen. Omdat de president zichzelf nooit hoeft te verantwoorden tegenover de parlementariërs, staat het premierschap bekend als „de hel van Matignon”, naar de naam van het woonwerkpaleis van de premier.