Nederlandse biotech-pionier Henri Termeer (71) overleden

Termeer zag in de jaren 80 een gat in de markt voor zeldzame ziekten en bouwde een van de grootste biotechnologiebedrijven ter wereld.

Henri Termeer (rechts) en Hans Schikan, directeur van het biofarmaceutische bedrijf Prosensa, in 2013.

Henri Termeer, pionier en een van de grootste namen uit de internationale biotechsector, is vrijdag overleden. Hij is 71 jaar geworden.

The Boston Globe publiceerde dit weekeinde een uitgebreide necrologie van Termeer, die in de Verenigde Staten bekender is dan in Nederland. Niet verwonderlijk: zijn wortels liggen weliswaar in Nederland, Termeer bouwde zijn carrière als biotechondernemer in de VS. Of preciezer: in Boston, het hart van de Amerikaanse biotechindustrie.

Termeer vertrok al tijdens zijn studie (economie) naar het buitenland. In 1983, toen de biotechsector nog in de kinderschoenen stond, werd hij topman van de start-up Genzyme. Onder zijn leiding groeide de onderneming uit tot het op twee na grootste biotechnologiebedrijf ter wereld (na Genentech en Amgen). In 2010 werd Genzyme voor 20 miljard dollar overgenomen door het Franse Sanofi.

Termeer, die een Amerikaans paspoort heeft, geldt als een van de founding fathers van de Amerikaanse biotechsector. Zijn grootste verdienste: hij slaagde er met Genzyme in medicijnen te ontwikkelen tegen zeldzame ziekten, onder meer de ziekte van Gaucher, én er geld aan te verdienen. Genzyme speelde daarmee als één van de eerste bedrijven in op de Orphan Drug Act, een wet uit 1983. Deze bestond uit een pakket van maatregelen waaronder extra belastingvoordelen en langere patentbescherming, die de ontwikkeling van medicijnen voor ‘kleine’ ziekten (zogeheten ‘weesziekten’) moest stimuleren.

„Termeer heeft als eerste laten zien dat je succesvol een bedrijf kunt runnen dat medicijnen ontwikkelt tegen zeldzame, erfelijke ziektes”, zegt Dinko Valerio, professor in de gentherapie en oprichter van het Nederlandse biotechbedrijf Crucell.

Lees hier het interview dat Termeer in 2013 gaf aan NRC:
De markt van 7.000 zeldzame ziekten

Kritiek

Het succes hangt samen met de hoge vergoedingen voor behandelingen van zeldzame ziektes, wat de sector ook op kritiek is komen te staan. Het verwijt was dat Termeer en zijn collega’s over de ruggen van een paar patiënten woekerwinsten maakte. Valerio vindt het geen fair argument. Zonder uitzicht op inkomsten is het volgens hem niet mogelijk onderzoek naar behandelingen van zeldzame aandoeningen te financieren.

Termeer is niet alleen in de VS actief geweest. Hij was als investeerder ook betrokken bij de eerste jaren van Crucell en was in zijn laatste jaren commissaris van het Nederlandse biotechbedrijf ProQr, dat onder meer een medicijn ontwikkelt tegen taaislijmziekte.