Longreads

De nasleep van een oorlog

De VS bestookten Laos veertig jaar geleden met zo’n 270 miljoen bommen. Jaarlijks sterven er nog honderden mensen door oude explosieven.

Beenprothesen in het centrum voor prothesen in de hoofdstad van Laos. Foto Mast Irham / EPA

De 10-jarige La Lee liep na school naar huis toen ze een object vond dat op een tennisbal leek. Ze dacht dat het een spelletje was, stopte het in haar zak om mee te spelen en eenmaal thuis liet ze het aan haar nichtje zien. Het object - een veertig jaar oude bom- explodeerde. La Lee was op slag dood. Dertien familieleden, onder wie veel kinderen, raakten ernstig gewond.

De dood van La Lee is geen uitzondering in Laos, blijkt uit de aangrijpende longread van journalist Rosita Boland voor The Irish Times. Elk jaar sterven zo’n driehonderd mensen, onder wie zo’n 120 kinderen, nadat een oude bom alsnog afgaat. Van de overlevenden verliest eenderde een ledemaat of het gezichtsvermogen. “Elk jaar veranderen de levens van honderden mensen voorgoed door verminking”, schrijft Boland. Ze sprak met Yeyang Yang die in 2008 gewond raakte.

“Hij heeft niet langer een rechter oor, slechts een gat aan de zijkant van zijn hoofd. Zijn rechterhand is een vingerloze massa van beschadigd bot en spier. Zijn gezicht ziet eruit alsof het wordt bedekt door een gesmolten, vleeskleurig masker. Zijn rode ogen tranen voortdurend en hij kan ze niet goed sluiten”.

Oorlog

De bommen zijn een erfenis uit de jaren ’60. De Verenigde Staten bestookten tijdens de Vietnamoorlog tussen 1964 en 1973 het land met zo’n 270 miljoen bommen. Zo’n 80 miljoen daarvan zijn niet geëxplodeerd. Als gevolg hiervan liggen op bijvoorbeeld veel rijstvelden nog steeds oude bommen die niet zijn afgegaan, met grote gevolgen voor de mensen die op het land werken.

Boland beschrijft de vreselijke nasleep die een oorlog kan hebben. Ze spreekt met slachtoffers, gaat op pad met een iemand die explosieven ruimt en brengt de ongelooflijke cijfers in kaart.

Lees de longread over het meest gebombardeerde land ter wereld (Aantal woorden: 4.030, geschatte leestijd: 17 minuten): Death from below in the world’s most bombed country