Chinese sokken en caravans in plaats van Macronleaks

Campagnehacks

Vlak voor het slot van de campagne werd 9 gigabyte aan e-mails uit het kamp van Macron online gezet. Een „poging tot destabilisering”.

Van boven met de klok mee: supporters van Macron vieren de overwinning op het plein voor het Louvre. Tijdens een verkiezingsbijeenkomst van Front National verklaart een glimlachende Marine Le Pen dat ze Macron heeft gefeliciteerd. Foto Patrick Kovarik / AFP, Thibault Camus / AP, Michel Euler / AP

In zeker opzicht hadden de verkiezingsdag, zondag, en de zaterdag ervoor iets surrealistisch. Over de hele wereld haalden de ‘Macronleaks’, de grootschalige hack van persoonlijke en zakelijke e-mails van medewerkers van Macron, de voorpagina’s en de televisiejournaals. Maar niet in Frankrijk. De dagbladen berichtten met de grootste terughoudendheid over wat de Macron-campagne omschreef als een poging tot „destabilisering” van de Franse democratie „zoals eerder te zien was in de Verenigde Staten tijdens de laatste presidentscampagne”.

De timing lijkt uitgekookt. Om 20.36 uur vrijdagavond zette een anonieme gebruiker zo’n 9 gigabyte aan compact gemaakte e-mails, foto’s en andere documenten online op Pastebin, een site waar mensen anoniem documenten kunnen delen. Extreem-rechtse Amerikaanse activisten zorgden ervoor dat informatie over de hack razendsnel en op grote schaal werd verspreid via Twitter.

Vrijdagavond laat gaf Macron nog snel een verklaring uit dat tussen de gepubliceerde documenten ook valse informatie zit, bedoeld om „twijfel en desinformatie” te zaaien. Maar om middernacht ging het verbod op politiek nieuws in. Kandidaten en hun steunpilaren mochten zich niet meer uitlaten in de media of op enige andere wijze campagne voeren. Media mochten vanaf dat moment geen verklaringen van politici verspreiden.

Televisie en radio gaven gehoor aan de oproep van de commissie die toeziet op de Franse verkiezingscampagne, de CNCCEP. Zij riep de media op niet „over de inhoud” van de vrijgekomen informatie te berichten. Het verspreiden van onjuiste informatie, schreef de commissie, kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. Na een spoedzitting zaterdagmorgen riep de commissie niet alleen media, maar ook burgers op de informatie niet via sociale media te verspreiden om een eerlijk verloop van de verkiezingen niet in gevaar te brengen.

Was er compromitterende informatie uit de gelekte e-mails naar buiten gekomen, dan had Macron daar niet op kunnen reageren.

Kranten als Le Monde en Libération meldden wél dat Macron gehackt was, maar zeiden niets over de inhoud. Volgens het Macron-kamp laten de e-mails en documenten „het normale functioneren van een campagne” zien. Le Monde schreef dat het de data zal doornemen en eventueel nieuws daaruit ná de kiesronde van zondag zou brengen. Om dat goed te doen, is meer tijd nodig, schreef de krant.

„Maar ook en vooral omdat deze bestanden willens en wetens 48 uur voor het stemmen zijn gepubliceerd, met het overduidelijke doel om de eerlijkheid van de verkiezingen schade toe te brengen, op een moment dat het de belangrijkste belanghebbenden bij wet verboden is te reageren op eventuele aantijgingen” is bij Le Monde besloten de informatie niet direct te gebruiken.

Terwijl zaterdag een groot deel van de dag “#Macronleaks” ook binnen Frankrijk op Twitter trending was, kwam het publieke Achtuurjournaal ’s avonds met onderwerpen die al maanden „op de plank” leken te liggen. Nadat gemeld werd dat de verkiezingen in de overzeese gebiedsdelen waren begonnen en dat Emmanuel Macron en Marine Le Pen de twee kandidaten zijn, ging het onder andere over de beste docent van Frankrijk, sokkenproductie in China en uitschuifbare caravans.

Op sociale media hadden vooral aanhangers van Le Pen daar kritiek op. „Dus de media roepen op om Macron te stemmen, ondanks het verbod sinds middernacht, maar ze spreken niet over de onthullingen” twitterde Frédéric Chatillon, die werkt voor de campagne van Le Pen (en zich dus in feite illegaal uitliet). „Doe wat u wil, maar stem Macron”, had Libération zaterdag op de voorpagina gekopt. Het versterkte bij FN-twitteraars het sentiment dat Macron de „kandidaat van de media” is.

Het openbaar ministerie in Parijs is een onderzoek begonnen naar de hack. Wie die openbaar heeft gemaakt, was zondagavond nog onduidelijk. Uit een eerste reconstructie blijkt dat de Amerikaanse schrijver Jack Posobiec, werkzaam voor de extreem-rechtse nieuwsorganisatie The Rebel in Washington, een leidende rol heeft gespeeld. Hij heeft 100.000 volgers op Twitter. Het zogenoemde ‘alt-right’ in de VS had al eerder geprobeerd Macron in diskrediet te brengen, volgens Posobiec een globalist en „een kandidaat in de zak van de EU”.

Met medewerking van Frank Kuin