Een kroniek van een van de meest opzienbarende persconferenties in de geschiedenis van de KNVB

Directeur betaald voetbal Jean Paul Decossaux en technisch directeur Hans van Breukelen geven een toelichting op de benoeming van Dick Advocaat als bondscoach en Ruud Gullit als assistent-bondscoach van het Nederlands elftal. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Vooraf waren er muffins om de pers zoet te houden, maar vanaf het moment dat er vragen konden worden gesteld namen de voetbaljournalisten de twee mannen voor hen onder vuur: Hans van Breukelen en Jean-Paul Decossaux. De een technisch directeur van de KNVB, de ander commercieel directeur, maar bij afwezigheid van een algemeen directeur de hoogste man in rang, de baas.

Samen schoven ze dinsdagochtend aan voor een persconferentie waarin ze vertelden wie ze hadden aangesteld als nieuwe bondscoach: Dick Advocaat. Een heuglijk bericht voor hen, maar over Advocaats missie ging het niet. Het ging over het proces achter de aanstelling. Over alles wat er vooraf was geschreven. Over leugens, beloftes, verstuurde sms’jes en integriteit.

Wat volgde was een van de meest opzienbarende persconferenties in de geschiedenis van de KNVB, met stemverheffingen, boze journalisten en bondsbestuurders die hun agitatie probeerden te verhullen met ogenschijnlijke kalmte. Een kroniek van een welles-nietes-verhaal.

Nadat de pers is verwelkomd, neemt Jan-Paul Decossaux het woord. Hij vertelt over het moeilijke proces en de haast die daarbij kwam kijken. Er lagen meerdere scenario’s klaar voor wie Danny Blind kon opvolgen als bondscoach.

“Ik ben blij dat de keuze is gevallen op twee mensen die in een van de scenario’s voorkwamen. En dat is, zoals jullie weten, de combinatie Advocaat-Gullit. We hebben het gevoel dat zij het vuur in het Nederlands elftal kunnen aansteken.”

Fabian van der Poll: Een logische introductie van een baas die tevreden de komst van een nieuwe werknemer aankondigt.

“Dan het proces. Er is gesuggereerd en geschreven dat Hans en ik niet samen zouden optrekken. Dat wil ik ontmantelen. Vanaf dag één hebben we samen opgetrokken. Alleen: ik ben eindverantwoordelijk.”

Meerdere media meldden dat Van Breukelen twee weken geleden voor Henk ten Cate zou hebben gekozen, maar dat Decossaux daartegen was. Vandaar de keuze voor het woord terugfluiten.

Decossaux geeft het woord aan Van Breukelen. Die staat meteen op. Hij praat liever vanachter het spreekgestoelte.
“Laat ik starten met te zeggen dat ik blij ben met de aanstelling van Dick en Ruud”, zegt Van Breukelen. “Ik heb al gezegd dat er een moment komt dat ik erop terug zou komen hoe dit proces is gegaan. Dat is nu.”

Hij vervolgt: “Allereerst: hoe is die zoektocht gegaan? Het punt was dat alles op straat is komen te liggen. Dat heeft me teleurgesteld, maar niet weerhouden om door te gaan met dat proces. Tijdens de zoektocht zijn er nieuwe vensters voor me opengegaan. Ik wist al dat er veel lijntjes bestaan, maar ik constateer dat met name de laatste jaren heel duidelijk is geworden dat er geen afstand meer is. Tussen journalisten, trainers, spelers, zaakwaarnemers en tv-commentatoren. Het lijkt wel alsof we allemaal op één kussen slapen.”

Twee weken geleden zat een journalist van Voetbal International, Martijn Krabbendam, naast Ten Cate in de auto toen die met Van Breukelen belde. Ten Cate zei dit niet, de journalist putte informatie uit dit gesprek. Zo belandde vertrouwelijke informatie op straat.

“Dan zijn er twee scenario’s. Kies je voor de lange termijn of doe je alles wat in je vermogen ligt om nog het WK in Rusland (2018) te halen? Ik koos voor die ultieme poging. Dan ga je op zoek naar het type bondscoach. Wie moet dat bewerkstelligen? Een ervaren vakman, een autoriteit, iemand die succes had aan de top. Een inspirator. Prestatief ingesteld, een passievol mens, dat vind ik belangrijk, en een goede communicator naar zowel de spelers als de buitenwereld. (..) Dan ga je een lijstje maken.”

Hij kwam uit bij twee koppels: Henk ten Cate en Fred Rutten of Dick Advocaat en Ruud Gullit. Nadat Rutten uit eigen beweging heeft afgezegd, ging hij voor Advocaat en Gullit. Zij vormen het nieuwe technische duo. Wanneer Advocaat geen verplichtingen meer heeft in Turkije bij zijn club Fenerbahce, neemt hij met Gullit de leiding over Oranje. Mogelijk pas na 31 mei; dan speelt hij de Turkse bekerfinale.

Persvoorlichter Chris van Nijnatten wendt zich tot de zaal: “Wie trapt af?” Het is een verslaggever van de NOS, Bert Maalderink.

Maalderink: “Hans, jij bracht een bezoek aan Ten Cate in Abu Dhabi. Je hebt daar de toezegging gedaan: jij wordt bondscoach. De dag erna is dat ineens anders. Hoe zit dat?”
Van Breukelen: “Het aardige is, dat wanneer je in zo’n traject zit als ik net heb aangegeven, je die toezeggingen nooit kunt doen.”
Maalderink: “Dat heb je wel gedaan.”
Van Breukelen: “Dat zegt Henk. Het kan niet zo zijn dat ik met twee mensen in gesprek ben en ik tegen een van hen zeg: jij wordt het. Dat lijkt me niet eerlijk.”
Maalderink: “Wat was jouw reactie toen Henk dat zei?”
Van Breukelen: “Ik was daar verbaasd over, dat hij dacht dat hij de man zou worden. (..) Henk heeft mij niet voor niets ‘s avonds op het vliegveld gezet toen ik erna naar Istanbul vloog. Hij wist dat ik met Dick ging praten. Dus ik heb geen toezegging gedaan.”

Hier ging het de halve persconferentie over: de toezegging. Van Breukelen zou Ten Cate hebben toegezegd dat hij de nieuwe bondscoach zou worden. Maar de dag erna was alles anders. Een integriteitskwestie. Houdt Van Breukelen iedereen voor de gek?

Dan mengt Wilfred Genee zich namens RTL7 in de discussie.
Genee: “Dus je zegt dat Henk ten Cate en journalist Martijn Krabbendam liegen?”
Van Breukelen: “Nee, beste Wilfred. Ik vertel mijn verhaal zoals ik denk dat het gegaan is. Als dat de perceptie van een ander is, dan mag dat zo zijn. Maar ik kan nooit gezegd hebben dat hij het zou worden.”
Genee: “Heb je het artikel gelezen? Daarin staat letterlijk dat jij die toezegging hebt gedaan. De journalist heeft meegeluisterd, en jij zegt dat twee mensen je niet goed verstaan hebben?
Van Breukelen: “Ik zeg dat dat in mijn perceptie nooit is gezegd.”
Genee: “Klopt het ook dat je tegen Henk hebt gezegd dat je alles gaat ontkennen?”
Van Breukelen: “Hoe kan ik iets ontkennen wat ik het nooit heb gezegd?”

Niet voor niets was ook vorig bondscoach Danny Blind altijd waakzamer als Wilfred Genee aanwezig was. Voor het eerst vallen nu termen als ‘leugenaar’ zonder dat iemand de ander zo noemt. De VI-journalist heeft de pers aan zijn zijde, Van Breukelen enkel zijn baas Decossaux.

Genee: “Het is letterlijk opgeschreven.”
Van Breukelen: “Ja, dat kun je letterlijk opschrijven.”
Genee: “Jij zegt dat het niet waar is?”
Van Breukelen: “Hoe kan ik iets, en ik zeg het nogmaals, ontkennen wat ik niet heb gezegd?”
Genee: “Twee mensen hebben dat zo gehoord.”

Van Breukelen: “Even terug naar het moment dat Rutten afhaakte. Toen was ook voor Henk duidelijk dat hij het niet werd. Toen heeft hij zelf het idee opgevat een perscommuniqué naar buiten te brengen waarin hij beweert dat ik heb gezegd dat hij bondscoach zou worden. Dat vind ik vreemd. Het is dus logisch dat ik dan tegen hem zeg dat ik dat ontken als hij dat gaat zeggen.”

Op 24 april laat Ten Cate via perskanalen weten dat hij ondanks toezeggingen toch geen bondscoach zal worden. De vraag was hoe Van Breukelen zich hiertegen zou verweren. Zoals hij heel de persconferentie doet: door te spreken van een verschil in interpretaties.

Genee: “Als iemand bij het gesprek zit waarin jij die toezegging letterlijk doet, dan wordt er dus gelogen?”
Van Breukelen: “Ik hoop dat jij luistert.”
Genee: “Dat doe ik.”
Van Breukelen: “Nee, want je valt telkens terug op dezelfde vraag.”
Genee: “Nee, jij zegt dat zij gelogen hebben.”

Van Nijnatten onderbreekt de discussie.
Van Breukelen: “Ik heb dit nooit tegen Henk gezegd, want dat kon niet. Alles draaide om die koppels. Toen die uit elkaar vielen [vanwege afhaken Rutten] was voor Henk duidelijk dat hij het niet zou worden.”

Mocht Ten Cate bondscoach zijn geworden, dan achtte de KNVB de aanwezigheid van Fred Rutten noodzakelijk. Waarom blijft nog altijd onduidelijk. Als het gaat om complementaire persoonlijkheden, moeten er ook alternatieve assistenten zijn.

“Volgens mij is dit zojuist al besproken.” Het woord is nu aan Pascal Kamperman van Fox Sports.
Kamperman: “Was dat voor Ten Cate duidelijk? Ik begrijp uit zijn verhaal dat hij, ondanks het afhaken van Rutten, niet dacht dat hij het daarom niet zou worden.”
Van Breukelen: “Waarom heeft hij zelf een perscommuniqué naar buiten gebracht? Omdat hij er geen vertrouwen in had, etcetera. Nou, dat mag hij doen.”

Jean-Paul Decossaux: “Ik vraag me af of het handig is als iemand zelf een perscommuniqué naar buiten brengt. Maar daar hebben we het al over gehad. Dat blijkt dus normaal te zijn.”

Een steek naar de mores in de voetbalwereld. De KNVB vindt ‘lekken’ onfatsoenlijk.

Kamperman: “Terug naar Dick Advocaat. U was destijds zeer verrast dat hij voortijdig afscheid nam als assistent. In hoeverre heeft dat nu een rol gespeeld?”
Van Breukelen: “Je moet de sentimenten opzij zetten voor kwaliteit. In de voetbalwereld kom je elkaar altijd weer tegen. Als sentiment een argument is iemand niet aan te nemen, dan kijk je niet naar kwaliteit.”
Kamperman: “Staat er nu weer een clausule in zijn contract?”
Van Breukelen: “Dat lijkt me niet.”
Decossaux: “Ik heb ook aan Ruud Gullit gevraagd of hij over die sentimenten kan stappen. Ja, dat kon hij. Dat vind ik knap.”

Zowel Gullit als Advocaat lag in de clinch met de KNVB. Advocaat omdat hij zich vorig jaar al na een maand terugtrok als assistent. Gullit vanwege mislukte onderhandelingen over een contract als assistent-bondscoach vorig jaar. Hij noemde Van Breukelen onbetrouwbaar. Beide mannen kunnen daar nu mee leven.

Presentator Jack van Gelder haakt geërgerd in namens Ziggo Sport:
“Ik heb het idee dat de tijdslijnen door de war raken. Dinsdagochtend hebben jullie nog contact gehad na het afhaken van Rutten, en gesproken over een andere assistent. Toen is er niet door jullie gezegd: dan haken we af. Ton Lokhof kwam ter sprake, Ron Jans. Henk heeft vervolgens gezegd dat er te veel ruis op de lijn zit. ‘Dan nok ik ermee’. Jij hebt toen gezegd: geef me nog 72 uur. Toen zei hij: nee. Jij zei: geef me nog 24 uur. Als iemand geen kandidaat meer is, dan vraag je toch niet om extra tijd.”

Van Gelder zucht. En gaat verder: “Ik denk dat jullie je vergissen. Jij, Jean-Paul, zei als eerste dat jij eindverantwoordelijk was. Vervolgens zeg jij hetzelfde Hans. Ik heb het idee dat er verwarring is. En dat hier niet altijd de waarheid wordt verteld, misschien wel expres. Het is een beetje troebel allemaal.”
Persvoorlichter Van Nijnatten: “Wat is nou je vraag Jack?”
Van Gelder: “Nou, mijn vraag is.. Er wordt gezegd dat Ten Cate dinsdagochtend geen kandidaat meer was, ik zeg dat is een pertinente leugen. Ik denk niet dat het rechtvaardig is zo met mensen om te gaan, en om ons zo van nieuws te voorzien.”

Hier wordt ernstig getwijfeld aan het handelen van de KNVB. Dat was vooraf al zo en dat ongemak heeft Van Breukelen bij deze persconferentie niet weg kunnen nemen.

Van Nijnatten: “Maar wat is je vraag?”
Van Gelder: “Het is een stelling. Nee, mijn vraag is: spreek je de waarheid? Als Hans zegt van wel, dan denk ik dat we een verschil van inzicht hebben.”
Het valt even stil. Dan stelt de journalist van de Volkskrant voor dat Van Breukelen toch nog een toelichting geeft op wat Van Gelder roept.
Van Breukelen: “Weet je wat aardig is om toe te lichten. Als ik iemand persoonlijk spreek, vind ik het mijn verantwoordelijkheid dat dat tussen twee mensen blijft. Vervolgens zie ik mijn gesprekken twee dagen later ergens opgetekend. Dat bedoel ik ermee dat iedereen met zijn hoofd op hetzelfde kussen ligt.”

“Ik vind het bijna onbeschoft dat iemand niet tegen mij zegt dat iemand anders meeluistert. Ik ben er achteraf heel erg blij mee dat hij geen bondscoach is geworden.”

Dit is de meest opzienbarende uitspraak van Van Breukelen. Genadeloos. Hard. Hij moest het kwijt.

Kees Jansma: “In boeiende artikelen in VI wordt gerept over sms’jes en whatsappjes. Die kunnen openbaar worden gemaakt. Heb jij ze bewaard Hans?”
Van Breukelen: “Ja, dat heb ik gedaan, Kees.”
Jansma: “Ben je niet bang dat die worden gepubliceerd?”
Van Breukelen: “Nee, dan zal je zien dat het telkens om koppels gaat.”
Jansma: “Zou het vanwege al het wantrouwen handig zijn om ze openbaar te maken?”
Decossaux: “Dat is onzin. Als we ons daar al toe gaan verlagen om die sms’jes voor de bühne te gooien.”
De Volkskrant: “Er worden mensen voor leugenaar uitgemaakt. Als je ze openbaart kun je iets ontkennen. Dat gebeurt ook in politieonderzoeken.”
Decossaux: “Soms is het handig ergens niet op te reageren.”

Verschillende media beschikken over sms-berichten van Henk ten Cate waarin Van Breukelen hem de baan toezegt. De trainer zag zich genoodzaakt deze in te laten zien omdat er anders aan zijn integriteit kon worden getwijfeld. De inhoud kan elk moment openbaar worden gemaakt.

De betreffende journalist van Voetbal International, Martijn Krabbendam, spreekt zich nu uit.
Voetbal International (VI): “Hans, jij zei tegen Henk dat je alles wat je vertelde ging ontkennen. Dat heb ik gehoord omdat ik er toevallig bij zat. Daar heb ik niks mee gedaan. Pas nadat jij in de pers hebt gezegd dat je je niet herkende in het verhaal, is dit gaan lopen. Waarom heb je Henk diep in de nacht gevraagd om alsjeblieft nog 24 uur te wachten, zodat je nog iets in werk kon zetten?”
Van Breukelen: “Om de doodeenvoudige reden dat ik het onverstandig vond dat hij het op die manier naar buiten zou brengen. Dat hij vanuit zijn eigen filosofie naar buiten zou brengen dat hij van mij een toezegging had gehad.”
Krabbendam: “Jij hebt die toezegging gedaan.”
Van Breukelen: “Dat heb ik niet gedaan jongen.”
Krabbendam: “Met mijn oren is niks mis.”
Van Breukelen: “Hoe heb ik dat dan gezegd?”
Krabbendam: “Dat heb ik toch gewoon gehoord. Ik was erbij.”
Na deze vragen vraagt een Engelse journalist of Van Breukelen de namen van de nieuwe technische staf in het Engels wil vertellen. Van Breukelen: “Dick Advocaat en Ruud Gullit. That sounds English enough?”

De discussie gaat verder.

Jack van Gelder: “Waarom was Gullit als assistent van Ten Cate niet bespreekbaar en wel van Dick?”
Van Breukelen: “Dat is heel simpel. Bij Henk zou dat geen complementair koppel zijn.”

Van Breukelen blijft benadrukken dat koppels complementair moeten zijn. Zonder Rutten geen Ten Cate als bondscoach. Voor hem is het duidelijk, voor anderen nu nog steeds niet.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Arno Vermeulen (NOS): “Was Ten Cate alleen mogelijk in combinatie met Fred Rutten? Is dat niet gek?”
Van Breukelen: “Nogmaals, ik werk met koppels. Als de assistent afvalt, is het klaar.”
Vermeulen: “Dat is wel een beetje typisch.”
Van Breukelen: “Dat mag jij typisch vinden.”
Jeroen Haverkort (Metro): “Zou u het opnieuw zo doen?”
Van Breukelen: “Ik zou nu een dagboek hebben bijgehouden, en die aan een dagblad hebben gegund.”
Vermeulen: “Dus de toekomst van Ten Cate hing volledig af van Rutten. Dat is lastig te begrijpen.”
Van Breukelen: “Dat is niet lastig te begrijpen. Het is net wat je wil begrijpen.”

Wilfred Genee neemt weer het woord.
Genee: “Je zegt dat je professional bent. Maar dit oogt heel onprofessioneel.”
Van Breukelen: “Dat mag jij oordelen.”
Genee: “Waarom ben jij nog de geschikte man bij de KNVB?”
Van Breukelen: “De mensen in mijn omgeving hebben blijkbaar nog vertrouwen in mij. Ik doe de dingen niet om te populariteitsprijs te winnen. Alleen om een hoger niveau te bereiken.”

Genee: “Als je alles achter elkaar zet. Het gedoe met Hans Jorritsma, met Gullit, met Advocaat, met de ontslagen bondscoach en met die persconferentie. Toen mocht je niks zeggen en nu wel. Hoe onprofessioneel oogt dat?”

Sinds Van Breukelen in dienst is, belandt hij van conflict in conflict. Zijn aanzien als bestuurder verbrokkelt. Hij kan geen goed doen.

Van Breukelen: “Het gaat me er niet om wat jij professioneel vindt. En dat jij bepaalt hoe ik me moet gedragen. Het leuke is: in mijn positie zijn er zaken die je niet deelt. Zeker niet met jullie. Dat is professionalisme. Een kwestie van vertrouwen tussen werkgever en werknemer.”
Genee: “Schaam je je niet. Dit is een professionele organisatie, en alles gaat mis.”
Van Breukelen: “Zo lijkt het.”
Plots een vraag van een verslaggever van NuSport.
NuSport: “Is dit niet een mooi moment om sorry te zeggen?”
Van Breukelen: “Jongens, jullie willen mij allerlei fouten in de schoenen schuiven. Nou, dat moet je dan vooral doen.”
Decossaux: “Misschien moeten we zeggen: ‘Sorry dat het niet gelukt is met Danny Blind.”
Kamperman: “Sorry zeggen zit er blijkbaar niet in. Maar heb je het gevoel dat je alles goed hebt gedaan?”
Van Breukelen: “Ik denk dat het verstandig is deze zaak te evalueren. Dan zullen we er wellicht lessen uit trekken als die te trekken zijn.”
Kamperman: “Wat zijn die?”
Van Breukelen: “Daar zullen we rustig over nadenken.”

Genee: “Even over de chaos die er volgens jullie niet is. Klopt het dat Ron Jans nu ook vertrekt?”

Ron Jans, nu trainer van PEC Zwolle, zou volgend jaar hoofddocent worden bij de trainerscursus van de KNVB. Nu wil hij zich terugtrekken, meldde De Telegraaf dinsdag.

Van Breukelen: “Ik heb begrepen dat Ron zoiets heeft gezegd, maar we zijn nog in gesprek.”
Genee: “Het is dus onze beeldvorming dat het allemaal niet soepel loopt.”
Van Breukelen: “Jullie mogen de beeldvorming zelf bepalen, dat doe je al.”
Genee: “Dat doet de andere partij toch ook, die geeft daar aanleiding toe.”
Van Breukelen: “Dat is jouw conclusie. Ik ben ondertussen pas tien maanden bezig en of ik nou wel of niet ergens wat over zeg, commentaar krijg ik toch. Dat is onderdeel van de job. Misschien dat ze me daarop hebben geselecteerd, dat ik onafhankelijk ben.”
Genee: “Zie je het nog wel zitten?”
Van Breukelen: “Anders was ik wel gestopt. Er zijn leukere dingen om te doen.”

Tot slot wil de verslaggever van VI het voor eens en altijd helder hebben.

VI: “Als Fred Rutten nou ja had gezegd, was hij dan met Ten Cate de nieuwe bondscoach geworden. Ja of nee?”
Van Breukelen: “Er is geen sprake geweest dat ik die keuze heb kunnen, mogen of moeten maken.”
Krabbendam leest een sms’je voor waarin Van Breukelen Ten Cate feliciteert met de nakende job.

Zijn collega Taco van der Velde: “Vind je het heel gek dat deze man ervan uitging dat hij bondscoach werd?”
Van Breukelen: “Ja, wijs mij maar aan in deze apps waar staat dat hij bondscoach werd. Dat staat er niet.”

Het is het slotstuk van een welles-nietes verhaal dat nog altijd niet ten einde is. Hoewel Van Breukelen enkele zaken aannemelijk heeft uitgelegd, lijkt de kritiek alleen maar toe te nemen. Hij wil een directeur zijn met een onschendbaar aura, hangend boven de partijen. Maar voorlopig ligt hij in de vuurlinie.