Rotterdam mengt pop met opera

Operadagen Rotterdam

Vrijdag beginnen de Operadagen in Rotterdam. Daar zijn ook veel kleinschalige voorstellingen te zien. Zoals over turner Yuri van Gelder en over popzanger Freddie Mercury.

Foto Sanne Peper

Gymzaalbankjes en bidons. Retro spandex turnpakjes. Binnen de tapelijnen van een imaginair sportveld werken de leden van het Rotterdamse muziektheatergezelschap Club Gewalt zich in het zweet op pompende beats. Het blijkt nog knap lastig om naast de inspannende danspassen ook de vierstemmige koortjes strak te krijgen.

Zondag moet alles kloppen. Dan gaat tijdens de Operadagen Rotterdam Yuri in première, een voorstelling over ‘Lord of the Rings’ Yuri van Gelder die vorige zomer zijn kans op een olympische medaille verzoop in een Braziliaanse nachtclub.

Toch gaat Yuri niet over een turndrama per se, maar over de huidige prestatiesamenleving. Volgens Amir Vahidi, in Yuri het middelpunt van een hilarische country-parodie, schuilt er een wrange tragiek in dat obsessieve resultaatdenken: „Er is geen enkele ruimte meer voor feilbaarheid, terwijl het menselijk gezien onmogelijk is om altijd maar 200 procent te geven.”

Toch is dat precies waar Yuri om vraagt. Club Gewalt goot de voorstelling in de vorm van een rigide ‘workout’, vol fysiek inspannende impro’s en dwangmatige choreografieën. Of dat bij opera hoort? Bruijs: „We zoeken naar manieren om muziek, tekst, theater, beeld en beweging elkaar te laten versterken. Die synergie is al eeuwenlang eigen aan opera. Wij willen die facetten laten resoneren met de huidige popcultuur.”

Zo bezien past Yuri prima in het profiel van Operadagen Rotterdam. Artistiek directeur Guy Coolen: „Onze programmering biedt al twaalf edities een breed overzicht van wat er nú speelt binnen de wereld van opera en muziektheater. We zoeken naar vernieuwing binnen het genre, uiteraard met kwaliteit als voornaamste criterium.”

Anders dan bijvoorbeeld het Opera Forward Festival van De Nationale Opera mikt Operadagen Rotterdam niet uitsluitend op nieuw gecomponeerd werk. „We bieden ook een podium aan eigenzinnige bewerkingen van het ijzeren repertoire. Daarnaast tornen we graag aan de klassieke definitie van het genre. Opera is tegenwoordig veel breder dan een voorstelling voor solisten, koor en orkest.”

Getuige Freddie, het nieuwe project van theaterduo Boogaerdt & Van der Schoot, en de Berlijnse componist Michael Rauter. In De Wasserij (Rotterdam-Noord) baadt een enorme driehoekige installatie in blauwig licht. Aan iedere zijde bevinden zich 33 houten hokjes (99 in totaal), die elk uitkijken op een van drie binnenruimtes. „We willen het theater weer een ontmoetingsplek laten zijn’, vertelt Suzan Boogaerdt. „Letterlijk: in Freddie dompelen we het publiek onder in een interactief parcours, waarin ze van een individuele naar een gezamenlijke ervaring worden gedirigeerd.”

De eenling versus de groep. Het is een belangrijk thema in de Playgrounds-reeks, waar Freddie deel van uitmaakt.

Freddie is een interactieve training in rolflexibileit. En wie is daarbij een betere coach dan de figuur van Freddie Mercury: immigrant, popster, machoman, travestiet, hetero en gay. Rolflexibilist avant la lettre, zeg maar.

Rauter puurde een compositie van ruim een uur uit de Queen-hit ‘Bohemian Rhapsody’. Een bewuste keuze: „Het is een archetypische popsong die stevig verankerd ligt in ons collectieve bewustzijn. Gezien de thematiek van de voorstelling was het het gedroomde materiaal. Het publiek kan er als het ware in samenkomen.”

Bovendien voltrekt zich in ‘Bohemian Rhapsody’ een stilistisch rollenspel, aldus Rauter, waarbij pop en rock een virutoos verbond aangaan met opera-invloeden. Zelf maakt hij ook de nodige uitstapjes: naar r&b-gerelateerde genres als trap en skweee (Scandinavische synthesizerpop), maar even gemakkelijk naar monteverdiaanse opera.

Neem de vocale passage die Rauter modelleerde naar de vraag-antwoord-spelletjes die Mercury dikwijls speelde met zijn publiek. Drie zangers, elk in hun eigen deel van de installatie, weven lange lijnen rond een barokkerig geharmoniseerde cellolijn: „I am Freddie. I am the one who is many.”

Operadagen Rotterdam, van 12 t/m 21/5 op verschillende locaties. Inl: www.operadagenrotterdam.nl