Hoe topvoetballers via Naarden hun geld naar Panama sluizen

Belastingontduiking

Uruguyaanse en Argentijnse topvoetballers, onder wie Luis Suárez en Ángel di María weten wat Gejo Kamp uit Naarden voor hen kan regelen: geld uit het zicht van de fiscus in hun landen houden door het naar het Caribisch gebied te sluizen.

Foto Franck Fife/AFP

Wat maar weinig mensen van mij weten, schrijft Gejo Kamp begin 2017 op de website van hockeyclub Naarden, is „dat mijn vrouw en ik de afgelopen twee jaar in Naarden een internationale wedstrijd Marinera dansen organiseerden”.

Kamp, die als vrijwilliger bij de hockeyclub van zijn kind helpt met de ledenadministratie, heeft behalve de typisch Peruaanse dans meer Zuid-Amerikaanse interesses waar maar weinig mensen van weten.

Uit onderzoek van NRC blijkt dat de blonde veertiger, een totale onbekende in het wereldwijde voetbal, al vijftien jaar nauw betrokken is bij het opzetten en beheren van belastingconstructies voor Argentijnse en Uruguayaanse topvoetballers.

Onder zijn leiding hebben de voetballers de afgelopen jaren voor miljoenen euro’s naar bedrijven in Panama gesluisd, in de regel zonder dat ze daar in Europa belasting over hebben betaald. De sporters zijn niet de enigen die van Kamps diensten gebruikmaken. Ook Kazachstaanse, Oekraïense en Turkse zakenlieden en politici kloppen bij hem aan. Kamp geldt als discreet en staat altijd en overal voor zijn klanten klaar.

Het werk voor de voetballers doet hij vanaf zijn huisadres in een rustige straat in Naarden, andere klanten bedient hij vanuit het Amsterdamse trustkantoor BK Group, waar hij directeur is.

Werk is nu stressvoller

Tot enkele jaren geleden had hij een overzichtelijke baan. Hij moest facturen sturen, jaarrekeningen opmaken en directeur spelen van zogeheten „doorstroomvennootschappen” – onopvallende tussenstops in het internationale geldverkeer. Nederlandse trustkantoren grossieren in dit soort bedrijven, die vaak worden gebruikt om geldstromen belastingvrij Europa in of uit te krijgen.

Maar de afgelopen tijd is zijn werk veel ingewikkelder én stressvoller geworden, door interne strubbelingen en druk van buitenaf. Grote Nederlandse banken als ABN Amro en ING willen sinds 2015 niet meer meewerken aan het doorpompen van ‘voetbalgeld’ waarvan ze niet zeker weten of het in orde is. En de belastingdiensten in de landen waar zijn klanten actief zijn, worden kritischer en assertiever.

Tot overmaat van ramp was er vorig jaar opeens Football Leaks, een groot onderzoeksproject van het internationale journalistieke consortium EIC, waar NRC deel van uitmaakt. Uit dit onderzoek bleek bijvoorbeeld dat voor de Argentijnse international Ángel di María, in zijn tijd bij de Spaanse topclub Real Madrid een belastingroute was opgezet via een bedrijf in Panama. Doel: het minimaliseren van zijn belastingdruk.

Kamps naam werd – tot zijn eigen opluchting – niet genoemd in de internationale publicaties van Football Leaks. Maar uit nader onderzoek door NRC blijkt dat Ángel di María al jaren een van de topklanten is van Gejo Kamp. In vertrouwelijke documenten is te lezen dat zijn trustkantoor BK Group willens en wetens geld bleef overmaken naar het Panamese bedrijf van de Argentijn, ook nadat de Spaanse belastingdienst Di María op de korrel had genomen wegens belastingontduiking.

Behalve Di María, sterspeler van Paris Saint-Germain, behoort Barcelona-spits en voormalig Ajacied Luis Suárez tot de cliëntèle van Gejo Kamp. De voetballers weten wat hij voor ze kan regelen: welbewust geld uit het zicht van de belastingdienst in hun landen te houden door het naar het Caribisch gebied te sluizen. Met hun miljoenensalarissen heeft dit niets te maken; daarover dragen hun voetbalclubs belasting af.

Lees ook: Financiële partijen moeten beter opletten om niet betrokken te raken bij witwassen of corruptie, maant toezichthouder DNB.

Inkomsten uit sponsordeals

Maar ruwweg de andere helft van hun inkomsten is afkomstig uit sponsordeals. Daarbij kopen bedrijven het recht om reclame te maken met de (afbeelding van de) voetballer. Zo bedingen sportmerken als Nike en Adidas dat een speler zich alleen in hun kleding in het openbaar vertoont. Geholpen door advocaten, fiscalisten en trustmanagers zoals Kamp proberen veel voetballers deze geldstroom uit het zicht van de fiscus te houden.

Kamp en de BK Group gebruiken voor dienstverlening aan „bekende sporters” een speciaal bedrijf – zo staat het in interne documenten: LMP Bomore b.v., geregistreerd op het huisadres van Kamp. En dat is geen toeval. Het is vanwege „integriteitsrisico’s”, blijkt uit interne stukken: als een sporter in opspraak raakt, bijvoorbeeld vanwege fiscale problemen, wordt de link met BK Group niet snel gelegd, legt Kamp uit in de stukken.

De documenten bevatten ook een notitie waarin Di María een tot nu goed bewaard geheim uit de doeken doet. En dat is niet hoe je met je handen een hartje maakt na een goal of een lange rush inzet vanaf het middenveld – twee van de specialiteiten die de sierlijke middenvelder veelvuldig demonstreert.

Briefje van Di María naar Naarden

Het geheim gaat over het eigenaarschap van Sunpex: een in Panama gevestigd bedrijf met postbusnummer 0813-01557. Op 3 mei 2013 schrijft Di María een kort, door hem ondertekend briefje naar het Naardense huisadres van Kamp. „Ik ben de wettelijke en uiteindelijke gerechtigde van het bedrijf Sunpex incorporated, dat sinds 6 mei 2009 de legale houder is van al mijn portretrechten.” Of en zo ja in welk land hij belasting over de inkomsten van Sunpex afdraagt, blijft onvermeld.

Maar de rekeningen voor lucratieve sponsordeals die Di María de afgelopen jaren sloot, stuurde Gejo Kamp vanuit Naarden, niet vanuit Panama. Zoals naar Adidas en Electronic Arts, het softwarebedrijf dat de zeer populaire FIFA-computerspellen maakt. Vervolgens sluisde Kamps bedrijf LMP Bomore 95 procent van de opbrengst door naar Sunpex in Panama. Bij elkaar zeker 5,1 miljoen euro.

De resterende 5 procent werd gelijk verdeeld tussen Kamp en Alfonso Garrido; de Spaanse belastingadviseur die deze constructie voor Di María opzette en de man die hem in contact bracht met Gejo Kamp.

Ook Luis Suárez liet, in de jaren dat hij voor het Engelse Liverpool speelde, zijn sponsordeals via Naarden lopen. De inkomsten van de Uruguyaanse spits vloeiden naar het Panamese bedrijf Meltockets Investments SA, zo blijkt uit vertrouwelijke documenten, soms ondertekend door Suárez zelf.

Gejo Kamp wist dondersgoed dat hij de randen opzocht, blijkt uit interne bedrijfscommunicatie. Zo vertelde hij in 2014 al aan een vertrouweling dat de zaken die hij deed via zijn bedrijf in Naarden risicovol waren, ook in de ogen van toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). Bij de eerstvolgende controle van LMP Bomore zou DNB tot het uiterste gaan, vreesde Kamp.

ABN Amro sloot rekening

Zijn angst werd in 2015 bewaarheid toen ABN Amro hem op 8 mei een kort, aangetekend briefje stuurde. „ABN Amro Bank NV heeft besloten om de bankrekening van LMP Bomore te sluiten,” luidde de mededeling. De reden: het bedrijf „past niet langer in de cliënt-profielen”. Was getekend: Sief van Geloven – Senior Relationship Manager bij de bank.

Kort daarna beproefde Kamp zijn geluk bij ING, maar ook die bank liet weten de zaken van LMP Bomore niet te willen faciliteren. Met veel kunst- en vliegwerk lukte het Kamp uiteindelijk om zijn bedrijf onder te brengen bij de onbekende Citco Bank in Amsterdam, net voordat er nieuwe facturen naar Adidas de deur uit moesten.

Toch waren de problemen verre van voorbij.

Spaans fiscaal onderzoek

Ruim een jaar later, in december 2016, verschenen in de Spaanse pers de eerste verhalen over een fiscaal strafonderzoek naar onder meer Di María. Hij zou in de jaren dat hij voor Real Madrid speelde een te laag inkomen hebben opgegeven aan de Spaanse belastingdienst. In dezelfde periode barstte Football Leaks los. Daaruit bleek dat Di María geld naar Panama had gesluisd en zijn naam niet in sponsorcontracten wilde hebben „vanwege belastingredenen”.

Op dat moment hadden bij Kamp alle alarmbellen af moeten gaan. Immers, als er aanwijzingen zijn dat een klant de wet overtreedt moet een trustkantoor bewijs hebben van het tegendeel en een melding maken bij toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB). Of die klant de deur wijzen. Zo staat het in de regels van DNB en in de code van de brancheorganisatie van trustkantoren – ondertekend door BK Group.

Maar Kamp volstond met een briefje aan Alfonso Garrido, de Spaanse belastingadviseur van Di María. „Hi Alfonso”, schreef hij op 8 december 2016. „Ik begrijp dat onze wederzijdse cliënt voor de rechter in Madrid moet verschijnen omdat hij verdacht wordt van het onjuist opgeven van zijn inkomen. Kun je daar iets meer over vertellen?” En, bezorgd: „Weet jij of in dit verband Nederland ook wordt genoemd?”

Wees gerust, antwoordde Garrido: „Ángel di María heeft alle belastingen betaald.” En over LMP, het Nederlandse bedrijf van Kamp: „Dat is niet genoemd.”

Intern liep de spanning niettemin op. Medewerkers werden steeds kritischer over het doorboeken van geld van de Argentijn naar Panama, zonder dat er bewijs was dat Di María belasting betaalde. We gaan ophouden met deze betalingen, suste Kamp. We moeten alleen de lopende verplichtingen nog afhandelen.

Wat Kamp niet vertelde, was dat Ángel di María op 13 maart door Real Madrid-fans werd herkend bij een rechtbank in Madrid. Daar bekende hij volgens een Spaanse sportkrant schuld aan belastingfraude in de jaren 2012 en 2013. Hij kwam een megaboete van 2 miljoen euro overeen met de Spaanse fiscus.

De meeste mensen binnen BK wisten dat de commerciële belangen van het werk voor Di María groot waren. De BK Group kreeg jaarlijks 2,5 procent van de waarde van de sponsorcontracten van Di María – een veelvoud van wat het verdiende met hand- en spandiensten aan normale klanten. Intussen is de Franse justitie naar aanleiding van Football Leaks (december vorig jaar) ook een onderzoek naar Ángel di María begonnen

Gevraagd naar een reactie laat Kamp per mail weten dat BK Group al „medio 2015” heeft besloten geen nieuwe contracten in de sportwereld aan te gaan. Kamp: „De lopende contracten dienen we uit, conform de wet- en regelgeving en op een maatschappelijk verantwoorde wijze.” Daarna zal LMP Bomore worden opgeheven.

Deze donderdag verschijnt het boek Football Leaks: de smerige deals in het betaald voetbal van Rafael Buschmann en Michael Wulzinger bij uitgeverij Unieboek Het Spectrum.