De danceshow van Armin van Buuren als vier uur durend theaterspektakel

Voor ‘The Best of Armin Only’ combineert dj Armin van Buuren dans, jazz, klassiek ballet en acrobatiek. „Een danceshow moet golfbewegingen hebben, als in het theater.”

Armin van Buuren in de Brabanthallen op 5 mei 2017 Foto Alda Events

Laten we het eens anders bekijken: een danceshow van dj Armin van Buuren (40) als theatervoorstelling. Vanzelfsprekend, de muziek klinkt met snelle beat of langzamere melodielijnen, mensen raken in trance en extase, ze noemen het „muziek van een andere planeet”.

Maar wat zien de toeschouwers bij een show die vier uur onafgebroken duurt? Veel meer dan alleen Van Buuren in zijn dj-cockpit. Livemuziek, acrobatiek, klassieke dans, explosies van licht, spectaculair vuurwerk, laserstralen, zang en een ledwand waarin een duizelingwekkend aantal pixels schittert. Zoveel, dat het gevaar dreigt van overdaad en kermis. Daarop moet zorgvuldig worden toegekeken om de eenheid te bewaren.

Toneel leert dance de nadruk te leggen op iets kleins, bijvoorbeeld een ballerina alleen op het podium.

Voor zijn optreden in de Amsterdam ArenA met The Best of Armin Only werkt Van Buuren voor de derde keer samen met regisseur Jos Thie uit de theaterwereld. Thie verwierf bekendheid met grootschalige locatievoorstellingen naar klassiek toneel en opera als Peer Gynt, Orfeo Aqua en King Lear. Jos Thie: „Ik zie mijn rol vooral als katalysator in de samenwerking tussen Armin en Sander Reneman, zijn designer van bureau 250k. Beiden werken intensief aan een nieuwe vormgeving voor dance. Een aspect van onze regie is bijvoorbeeld dat je grootse showmomenten opeens klein en intiem maakt. Of dat je de voorstelling in een split second stilzet om spanning te creëren.”

Met deze aandacht voor andere disciplines is „Van Buuren twintig jaar geleden begonnen”, aldus Allan Hardenberg van Alda Events, die de show organiseert. „Dance begon als muziekstroming in een niche, maar is door visuele en theatrale ontwikkelingen een vooraanstaande kunstvorm geworden. Armin zoekt inspiratie buiten de dance, dat is bijzonder.”

Lees ook over de jonge jaren van Armin van Buuren: ‘Armin maakte altijd al veel herrie’

In de Brabanthallen in Den Bosch repeteren Van Buuren en zijn team aan The Best of Armin Only. Dit concert vormt een terugblik op de vijf shows die Van Buuren wereldwijd bracht, maar het is „geen herhaling”, zoals hij benadrukt. Over de betonnen vloer zijn lijnen in kleuren getekend die het podium van de ArenA markeren. Het wordt met 35.000 bezoekers per avond een van de grootste dj-shows. We lopen over de catwalk naar vier op de vloer geschilderde vormen. Van Buuren: „Kijk, dat zijn mijn draaitafels, ze symboliseren de kern van mijn optreden.” Het is een mooi beeld, deze fictieve draaitafels.

Jos Thie vult aan: „Dance is vooral elektronica en techniek. Maar Armin geeft te kennen dat hij het vinyl niet afzweert. Daarom hebben we een scène bedacht waarin Armin om stilte vraagt. Daarna hoor je hoe de naald van een pick-up zacht een ouderwetse grammofoonplaat raakt, een subtiele tik. Dat is een intiem moment waarna de show weer kan gaan wervelen.”

Saamhorigheid

Armin van Buuren tijdens een persbijeenkomst over zijn aankomende show The Best of Armin Only. Foto Koen van Weel/ANP

Voor Van Buuren verrijken dance en toneel elkaar: „Toneel leert dance de nadruk te leggen op iets kleins, bijvoorbeeld een ballerina alleen op het podium. Het theater kan op zijn beurt veel leren van dance door de snelheid van de muziek en vooral het besef van saamhorigheid. Ik vind het altijd vreemd als ik in de schouwburg passief op een stoel zit en geen onderdeel uitmaak van wat op het podium gebeurt. Ik mis de energie. Bij dance zijn artiesten en publiek één.”

In The Best of Armin Only komen dans, jazz, klassiek ballet, technologie en acrobatiek bijeen. Reneman wijst op het terugkerende beeld van een balletdanseres in rode jurk: „We maken deze scène eerst groot en daarna klein. In het grote beeld zweeft ze uitbundig rood uitgelicht in de nok en verdwijnt ze in de hoogte. Later in de show keert ze als een ballerina op spitzen klein terug op de catwalk, begeleid door jazztrompettist Eric Vloeimans.”

Voor Van Buuren is het echte deejayen meer dan alleen het draaien van platen. In de studio componeert hij de muziek, mixt en remixt tot in de perfectie. Van Buuren: „Voor mij is een show als een kunstwerk. Ik begin met een basis en bouw die verder uit, zonder de horizon uit het oog te verliezen. De danseres in de rode jurk is als de heldin in een toneelstuk. Iedereen mag zijn of haar heldin erin zien. Ik zie het als dance meets theatre. Ik spreid vaak mijn armen, dat is ooit spontaan ontstaan. Alsof ik als een engel naar een andere wereld vlieg. Dat beeld is leidraad geworden voor veel visuele elementen in de show.”

Volgens Reneman „was het vijf jaar geleden onmogelijk te maken wat we nu maken. Dat is vooral te danken aan de technologische ontwikkelingen.”

Het achterdoek van de repetitieloods is nu nog zwart. Reneman: „Straks in de ArenA staat een ledscherm waarop ik als een schilder planeten, landschappen en vloeiende abstracte beelden tover. Maar dan wel met behulp van computers en techniek. Ik heb de ‘A’ van Armin tot een visueel leidmotief ontwikkeld. De schijnwerpers vormen de eerste letter van zijn naam. En hij staat tijdens het concert precies in het hart van die ‘A’.”

Ondertussen zijn we beland in de foyer, waar Reneman zijn laptop opent. Hij zegt: „Het achterdoek van deze Armin Only is de grootste ledwand die we ooit gebruikten.” Hij klikt een scène tevoorschijn: „Hierin zweeft een witte bol door de ruimte, als een planeet. Die bol is echt, die hangt aan koorden. Maar dat hij zeilt door het universum is een theatrale illusie, die ik oproep met duizenden ledlampen. De Pioneer-draaitafel van Armin zit vol elektronica die doorgeeft welke beelden op welk moment verschijnen, zodat beeld en muziek exact parallel lopen.”

Ik heb nog nooit zoiets groots gedaan als nu met musici, dansers en ballerina’s, slagwerkers, blazers, trampolinespringers.

Van Buuren beklemtoont dat hij voor alles „eenheid” wil behouden in zijn optreden. Hij zegt: „Ik heb nog nooit zoiets groots gedaan als nu met musici, dansers en ballerina’s, slagwerkers, blazers, trampolinespringers. Maar muziek blijft de basis van de show. De show heet The Best of Armin Only, omdat ik de enige dj op deze avond ben. Maar we zijn eigenlijk als een theatergezelschap met meer dan honderd artiesten die een visueel schouwspel bieden. Als dj laat ik me leiden door de energie van de zaal en van het moment. Daar speelt mijn muziek op in en dat bepaalt het beeld: vuurwerk of confetti, dansers of de ballerina. En van Jos heb ik geleerd dat een danceshow golfbewegingen moet hebben, als in het theater, van intens naar rust en dan weer intens. Hierdoor ontstaat die saamhorigheid.”

The Best of Armin Only. 12 en 13/5 Amsterdam ArenA. Tickets: arminonly.com RTL 4 zendt op 13/5 de show semi-live uit. Documentaire: Mr. Perfect, RTL 4, 11 en 12/5.