Column

Rang en stand

Na meer dan twintig jaar staat Ajax weer in een Europese eindstrijd. Op 24 mei speelt het in Zweden de finale van de Europa League tegen Manchester United. Na achttien jaar haalt Feyenoord deze zondag weer eens de landstitel binnen. Althans, een tweede nachtmerrie binnen een week is niet denkbaar. Er is dus hoop voor de Nederlandse topclubs.

Het Europese parcours van Ajax wordt door sommigen gerelateerd aan een postuum eerbetoon voor Johan Cruijff die goed een jaar geleden overleed. Het zou de geest van Johan zijn die tot de huidige glorie van Ajax heeft geleid. De fluwelen revolutie met enige vertraging alsnog gelukt?

Dat Peter Bosz stug in de leer van de Verlosser is gebleven, suggereerde hij zelf door een intiem gesprek met de grootmeester in Tel Aviv vlak voor diens dood. Het moet een testamentair onderhoud zijn geweest. Bosz was als voetballer van Feyenoord reeds een volgzame bewonderaar van Cruijff. Zijn credo als coach is ook Cruijffiaans: aanvallend voetbal met hoge pressing.

Het duurde enige tijd voor hij dat systeem ingeslepen kreeg bij het piepjonge Ajax. De eerste maanden verliepen stroef met als uitschuivers de rammeling van Rostov in de laatste voorronde van de Champions League (4-1) en de bekerblamage tegen Cambuur (2-1). De raspaardjes Kasper Dolberg, Bertrand Traoré en Hakim Ziyech experimenteerden nog te graag met de puzzelstukjes.

De fans in de Arena gaven hun ongenoegen de vrije loop en de media waren scherp voor het wisselvallige spel. Maar het bestuur van Ajax bleef achter de coach staan. Edwin van der Sar en Marc Overmars waren de commotie rond de revolutie van Cruijff spuugzat en bewaakten de rust. Langzaam werd Ajax stabieler mede dankzij de inbreng van Lasse Schöne die evenwicht bracht op het middenveld. De jacht op Feyenoord werd geopend en zal pas deze zondag een einde nemen.

Er is veel kritiek op het wilde kapitalisme van Europese eindtoernooien, maar wat zijn we verwend geweest met de vier ploegen in de halve finales van de Champions League. Juve speelde als een instituut, Monaco als een sensatie, Real en Atlético Madrid in de traditie van een Spaanse thriller. Een trapje lager zorgden de halvefinalisten Ajax en Olympique Lyon voor een bloedstollende wedstrijd. In alle halve finales primeerde het voetbal op woekerwinst van de deelnemers. Bij vlagen kon je spreken van een esthetisch reveil.

De finale tussen Ajax en ManUnited zit vol contrasten. Het mogen dan twee historische clubs zijn, in stijl en middelen zijn ze onvergelijkbaar. Bij Ajax loopt gelukkig nog geen speler van 100 miljoen rond. En Peter Bosz lijkt me ook een stuk beschaafder dan José Mourinho.

Vergeleken met het draven en ploeteren van de Mancunians is het spel van Ajax flirterig gefiguurzaagd. Het Manchester van Mourinho staat voor discipline en doctrine, Ajax is een metafoor van vrije liefde. Het kan een cultuurscheppende confrontatie worden, zoals Juventus-Monaco dat ook was.

Wil je na de ballades van Ajax en Juve nog gaan kleumen voor Cambuur-Willem II? Het klinkt als vloeken in de kerk, maar het ontbreekt de Nederlandse competitie aan randverschijnsel en ambiance. Het is in alles te kil. Te voorspelbaar. De ontknoping van de titelrace mag dan nu even spannend zijn, daar red je een heel voetbalseizoen niet mee. Deel dan de eredivisie op in A en B. Terug naar rang en stand.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.