Zat geheime dienst Oekraïne achter moordaanslag journalist?

Journalisten verzamelden ontbrekende surveillancebeelden. Daarop is te zien dat één van de verdachte personen Igor Oestimenko is van de geheime dienst SBOe.

De begrafenis van Pavel Sjeremet in juli 2016. Foto Roman Pilipey/EPA

Is de Oekraïense geheime dienst betrokken bij de moord op de vooraanstaande journalist Pavel Sjeremet? Die vraag rijst na publicatie, afgelopen woensdag, van de documentaire ‘Killing Pavel’ door journalisten van het Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) met de Oekraïense onderzoeksgroep Slidstvo.

In juli 2016 kwam de van oorsprong Wit-Russische journalist in het centrum van Kiev om het leven toen zijn auto onplofte door een bom. Sjeremet stond bekend om zijn kritische berichtgeving en ontving voor zijn werk internationale prijzen. De SBOe zou Sjeremet al enkele weken voor de moord in de gaten houden.

Na de moord noemde president Porosjenko het vinden van de dader „een kwestie van eer” en belastte politie en SBOe met een onderzoek. Maar tien maanden na dato zijn nog altijd geen arrestaties verricht. Wel kwam de politie kort na de moord met surveillancebeelden, gemaakt in de nacht voor de aanslag, waarop te zien is hoe iemand iets lijkt te bevestigen aan de onderkant van Sjeremets rode Subaru.

Verdachte personen

Ontevreden over de vorderingen van de politie startten journalisten een eigen onderzoek. Ze slaagden erin ontbrekende surveillancebeelden te verzamelen, die de politie zou hebben nagelaten op te vragen. Daarop is te zien dat zich die nacht rond Sjeremets auto, naast degene die de bom plaatste, meer verdachte personen ophielden. Eén van hen kon via zijn auto worden geïdentificeerd als Igor Oestimenko, die volgens de SBOe in 2014 zou zijn ontslagen. In de film geeft Oestimenko toe toe de persoon op de beelden te zijn, maar ontkent hij betrokkenheid.

„De regering van Oekraïne heeft herhaaldelijk beloofd om Pavel’s moordenaar op te sporen, maar het is duidelijk dat ze niet al te veel hebben gedaan”, zei Drew Sullivan, hoofdredacteur van OCCPR. „Nu moeten we de mogelijkheid overwegen dat iemand in de overheid een rol speelde bij de moord.” In een eerste reactie op de film verklaarde de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken, Arsen Avakov, dat de politie belangstelling heeft voor het onderzoek en dat de journalisten en Oestimenko zijn opgeroepen voor verhoor.