Online valt er eindelijk wat te verdienen

Dagbladen

Minder omzet, maar ook minder kosten. Meer digitale abonnees en meer concurrentie online. Dat was het jaar 2016 voor de Nederlandse nieuwsmedia.

47 procent van de Nederlanders leest elke dag een gedrukte nieuwsuitgave. Foto ANP

De groei in de Nederlandse dagbladwereld komt al lang niet meer van papier. Dat blijkt uit het jaarverslag van brancheorganisatie NDP Nieuwsmedia – dat veertig private nieuwsmedia vertegenwoordigt, inclusief tien landelijke en twintig regionale dagbladen. In het verslag dat de NDP maandag publiceerde, uit zij ook sterke kritiek op het kabinet en de publieke omroep. Media als de NOS zijn oneerlijke concurrenten, stelt de NDP, ondanks pogingen van staatssecretaris Dekker (Media, VVD) om de ‘taakopdracht’ van de publieke omroep te beperken.

Omzet

De Nederlandse dagbladen haalden in 2016 een omzet van 859 miljoen euro, 4 procent minder dan het jaar ervoor. Die daling is 1 procentpunt meer dan in 2015. Dat komt vooral door fors gedaalde advertentie-inkomsten. De lezers (abonnementen, losse verkoop) zorgen voor 78 procent van de omzet. In 2000 was reclame nog goed voor 60 procent van de opbrengst.

Het bedrijfsresultaat – voor belastingen en andere aftrekposten – bleef op peil, met name dankzij stevig snijden in de kosten. Het brutoresultaat bedroeg 140 miljoen euro. De winstmarge is gemiddeld 16,3 procent.

Het goede nieuws is dat er online eindelijk wat valt te verdienen. Terwijl abonnees minder vaak voor een papieren krant kiezen, zijn ze wel vaker geïnteresseerd in een digitaal abonnement. De verspreide oplage van de gedrukte dagbladen daalde in 2016 met 5 procent, net als een jaar eerder. Toch steeg bij een aantal kranten de totale oplage, zoals bij NRC, dankzij een forse stijging van de digitale abonnementen. De totale digitale oplage is in 2016 gestegen tot 371.599 exemplaren.

Advertentiemarkt

Dalende advertentie-inkomsten zijn misschien wel het grootste zorgenkindje van de sector. Adverteerders verleggen hun uitgaven steeds meer naar internet, waar zij consumenten heel gericht kunnen bereiken. Facebook en Google maken daar de dienst uit: de tech-reuzen bezitten samen 85 procent van de markt. Door die ontwikkeling daalde in 2016 de advertentieomzet van de kranten en hun online platforms 9 procent. Dat is een sterkere daling dan in 2015.

Bereik

Internet heeft de gedrukte krant gepasseerd als belangrijkste nieuwsbron. Onlineplatforms worden dagelijks door 57 procent van de Nederlanders gebruikt om nieuws te bekijken, terwijl 47 procent dagelijks een gedrukte nieuwsuitgave leest.

Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat door het toegenomen gebruik van smartphones de consumptie van nieuws mobieler wordt; 4,2 miljoen Nederlanders (29 procent) lezen wel eens dagbladnieuws op een smartphone, een stijging van 21 procent ten opzichte van 2015.

Wie de ouderwetse papieren krant leest (meer ouderen dan jongeren en meer rijken dan armen), leest hem wel intensief. Ruim de helft (53 procent) van de lezers bekijkt of leest minstens driekwart van de krant. Voor een doordeweekse editie van de betaalde kranten wordt gemiddeld een half uur uitgetrokken. In het weekend is dat ruim drie kwartier.