Cultuur

Interview

Interview

Dat Ivan Dorn ook populair is in Rusland, levert de Oekraïener kritiek op. „Niet eerlijk”, oordeelt een vriend. „Het is niet zijn fout dat ze van zijn muziek houden”.

Foto Ekaterina Chesnokova/Sputnik

In de UkrPop is alles politiek

Ivan Dorn

Zanger-producer Ivan Dorn is een ster van de UkrPop. Ook als jurylid van The Voice. Hij moet schipperen tussen Oekraïne en Rusland.

Voor het interview wil de woordvoerder van de Oekraïense zanger Ivan Dorn een ‘paar details’ bespreken. Geen gesprekken over politiek en geen gesprekken over zijn privéleven. Een dag voor het gesprek whatsappt ze nog een ‘vriendelijke herinnering: we praten niet over politiek en over zijn privéleven’.

Maar het is bijna onmogelijk níét te praten over politiek tijdens het Songfestival in Kiev. De politieke spanning tussen Oekraïne en Rusland is groot, blijkt ook rond het festival. Maar de culturele banden zijn sterk. In Kiev klinkt muziek uit Rusland. En Oekraïense muziek, UkrPop, wordt in Rusland de laatste jaren steeds populairder. Het scoort in de hitlijsten en op sociale media. UkrPop klinkt nieuw en progressief, zei een Oekraïense muziekcriticus in de Russische krant The Moscow Times. Hij vergeleek het geluid met artiesten als Disclosure en Kendrick Lamar.

Ivan Dorn komt twee minuten voor de afgesproken tijd met zijn mobiel aan z’n oor het Franse restaurant in het centrum van Kiev binnenlopen. Het repertoire van Dorn (29) is breed: van mainstream pop en jazz tot hiphop en dance. In Oekraïne hoort hij bij de gevestigde orde artiesten, hij zat onder meer in de jury van de Oekraïense versie van The Voice. Maar zijn recentste werk is alternatief. In zijn laatste videoclip, ‘OTD’, danst, schuift en zwaait hij, met een lange baard en opgeschoren haren, door een Amerikaanse wasserette.

Baard

Dorn is vriendelijk en ingetogen. Hij rommelt wat met suikerzakjes en de puntjes van zijn bruine ruitjesblouse. Z’n baard en haren zijn gemillimeterd. Die baard, hij haatte hem. Hij jeukte, maar hij had met zichzelf afgesproken hem pas af te scheren als zijn album af was. Anders had hij er nog jaren aan gewerkt.

Een Amerikaanse vriend van hem schuift ook aan. De man, rond de veertig jaar, met samengeknepen pretoogjes en gekleed in een zwarte blazer, geeft een hand en gaat achterover geleund naast hem zitten. „Jean, mijn leraar”, zegt Dorn. Hij helpt met Engelse songteksten. Dorn probeert een carrière in West-Europa en de VS van de grond te krijgen. „Wat ik het mooiste vind aan muziek is dat ze geen religie kent, geen grenzen en geen politiek”, zegt hij. „Muziek kan ons verbinden.” De Amerikaan onderbreekt hem voor de eerste keer. „Ik heb nog nooit iemand ontmoet die zijn muziek niet mooi vindt.”

Dorn werd in 1988 geboren in de Russische stad Tsjeljabinsk. Twee jaar later verhuisde hij naar de Oekraïense stad Slavoetytsj, bij de Russische grens. Hij was vijf jaar geleden een van de eerste Oekraïense artiesten met een carrière in Rusland. Zijn dansbare liedje Stycamen, dat ook in je hoofd blijft zitten als je weinig van de tekst begrijpt, werd er een hit.

Dat lukte hem, zegt hij, omdat hij zich niets aantrok van de regels van radiostations en tv-shows. Hij deed het zonder label of manager. Daardoor had hij een eigen geluid. En maakte hij de weg vrij voor een nieuwe lichting artiesten.

Gescheiden

De in Rusland populaire Oekraïense artiesten wordt het lastig gemaakt om de twee werelden te scheiden: politiek en muziek. Alles is een symbool geworden, zegt de Amerikaan, die halverwege zijn eerste biertje toch over politiek begint. Of je in Rusland optreedt, in welke taal je zingt. „Het is niet eerlijk. Hij is in Rusland én Oekraïne geliefd. Het is niet zijn fout dat ze van zijn muziek houden.” Sommige Oekraïense muzikanten boycotten Rusland sinds de annexatie van de Krim, drie jaar geleden. Maar zo lopen ze wel veel inkomsten mis: de Russische markt is veel groter dan de Oekraïense.

Ook Dorn lukte het niet om buiten de controverse te blijven. In een interview met een Russische journalist omschreef hij de oorlog in het oosten van Oekraïne vorige maand als een ‘ruzie’ tussen twee ‘broers’. Hij zei dat de ‘jongste’ broer Oekraïne probeerde ‘grote broer’ Rusland in te halen. Die omschrijving van het conflict kreeg veel kritiek uit Oekraïne. De minister voor cultuur Jevhen Nisjtsjoek noemde Dorns woorden ‘onacceptabel’. Een lastercampagne volgde, schrijft The Moscow Times. De Oekraïense media, die Dorn voorheen een van de getalenteerdste artiesten van Kiev noemden, keerden zich tegen hem. In de krant zei de Oekraïense muziekcriticus dat het interview uit zijn verband werd getrokken op sociale media. Dorn wilde simpelweg vertellen dat de muziekscene in Moskou altijd rijker en meer ontwikkeld is geweest dan in Kiev.

Geduld

„Alles wat ik kan doen, is geduld hebben, mijn ding doen”, zegt Dorn. „Mijn publiek geeft hier geen fuck om. Dat is het belangrijkste. Dit incident zal voorbijgaan. En mijn muziek zal voor zichzelf blijven spreken.”

„Mag ik nog één ding toevoegen?”, zegt Jean aan het einde van het interview, voordat hij zijn vierde lofzang op Dorn begint. „Hij heeft een unieke stijl. Hij beweegt als Mick Jagger, maar zijn muziek heeft een andere taal. Hij heeft iets weg van acteurs Tom Brady en Jason Statham. Eigenlijk is hij vier seizoenen in één man. Het enige wat mensen vandaag de dag nog kunnen doen, is hem naar beneden proberen te krijgen.”