Dit zijn de vier prioriteiten van president Macron

Emmanuel Macron wil een reeks ingrijpende hervormingen doorvoeren: werk, EU, onderwijs en publieke moraal. Voor nieuwe arbeidswetten wil hij de vakbonden omzeilen.

Emmanuel Macron. Foto Christophe Petit Tesson/EPA

Op zondag 14 mei neemt Emmanuel Macron het Franse presidentschap over van François Hollande. Pas daarna maakt hij bekend wie zijn premier wordt. Die krijgt de taak om zo snel en efficiënt mogelijk de belangrijkste campagnebeloftes van Macron door (of langs) het parlement te loodsen. Dit zijn vier van Macrons prioriteiten:

  1. Versimpelen arbeidswetgeving

    Terwijl Macron nog niet eens officieel begonnen is, verzamelden maandag alweer de eerste antikapitalistische demonstranten zich in Parijs om te protesteren tegen de „sociale regressie”. Dat heeft vooral te maken met zijn voornemen de arbeidswetgeving verder te versimpelen. Hij wil meteen na de parlementsverkiezingen in juni goedkeuring van de Assemblée om de wijzigingen „par ordonnances” (bij beschikking) door te voeren. Dat wil zeggen: zonder uitgebreid debat. Dat leidt volgens de linkse voorman Jean-Luc Mélenchon tot „sociale oorlog”.

    Links Frankrijk ging in 2016 al maandenlang de straat op om te protesteren tegen enkele eerdere hervormingen van de bijna 3.000 pagina’s tellende Code du Travail. Sindsdien mogen op bedrijfsniveau akkoorden gesloten worden over werkuren en is het (iets) eenvoudiger voor bedrijven om in economisch zwaar weer van personeel af te komen. Macron wil dat op bedrijfs- of brancheniveau ook over salaris of arbeidsvoorwaarden onderhandeld kan worden. Zo hoopt hij de weinig representatieve vakbonden (11 procent van de werknemers is vakbondslid) buitenspel te zetten. Daarnaast wil hij onder meer een plafond voor de vergoeding bij onrechtmatig ontslag, enigszins vergelijkbaar met de Nederlandse kantonrechtersformule.

    Via de gewone weg wil hij in het parlement meerderheden krijgen om de werkloosheidsverzekering ook te laten gelden voor ZZP’ers en een groot plan om omscholing van werkzoekenden te verbeteren. Voor kleine en middelgrote ondernemers heeft hij een ingrijpende vermindering van de bureaucratie in petto.

  2. De moralisatie van het publieke leven

    Om het van affaires bol staande Franse politieke bedrijf op te schonen wil Macron snel een aantal strikte maatregelen doorvoeren. Enkele daarvan lijken rechtstreeks voortgekomen uit de onthullingen over de centrum-rechtse kandidaat François Fillon. Zo wil hij het aannemen van familieleden als parlementair assistent verbieden en parlementsleden mogen wat hem betreft naast hun politieke mandaat geen commerciële advies- of lobbybureaus meer runnen. Mensen die een strafblad hebben mogen wat Macron betreft niet meer lid van de Assemblée Nationale of de Senaat worden. De speciale (zeer voordelige) pensioenregeling voor parlementsleden moet verdwijnen; zij zullen voortaan over al hun vergoedingen belasting moeten betalen.

    Sinds Macron in februari steun kreeg van centrum-politicus François Bayrou belooft hij ook het aantal parlementariërs met eenderde terug te brengen en de regel in te stellen dat politici maximaal drie termijnen achter elkaar gekozen mogen worden. Dat zijn al jaren Bayrous stokpaardjes.

  3. Onderwijshervorming

    Verbetering van het onderwijs was een van de centrale thema’s van Macrons campagne. Jaarlijks haken zo’n 100.000 scholieren af zonder diploma, meestal omdat ze het Frans onvoldoende beheersen en slecht kunnen rekenen. Macron wil dat de lagere klassen van het basisonderwijs in probleemwijken zo snel mogelijk uit niet meer dan twaalf leerlingen bestaan. Leerkrachten die in die wijken werken moeten beter betaald worden. Maar het is onwaarschijnlijk dat hij deze maatregel al bij het begin van het nieuwe schooljaar kan doorvoeren, zoals hij belooft.

    Dat wordt iets makkelijker voor de aanpassing van een van de meest heikele hervormingen van Hollande van de laatste jaren: die van de zogenoemde „rythmes scolaires”, de schooltijden. Vooral ouders in kleinere gemeenten klaagden massaal over de kortere schooldagen en het eind van de vrije woensdag voor leerlingen. Macron wil per decreet gemeentes zelf de vrijheid geven om een besluit te nemen over de schooltijden. Symbolische aardigheid: Macron wil mobiele telefoons op lagere scholen en in de onderbouw van het middelbaar onderwijs (het collège) verbieden.

  4. Hervormen Europese Unie

    Macron wil vóór de Duitse verkiezingen van september met Berlijn praten over een „coherente routekaart om het vertrouwen tussen Duitsland en Frankrijk te herstellen” teneinde samen de EU te hervormen. Zijn inzet daarbij is onder andere een Europees „defensiefonds” dat ervoor moet zorgen dat Frankrijk niet meer het leeuwendeel van de kosten van militaire operaties in Afrika en het Midden-Oosten op zich hoeft te nemen. Daarnaast moet er een Europese „Veiligheidsraad” komen. Nog iets omstredener is het wensenlijstje dat hij van zijn voorganger Hollande overneemt: een gemeenschappelijke Europese begroting met een minister van Financiën voor de eurozone en een gezamenlijke eurobegroting. Doordat hij een door het FN bepleit referendum over ‘Frexit’ heeft weten te voorkomen, verwacht hij dat hij een sterke onderhandelingspositie heeft.