Beeld verkiezingen anders voor kijkers dan voor lezers

Onderzoek Kamerverkiezingen in de media

Wie de verkiezingen volgde op tv en Facebook kreeg een ander beeld dan de lezers van kranten en nieuwssites, blijkt uit onderzoek.

Minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher, de dag naar de verkiezingen. Foto: David van Dam

Wat is de rol van media in campagnetijd? Waar halen kiezers hun politieke informatie vandaan? Uit dagbladen? Van tv? Facebook? En over welke thema’s gaat het daar vooral?

LJS Nieuwsmonitor deed met onderzoeksbureau Taalstrategie en de Vrije Universiteit een breed onderzoek naar de rol van media in de afgelopen campagneperiode. Met steun van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek werd de inhoud van kranten, tv-programma’s, Twitter en Facebook geanalyseerd van 1 januari tot 15 maart 2017. Ook deden zij panelonderzoek en diepte-interviews.

De studie – 15 minutes of fame, de invloed van Nederlandse media tijdens de verkiezingscampagne van 2017 – levert een waaier aan bevindingen en hypothesen op. De belangrijkste conclusies bevestigen vooral bestaande vermoedens. Tv wordt nog steeds door de meeste kiezers genoemd als belangrijke bron van politieke informatie, maar verliest terrein van nieuwssites. Noemen lageropgeleiden en ouderen (60+) tv nog als belangrijkste, primaire bron, voor hoger opgeleiden en jongeren (onder 30) zijn nieuwssites belangrijker.

Dat is niet onbelangrijk: het maakte in de afgelopen campagne wel degelijk uit waar de kiezer zijn informatie vandaan haalde, concluderen de onderzoekers. Er zijn nogal wat verschillen in onderwerpkeuze per medium. Zo zagen kiezers die zich vooral via de tv informeerden, relatief meer nieuws over VVD en PVV, dan de krantenlezer. Ook kregen zij sterker het gevoel van een tweestrijd tussen die partijen. Lezers van dagbladen en sites kregen juist weer relatief méér te lezen over de PvdA. Op tv was meer dan in de dagbladen aandacht voor de verkiezingsstrijd – debatten, peilingen en de vraag waar de ‘gamechanger’ bleef – terwijl het in de dagbladen vaker dan op tv over de inhoud ging.

Interessant is ook het verschil tussen wat media op hun sites zetten en de selectie die op hun Facebookpagina’s verschijnt. Wie vooral nieuwssites bezoekt krijgt een gevarieerdere selectie dan een kiezer die vooral nieuws via Facebook volgt. Daar is relatief meer aandacht voor thema’s als immigratie, terreur en criminaliteit.