Proces Decembermoorden kan worden voortgezet

Het Hof van Justitie heeft het beroep van het OM niet ontvankelijk verklaard. Het proces, met Desi Bouterse als hoofdverdachte, kan worden voortgezet.

Rechters Cynthia Valstein-Montnor (l) en Suzanna Chu (r) van de krijgsraad van Suriname. Foto Pieter Van Maele/ANP

Het Decembermoordenproces kan weer worden voortgezet. Het Hof van Justitie in Suriname heeft het beroep van het Openbaar Ministerie (OM) donderdag niet ontvankelijk verklaard. Het Hof zag “geen rechtsgrond” voor het beroep van het OM. De zaak is terugverwezen naar de Krijgsraad. Wanneer het proces wordt hervat is nog niet bekend. Dat meldt ANP-correspondent Pieter van Maele.

Twitter avatar pvmaele Pieter Van Maele BREAKING! hof justitie #Suriname VERWERPT beroep Openbaar Ministerie. Niet ontvankelijk! Krijgsraad weer aan zet in decembermoordenproces

Het Openbaar Ministerie (OM) was bij het Hof in beroep gegaan tegen de beslissing van de Krijgsraad uit januari om het proces verder te laten gaan. President Bouterse had het OM met beroep op een grondwetsartikel over de staatsveiligheid opdracht gegeven de vervolging te staken, maar de Krijgsraad vond dat besluit onwettig.

Reacties

Nabestaanden reageerden verheugd. “Dit is opnieuw het bewijs dat Suriname nog een rechtsstaat is”, zo werd tegenover het ANP gezegd. Ze zeiden ook er rekening mee te houden dat president en hoofdverdachte Desi Bouterse de zaak “weer saboteert”. De advocaat van Bouterse, Irvin Kanhai, was volgens het ANP niet aanwezig bij de uitspraak.

Nabestaande Eddy Wijngaarde, broer van een van de vijftien slachtoffers van de Decembermoorden in 1982, toonde zich tegenover NRC “heel erg blij omdat heel veel mensen ermee worstelen dat geen recht werd gesproken, want ze willen de waarheid weten”. Volgens cineast Wijngaarde is de uitspraak van het Hof van Justitie ook “heel belangrijk” voor de Surinaamse rechtsorde. “Want die stond onder druk en die begint nu weer geloofwaardig te worden”.

De advocaat van de nabestaanden, Hugo Essed, ging er vlak voor de zitting van het Hof van Justitie al vanuit dat het beroep van het Openbaar Ministerie zonder resultaat zou blijven. “Het beroep kan juridisch niet worden toegewezen”, zei Essed tegen NRC. “Als het OM beroep aantekent moet het aangeven op welk artikel van het wetboek van strafvordering dat is gebaseerd. Dat is niet gebeurd.” Bij het hoger beroep was door de aanklager alleen verwezen naar de resolutie van president (en hoofdverdachte) Desi Bouterse waarin deze onder verwijzing naar een grondwetsartikel het OM opdracht gaf de vervolging te staken wegens de staatsveiligheid.

Amnestiewet

Het proces van de Decembermoorden sleept al jaren voort. In 2012 leek het proces dat in 2007 begon ten einde te komen, omdat Bouterse, inmiddels verkozen tot president, een wet door het parlement wist te loodsen die verdachten van de Decembermoorden amnestie verleent. Eind 2015 kreeg het OM echter de opdracht van het Hof van Justitie na een klacht van nabestaanden de vervolging toch door te zetten.

Na het aannemen van de amnestiewet was besloten dat een nog op te richten Constitutioneel Hof die wet moest toetsen aan de grondwet, maar dat Hof was er nog niet gekomen. De Surinaamse wet schrijft voor dat nabestaanden binnen “een redelijke termijn” recht hebben op afhandeling van een proces. Nog langer wachten op de eventuele komst van een Constitutioneel Hof zou tegen die richtlijn ingaan.

Vertragen

Een nieuwe poging het proces te dwarsbomen vond medio 2016 plaats. Bouterse gelastte het OM de vervolging te staken met een beroep op grondwetsartikel 148. Daar staat in dat als de staatsveiligheid in gevaar is, de president opdracht kan geven de vervolging te staken. De Krijgsraad trok zich er niks van aan. Volgens de voorzitter was de opdracht de vervolging te staken gericht aan het OM, niet aan de Krijgsraad. Daarbij kan een lopend proces niet gestopt worden, zei de Krijgsraad.

In februari 2017 werd de behandeling van het proces toch voor de zoveelste keer uitgesteld. Op 9 februari stond gepland dat de aanklager eindelijk zijn requisitoir zou houden en waarschijnlijk een strafeis uit zou spreken. Dat ging niet door omdat het OM voor het requisitoir aankondigde in beroep te zijn gegaan bij het Hof tegen de beslissing van de Krijgsraad om het proces voort te zetten. De Krijgsraad gaf na enig beraad aan dat beroep af te willen wachten.