Eigengereide FBI-baas botste met Clinton en Trump

Tijdlijn De ontslagen directeur van de FBI raakte verstrikt in de bittere strijd om het presidentschap.

Foto Shawn Thew/EPA

De ontslagen FBI-directeur James Comey raakte op een ongekende manier verstrikt in de bittere strijd om het presidentschap tussen Donald Trump en zijn tegenstander Hillary Clinton. Wegens onderzoeken onder zijn leiding naar beide kandidaten zijn zowel Trump als Clinton het afgelopen jaar in botsing gekomen met de 56-jarige Comey, een Republikein die bekend staat om zijn eigengereidheid.

Een tijdlijn van de acties en uitspraken van Comey over het onderzoek naar de privéserver van Clinton en het onderzoek naar de Russische banden van de campagne van Trump, in de aanloop naar de presidentsverkiezingen en daarna:

  • 4 september 2013

    Comey, tweede man van het Amerikaanse ministerie van Justitie, wordt beëdigd tot directeur van de FBI, na te zijn benoemd door president Barack Obama. Obama waardeert Comey als onafhankelijke denker.

  • 2 maart 2015

    The New York Times meldt dat Hillary Clinton als minister van Buitenlandse Zaken gebruik maakte van een privéserver voor haar e-mailverkeer. Dit was mogelijk in strijd met de regels over hoe moet worden omgegaan met geheime informatie.

    Clinton (in de week dat bekend werd dat ze als minister mailde vanaf een privéadres) tijdens een toespraak in Santa Clara, California. Foto AFP

  • 24 juli 2015

    Nadat is gebleken dat geheime informatie is aangetroffen op de server van Clinton, schakelen vertegenwoordigers van het ministerie van Buitenlandse Zaken en de directeur van Nationale Inlichtingen de FBI in om onderzoek te doen naar de privéserver.

  • 5 juli 2016

    Comey kondigt tijdens een persconferentie aan dat Clinton niet zal worden vervolgd. „Geen redelijke aanklager” zou dat doen, stelt hij. Wel heeft Comey kritiek op de „uiterst onzorgvuldige” manier waarop Clinton met geheime informatie is omgegaan. Trump noemt het besluit van Comey „doorgestoken kaart”.

  • 7 juli 2016

    Comey verdedigt het besluit om Clinton niet te vervolgen tegenover het Huis van Afgevaardigden. Clinton „heeft de wet niet overtreden”, zegt hij.

  • Juli 2016

    De FBI begint in stilte een onderzoek naar banden tussen de entourage van Trump en Russische functionarissen. In tegenstelling tot het onderzoek naar de e-mails van Clinton wordt aan die stap geen ruchtbaarheid gegeven.

  • 28 oktober 2016

    Elf dagen voor de presidentsverkiezingen schrijft Comey in een brief aan het Congres dat het onderzoek naar de e-mails van Clinton is heropend, naar aanleiding van de ontdekking van e-mails tijdens een ander onderzoek naar oud-Congreslid Anthony Weiner, de in opspraak geraakte echtgenoot van Clintons naaste medewerker Huma Abedin. Functionarissen van het ministerie van Justitie waarschuwen tegen de bekendmaking, die volgens hen in strijd is met richtlijnen om te voorkomen dat de FBI wordt gezien als partijdig bij verkiezingen. Democraten reageren woedend. Trump prijst het besluit als „moedig”. Volgens hem „zet het een fout recht”.

  • 6 november 2016

    Twee dagen voor de verkiezingen schrijft Comey in een brief aan het Congres dat een beoordeling van de e-mails „onze conclusie niet heeft veranderd” dat Clinton niet moet worden vervolgd. Trump spreekt opnieuw van „doorgestoken kaart” en verklaart Clinton „schuldig”.

  • 8 november 2016:

    Trump wint de presidentsverkiezingen

  • 12 november 2016

    Clinton wijt tijdens een teleconferentie met campagnedonoren haar nederlaag aan de interventie van Comey.

  • 6 januari 2017

    Comey geeft aankomend president Trump samen met drie andere hooggeplaatste inlichtingenofficieren een briefing over het onderzoek naar Russische inmenging bij de presidentsverkiezingen. Rusland probeerde hem te helpen, is hun conclusie.

  • 22 januari 2017

    Twee dagen na zijn beëdiging verwelkomt Trump Comey bij een bijeenkomst op het Witte Huis. De nieuwe president omhelst Comey en grapt: „Hij is beroemder geworden dan ik.”

    Trump en Comey schudden handen. Foto Andrew Harrer/EPA

  • 20 maart 2017

    Comey verklaart tijdens een hoorzitting van de Inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden dat de FBI sinds juli onderzoek doet naar de banden tussen de entourage van Trump en Rusland. Democraten zijn woedend over het feit dat het onderzoek naar Clinton wel bekend was, maar dat naar Trump niet.

    FBI-directeur James Comey arriveert bij de hoorzitting. Foto Shawn Thew / EPA

  • 2 mei 2017

    Clinton wijt haar verkiezingsnederlaag opnieuw ten dele aan de interventie van Comey. „Als de verkiezingen zouden zijn gehouden op 27 oktober, was ik nu uw president”, zegt ze bij een evenement in New York. Trump kaatst terug dat Comey haar juist ten onrechte heeft vrijgepleit.

  • 3 mei 2017

    Comey erkent tijdens een hoorzitting van de Inlichtingencommissie van de Senaat dat hij „een beetje misselijk” wordt van de gedachte dat zijn interventie mogelijk invloed heeft gehad op de uitkomst van de verkiezingen. Maar hij verdedigt zijn acties met betrekking tot beide onderzoeken en zegt dat hij evenwichtig heeft gehandeld.

  • 9 mei 2017

    Comey stuurt een brief naar het Congres om zijn getuigenis van zes dagen eerder aan te passen. Hij had gezegd dat „honderden, duizenden” e-mails van Clinton door Abedin waren doorgestuurd naar Weiner. In werkelijkheid was slechts „een klein aantal” e-mails doorgestuurd, en ging het bij duizenden anderen om automatisch aangemaakte backups.

    Ook op 9 mei 2017: Trump ontslaat Comey onverwachts, op aanraden van minister van Justitie Jeff Sessions. In een persverklaring wordt het optreden van Comey met betrekking tot het onderzoek naar Clinton aangevoerd als reden. In de korte ontslagbrief wijst Trump erop dat Comey hem tot drie keer toe zou hebben verzekerd dat er geen onderzoek naar hem loopt. In de brief schrijft Trump dat „het van essentieel belang is dat we nieuwe leiding vinden voor de FBI die het publieke vertrouwen kan herstellen in de belangrijke missie om de wet te handhaven.”