NRC checkt: ‘Geen kerkdiensten, maar wel koranlessen in buurthuizen’

Dat schreef weekblad Elsevier onlangs op zijn website over de gemeente Rotterdam.

Bezoekers van een moskee in Rotterdam zien toe hoe meisjes onderricht krijgen in het lezen van de koran. Foto ANP / Robin Utrecht

De aanleiding

In de Rotterdamse politiek ontstond halverwege vorige maand ophef toen bekend werd dat kerkgemeenschappen vanaf 2018 geen erediensten meer mogen houden in buurthuizen. Weekblad Elsevier meldde in de kop van een bericht op de website, op 21 april, dat er in de buurthuizen wel koranlessen zouden plaatsvinden (‘Geen kerkdiensten, wel koranlessen in Rotterdamse buurthuizen’). We checken of het klopt dat er in de toekomst geen kerkdiensten meer gehouden mogen worden, maar koranlessen wel toegestaan blijven.

Waar is het op gebaseerd?

Elsevier meldt dat de Rotterdamse wethouder Hugo de Jonge in een brief heeft geschreven dat er in Rotterdamse buurthuizen vanaf volgend jaar geen kerkelijke erediensten meer mogen worden gehouden. Het weekblad schrijft dat de lokale partij Leefbaar Rotterdam eerder naar buiten bracht dat er wel koranlessen in deze buurthuizen zouden worden gegeven. Elsevier citeert ook CU/SGP-fractievoorzitter Setkin Sies, die tegen het blad zegt: „Kerken eruit, koranlessen mogen blijven? Het moet niet gekker worden!”.

En, klopt het?

De bewering bestaat uit twee delen: de kerkgemeenschappen moeten de buurthuizen uit en de koranlessen mogen blijven. We kijken eerst naar de ‘koranlessen’. Leefbaar Rotterdam vroeg vorig jaar twee keer op de eigen site aandacht voor koranlessen die zouden plaatsvinden in zogeheten ‘Huizen van de Wijk’ in IJsselmonde en het Oude Westen. Huizen van de Wijk, waarvan er 48 zijn in Rotterdam, zijn buurtcentra waarin een welzijnsorganisatie gevestigd is en waar buurtbewoners, verenigingen of scholen activiteiten kunnen organiseren.

Op de site van Pit010, de welzijnsorganisatie die de activiteiten in buurthuis De Dijk in IJsselmonde faciliteert, staat dat er in het buurthuis ‘Arabische les’ plaatsvindt. Navraag bij een woordvoerder leert dat het hier om openbare taallessen gaat, die een paar keer per week door een buurtbewoner worden georganiseerd. Bij de lessen wordt de Koran gebruikt, bevestigt ook een woordvoerder van de gemeente, maar het gaat volgens hem niet om koranonderwijs zoals dat bijvoorbeeld in moskeeën wordt gegeven. De lessen hebben volgens de gemeente „geen missionair of verkondigend karakter” en kunnen dus niet als religieuze activiteit worden gezien. Wel erkent de gemeente dat de lessen kunnen bijdragen aan de religieuze vorming van cursisten. Pit010 zegt dat er geen stichting of moskee achter de lessen zit.

In het buurthuis in het Oude Westen, waar Arabische lessen voor kinderen plaatsvinden, gebruikt de docente de Koran niet, zei ze onlangs tegen NRC. In alle overige buurthuizen vinden volgens de gemeente geen taallessen met de Koran plaats, die dat eerder naar aanleiding van de vragen van Leefbaar inventariseerde.

Dan de kerkdiensten. Naar aanleiding van de vragen die Leefbaar over de ‘koranlessen’ stelde, inventariseerde de gemeente Rotterdam of en zo ja, welke religieuze activiteiten er in buurthuizen plaatsvinden. Daarbij kwam aan het licht dat verschillende migrantenkerken hun erediensten in de buurthuizen houden. Erediensten passen niet in het „open karakter” van een Huis van de Wijk, schreef CDA-wethouder Hugo de Jonge op 11 april in een brief aan de gemeenteraad. Het laten plaatsvinden van erediensten in buurthuizen kan „drempelverhogend” werken voor mensen van andere gezindten, zegt een woordvoerder van de gemeente. De wethouder vindt ook uit principe dat erediensten niet thuishoren in een door de gemeente gesubsidieerd buurthuis. De migrantenkerken blijven van harte welkom om andere activiteiten, zoals knutselmiddagen, in de Huizen van de Wijk te organiseren. De kerkgemeenschappen mogen gedurende de duur van de huidige contracten, tot het einde van dit jaar, in de buurthuizen blijven. Het is „het streven” van de gemeente om de erediensten per 1 januari 2018 „elders onder te brengen”.

Conclusie

Er zouden in de toekomst geen kerkdiensten meer mogen worden gehouden in Rotterdamse buurthuizen, terwijl koranlessen wel toegestaan blijven. Dat eerste klopt, maar worden er nu dan koranlessen gegeven? Er is slechts één geval te vinden van taallessen waarbij de Koran wordt gebruikt. We beoordelen de bewering daarom als grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt