Aanvaring tussen vogel en vliegtuig is ‘niet normaal’

Economie & recht

Deze rubriek belicht elke woensdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Deze week Europees recht: vertraging in luchtverkeer en filmrechten.

Foto Getty Images

Ook al vinden er in het luchtruim jaarlijks vele duizenden aanvaringen plaats tussen vliegtuigen en vogels, ze vallen volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie in beginsel onder de categorie „buitengewone omstandigheden”. Dat betekent dat luchtreizigers die door zo’n botsing méér dan drie uur vertraging oplopen, geen recht hebben op de standaardvergoeding van 250 euro voor vluchten tot 1.500 kilometer. Wel moeten vliegmaatschappijen „alle redelijke maatregelen” treffen om te voorkomen dat zulke aanvaringen zich kunnen voordoen.

Dit heeft het Europees Hof vorige week beslist in een zaak tussen de Tsjechische luchtvaartmaatschappij Travel Service en twee passagiers. Hun vlucht van Burgas (Bulgarije) naar Ostrava (Tsjechië) had in augustus 2013 bij aankomst een vertraging van 5 uur en 20 minuten, eerst vanwege een technisch probleem en daarna vanwege een aanvaring met een vogel (waardoor een tijdrovende inspectie nodig was). Het Tsjechische grondwettelijk hof, dat het geschil had voorgelegd aan het EU-hof, moet nu aan de hand van diens uitspraak beoordelen of Travel Service zich voldoende heeft ingespannen om de aanvaring/vertraging te voorkomen.

Sinds de Europese regels voor vergoeding bij annulering of langdurige vertraging van vluchten van kracht werden in 2004, strijden passagiers en luchtvaartbedrijven over de term ‘buitengewone omstandigheden’. Aanvankelijk slaagden passagiers er via de rechter dikwijls in de reikwijdte van deze categorie in te perken, waardoor luchtvaartmaatschappijen bij grote vertragingen toch over de brug moesten komen. Maar de laatste jaren is volgens advocaat-generaal Yves Bot van het EU-hof sprake van een kentering en weten de bedrijven vaker onder de vergoedingsregels uit te komen. In zijn advies aan het Hof had Bot aangevoerd dat een aanvaring met een vogel helemaal geen gebeurtenis is „buiten het gewone om”, maar gezien de frequentie „alleszins inherent aan de normale activiteit” van vliegmaatschappijen. Maar daarin is het Hof hem dus niet gevolgd.

Multimediaspeler deugt niet

Internetondernemer J.F. Wullems van Filmspeler BV uit Almere mag zijn multimediaspeler, waarmee kopers op hun tv-scherm gratis films, series en sportwedstrijden kunnen streamen, niet langer in de handel brengen. „De koper van een dergelijke speler krijgt opzettelijk en welbewust, gratis en zonder toestemming toegang tot een aanbod van [auteursrechtelijk] beschermde werken”, besliste het EU-hof eind april in een zaak die was aangespannen door de Stichting Brein, die opkomt voor houders van auteursrechten en strijdt tegen webpiraten.

Wullems’ mediaspeler haalt met behulp van speciale software beeld en geluid van het internet en geeft dat (door middel van streaming) door aan het tv-scherm van de kopers. Hij stelde zich op het standpunt dat hij alleen maar een technisch procedé beschikbaar stelt en geen auteursrechten schendt. Het Hof verwierp dit. Directeur Tim Kuik van de Stichting Brein zegt dat hij inmiddels een vijftigtal firma’s dat soortgelijke mediaspelers op de markt zou brengen, heeft gesommeerd daarmee te stoppen.