In Utrecht voelen mensen zich het gezondst

Gezondheid Mensen uit Zuid-Limburg en Rotterdam-Rijnmond ervaren hun gezondheid minder vaak als goed, zo blijkt uit onderzoek van CBS, RIVM en GGD’s .

Foto Koen Suyk/ANP

Van alle Nederlanders voelen de inwoners van de regio’s Utrecht en Kennemerland zich het gezondst. Mensen uit Zuid-Limburg en in Rotterdam-Rijnmond ervaren hun gezondheid minder vaak als goed.

Dat blijkt uit grootschalig onderzoek van CBS, RIVM en GGD’s onder een half miljoen Nederlanders van negentien jaar en ouder.

De regionale verschillen in gezondheid zijn niet heel groot; zo loopt in verschillende GGD-regio’s het aandeel mensen dat zegt beperkingen te ondervinden als gevolg van een minder goede gezondheid uiteen van 29 procent tot 38 procent.
Mogelijke oorzaken voor de verschillen zijn volgens de onderzoekers onder meer leeftijd en opleiding. In Zuid-Limburg wonen bijvoorbeeld relatief veel ouderen.

Ook opleiding speelt een rol; in Zuid-Limburg zijn inwoners gemiddeld minder hoog opgeleid dan bijvoorbeeld in de regio Utrecht. En hoe hoger opgeleid, des te beter de gezondheid, zo is uit eerder onderzoek bekend; mensen met een hoger
opleidingsniveau leven gemiddeld aanzienlijk langer in goede gezondheid of zonder lichamelijke beperkingen dan lager opgeleiden.

Beperking

Van alle ondervraagde volwassenen ervaart driekwart de eigen gezondheid als goed tot zeer goed. Niettemin voelt eenderde van alle volwassenen zich door gezondheidsproblemen „beperkt” in „reguliere activiteiten”. Ook geeft eenderde van alle volwassenen aan één of meerdere aandoeningen te hebben.

CBS-onderzoeker Tanja Traag: „Wat mensen verstaan onder een beperking is subjectief. De ene persoon bedoelt daarmee dat hij niet naar een bushalte kan lopen, een ander dat hij een blikje niet meer kan openen.” Van de mensen met een aandoening zegt ruim een kwart als gevolg daarvan „geen beperking” te ondervinden.

Traag: „Mensen wijten hun beperking bijvoorbeeld aan ouderdom. En dat wordt door henzelf niet per se beschouwd als een aandoening.” Bijna de helft van de mensen met een aandoening ervaart de eigen gezondheid als goed tot zeer goed. „Dat kan goed samen gaan”, zegt Traag. „Mensen kunnen bijvoorbeeld blind zijn, maar hun gezondheid toch als heel goed ervaren.”

In Zuid-Limburg wordt meer gerookt

Dat inwoners van Zuid-Limburg een minder goede gezondheid dan gemiddeld hebben, „is eigenlijk al jaren bekend”, zegt Klaas Jan Hajema, epidemioloog van de GGD aldaar. Inderdaad speelt de leeftijdsopbouw vermoedelijk een rol. „Er wonen hier wat meer ouderen.” Maar nog belangrijker is de sociaal-economische status van de inwoners. „Die is minder goed”, zegt Hajema. „Mensen hebben een wat lagere opleiding. Hoger opgeleiden zijn sinds de jaren zeventig elk jaar opnieuw een beetje weggetrokken. De huidige inwoners zijn relatief vaak arbeidsongeschikt of werkloos, participeren dus minder in de maatschappij.” Dat levert in de statistieken enerzijds méér specifieke aandoeningen op, maar ook de „leefstijl” lijdt eronder. „Mensen roken meer, bewegen minder, hebben relatief vaker te kampen met overgewicht.”