Kuijt bekroont revival met meesterwerk in de Kuip

Kuijts kampioenschap

Dirk Kuijt keerde terug naar Feyenoord om een droom uit te laten komen: de titel met zijn grote liefde. Hij zette zondag in de kampioenswedstrijd in de Kuip de kroon op zijn loopbaan.

Aanvoerder Dirk Kuijt scoort binnen een minuut de 1-0. Zijn honderdste competitiegoal voor Feyenoord, een monumentale. Foto ANP/Robin van Lonkhuijsen

Beginnende rimpels tekenen zijn voorhoofd, zijn nieuwe gebit glanst in de lichten van de spelonken van de Kuip. Er hangt een medaille om zijn nek, op zijn shirt staat ‘landskampioen 2016-2017’. Dirk Kuijt oogt rustig, „ik ben bedwelmd onder de emoties”, zegt hij twee keer. Hij praat afgewogen, gaat de clichétaal af en toe voorbij. Soms poogt hij de diepte in te gaan, als het over de toekomst van Feyenoord gaat en hoe ze tot dit succes zijn gekomen.

Hij wordt in juli 37, hij is vader van vier kinderen, zijn lichaam is nog topfit, zegt hij zelf. Het is een Roger Federer-achtige opleving die hij, visserszoon uit Katwijk, in de schemerjaren van zijn carrière heeft vertoond bij Feyenoord.

Hij zette, samen met coach Giovanni van Bronckhorst, de club twee jaar geleden op het spoor naar een landstitel, waarvan velen dachten dat die op korte- en middenlange termijn niet mogelijk zou zijn door de structurele achterstand op Ajax en PSV.

Kuijt praat als aanvoerder, trainer en directeur tegelijk – en soms ook als vader van een gezin. Het „meest emotionele moment” was toen zijn vier kinderen na afloop het veld opliepen. „Omdat ik weet hoe egoïstisch ik ben geweest de afgelopen twee jaar. Ik heb alles opzij gezet, ook mijn gezin bij tijd en wijlen, om dit doel te bereiken.” En dan, in typische Kuijt-taal: „Ik ben dankbaar dat ze mij daarin gesteund hebben.”

Tragedie

Het is zondagavond rond zes uur, de Kuip druppelt leeg, het gezang sterft langzaam weg, de stad voedt zich met geluk. Kuijt zegt: „Een tragedie van achttien jaar hebben we nu weggepoetst”. Hier was het hem om te doen, toen hij in de zomer van 2015 terugkeerde: de landstitel met Feyenoord.

„Ik ben door vriend en vijand uitgelachen”, zegt hij. Hij vertelt over een gesprek met zijn zaakwaarnemer Rob Jansen in Istanbul, hij speelde nog bij Fenerbahçe. Kuijt zei tegen Jansen dat hij terugwilde naar Feyenoord. „Toen lachte hij mij uit. Ik zei: ik ga kampioen worden ook. Toen lachte hij nog harder.”

Kippenvel zal bij velen moeilijk te onderdrukken zijn geweest, zondagmiddag rond half drie. Gierende adrenaline, een stadion zwanger van rook, van hoop. En dan die eerste 38 seconden, je kan er een boek over schrijven.

Van Bronckhorst die nog denkt als voetballer en aan de zijlijn slim en snel de bal meegeeft aan rechtsback Bart Nieuwkoop die vlug en ver ingooit, Heracles-verdediger Mike te Wierik die uitglijdt en dan is daar Kuijt. Hij neemt de bal vol op de wreef en stuurt hem richting de verre hoek, via het binnenste van de binnenkant van de paal: 1-0. Kuijt, het ontstekingsmechanisme. Zijn honderdste competitiegoal voor Feyenoord, een monumentale.

De Kuip ontlaadt, aparte krachten komen los. Het is de dag van Kuijt, je voelt de symbiose tussen stadion en speler. Tien minuten later, perfect afgemeten voorzet van Eljero Elia vanaf links, Kuijt hangt even in de lucht, als Boris Becker die in zijn beste dagen naar een bal duikt. Hoofd ertegen: 2-0. Wedstrijd gespeeld, voor het gevoel. Kuijt komt via een strafschop in de slotfase tot een hattrick, het shirt gaat uit, de titel is binnen. Het wordt uiteindelijk nog 3-1, een goal die weinigen meekregen in de feestroes.

Kuijt was de afgelopen maanden gedegradeerd tot reserve, het verhaal is bekend. Hij speelde zondag eigenlijk alleen omdat middenvelder Tonny Vilhena geschorst was. „Soms gebeuren er dingen die zo moeten zijn. Alsof het zo heeft moeten zijn”, zegt Van Bronckhorst. „Het lijkt wel een jongensboek.”

Hij praat en jaagt

Juist nu, met de druk bijna ongezond hoog, had Feyenoord Kuijt harder nodig dan ooit. Teamgenoten voorspelden dat hij het zou doen vandaag, scoren. Hij zet mensen neer, praat, jaagt, coacht – en scoort tussendoor. In tijden van hoogspanning leunt het team op hem.

Na de warming-up spreekt hij de gehele selectie toe in een kring – niet alleen de basiself. Het is Kuijts teamfilosofie – ook wisselspelers zijn belangrijk, hij weet er zelf alles van. „Het heeft misschien wel zo moeten zijn, dat je op het laatste moment je ploeg het laatste zetje geeft.”

Vanaf de eerste dag dat hij in 2015 terugkeerde heeft hij een „ongelofelijke druk gevoeld” om te presteren. „Een ongelofelijke last op mijn schouders.” Hij is „dag en nacht bezig geweest” met Feyenoord, zonder te overdrijven, voegt hij toe. „Zelfs op vakanties ben ik dagelijks bezig geweest, om dat te perfectioneren.”

Hij is degene die buitenlandse spelers zich thuis laat voelen, hij was het die Vilhena motiveerde toen die begin vorig seizoen nog reserve was, hij was het die buitenspeler Steven Berghuis op vakantie op Aruba warm maakte voor een seizoen bij Feyenoord. Kuijt is het cement van Feyenoord, de sociale jongen, die ook de afgevallen spelers moed in spreekt. En tegelijkertijd het hoogste nastreeft.

Matchwinner Dirk Kuijt viert met zijn zoontje het landskampioenschap van Feyenoord. Hij maakte alle drie de doelpunten tegen Heracles. Foto Jerry Lampen/ANP

Als je hem na de wedstrijd met zijn kinderen ziet lopen op het veld, jongste zoon op zijn nek, lijkt hij bezig aan een afscheidsronde. In zijn woorden klinkt door dat dit het laatste seizoen is geweest, maar hij geeft geen uitsluitsel. „Ik ga op korte termijn met de trainer en de club praten. Ik weet hoe ik er in sta.” De directie wil hem behouden voor de club, in wat voor rol dan ook.

Hij heeft samen met Van Bronckhorst voor een cultuuromslag gezorgd binnen Feyenoord. Mooi is het handje tussen Gio en Kuijt, net voor de prijsuitreiking. „In een seizoen is het te vaak gebeurd dat Feyenoord halverwege al begon te genieten en voordat ze het wisten was het klaar. Die mentaliteit verandert beetje bij beetje.”

Hij noemt de zege op Ajax in de beker vorig seizoen. „Toen stonden mensen hier op de tafel, terwijl ik zoiets heb van: je viert geen prijs als je een halve finale haalt of een rivaal verslaat. Je viert het pas als je kampioen wordt of de beker wint.” Een paar dagen later werd in de competitie verloren bij ADO Den Haag. Typisch Feyenoord, zoals dat dan heet.

Manchester United

Dat is het grote verschil geweest in dit seizoen, zegt Kuijt. Hij noemt de overwinning in de Europa League op Manchester United, in het najaar. „Toen hebben we gelijk die switch gemaakt: leuk allemaal United, maar zondag is PSV aan de beurt.” Een paar dagen later werd in Eindhoven gewonnen. „Toen hebben we ook niet op de tafels gestaan, zijn we ook doorgegaan. Die momenten, daar zijn we meer ervaren in geworden.”

Feyenoord is een project in ontwikkeling. Kuijt zegt dat er in „heel veel dingen, ook in de organisatie, nog hele grote stappen” te maken zijn. Hij spreekt over de nabije toekomst van de club. „Er zijn nog heel veel belangrijke keuzes te maken”, zegt hij. Hij noemt als voorbeeld de mogelijke komst van een nieuw stadion. „Ontiegelijk belangrijk. Iedereen ziet hoe groot deze club is. Maar we moeten dat wel omzetten in resultaat. Dat hebben we de afgelopen twee jaar gedaan. Ik hoop dat dit een fundament is voor de rest van het succes van Feyenoord.”

Hij die een Champions League-finale speelde met Liverpool en een WK-finale met Oranje spreekt over het „absolute hoogtepunt” in zijn carrière. Een publiekswissel is hem niet gegund, alle wissels waren al gebruikt. Feyenoord had hem nodig. Zoals zo vaak. Kuijt en Feyenoord: ze kunnen niet zonder elkaar.