Ongerept en vol plastic

Henderson Island is onbewoond, er komen nauwelijks mensen. En toch ligt het eiland vol plastic.

Purperen heremietkreeft in een crème-potje van Avon op Henderson Island. Jennifer Lavers

Henderson Island is een van de meest afgelegen en ongerepte eilanden ter wereld. Het eiland in de Grote Oceaan is al honderden jaren onbewoond. Mensen komen er zelden. Het ligt niet op drukke vaarroutes en is geen populaire toeristenbestemming.

En toch ligt Henderson vol plastic.

Al het plastic dat mensen maken is op Henderson te vinden. Er liggen plastic kratjes, flessen, doppen. Tasjes, bestek, tandenborstels. Lolliestokjes, aanstekers, rietjes. Boeien, lijnen en vissersnetten.

Twee biologen maakten een inventarisatie van al het plastic dat de stranden van Henderson vervuilt. Hun artikel verscheen maandagavond in PNAS. Ze vonden meer dan 53.000 stukjes plastic op de kilometers strand die zij onderzochten. Extrapoleer dat naar alle zandstranden op het eiland, en Henderson is bezaaid met 37,7 miljoen stukjes plastic. Totaalgewicht: 17,6 ton.

Bedolven plastic

Dat klinkt als veel plastic. En dat ís ook veel plastic. Maar 17,6 ton plastic vertegenwoordigt maar 2 seconden van de jaarlijkse plasticproductie, constateren de biologen wrang.

Zeventig procent van het plastic op Henderson ligt onder het zand, tot 10 centimeter onder het oppervlak. Deze meeste van deze begraven plastic stukjes zijn kleiner dan vijf millimeter.

Op elke meter strand spoelen dagelijks 27 nieuwe stukken plastic aan. Dat betekent 3.570 nieuwe stukken plastic per dag.

Plastic op Henderson Island. Een papegaaivis of schildpad heeft in de groene fles gehapt.
Jennifer Lavers

Het is niet duidelijk of het volume van aanspoelend plastic de afgelopen jaren constant is geweest, of dat er sprake is van een recente toename. Op twee nabijgelegen atollen (koraaleilanden) werden in 1991 0,12 en 0,35 stukjes plastic per vierkante meter gevonden. Op Henderson Island liggen 20 tot 671 stukjes plastic per vierkante meter. Dat is 200 tot 2.000 keer zo veel plastic, in 25 jaar.

Vissersboten zijn een belangrijke bron van plastic vervuiling. 7,7 procent van al het plastic is vissersmateriaal, zoals plastic boeien en vissersnetten. 36,6 procent van het herleidbare plastic komt uit China en Japan. 27,3 procent komt uit Zuid-Amerika. Er stroomt grote oceaanstroom in (South Pacific Gyre) tegen de klok in langs Zuid-Amerika. Die stroming heeft het Zuid-Amerikaanse plastic naar Henderson getransporteerd, denken de biologen.

Google Street View

Het plastic is vooral een bedreiging voor de landkrabben op het eiland, laat bioloog Jennifer Lavers van de University of Tasmania per email weten. Ook zeeschildpadden die eieren leggen op Henderson lopen gevaar, zij kunnen verstrikt raken in de netten. Dat geldt ook voor de zeevogels die er broeden, zoals Hendersons stormvogel.

„Wat me vooral zorgen maakt”, zegt Lavers, „is het enorme tempo waarmee plastic zich ophoopt in de oceanen, op stranden en in wilde dieren. En de plasticproductie neemt alleen maar verder toe. 37 miljoen stukjes plastic op Henderson is gigantisch, maar er is nog zo veel meer.”

Lavers had zich voor haar expeditie al ingesteld op de enorme hoeveelheid plastic rommel op Henderson. „Google Street View was vreemd genoeg al op het eiland geweest voordat wij er kwamen”, zegt Lavers. „Op de beelden zagen we al veel plastic. Maar toen we er eenmaal waren, was het erger dan ik had verwacht. Of misschien maakt het meer indruk als je het met eigen ogen ziet.”


Een eerdere versie vermeldde dat de toename op Henderson 200 tot 2.000 procent bedroeg. Dat klopt niet. Het gaat om 200 tot 2.000 keer zo veel plastic.