Advocaat is er voor de korte klap

De nieuwe bondscoach

Dick Advocaat won de laatste jaren geen hoofdprijs en toonde amper zitvlees. Zijn opdracht is kraakhelder, maar niet eenvoudig.

Foto Ozan Kose / AFP

In zekere zin is de radeloosheid van de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond met de keuze voor Dick Advocaat aangetoond: de assistent die vorige zomer gebruik maakte van een ontsnappingsclausule en naar Turkije vertrok, moet negen maanden later de verlossende voetbaltrainer des vaderlands worden. Eén grote en drie ondergeschikte kwesties voorafgaand aan zijn derde periode als bondscoach.

  1. Gaat Oranje zich plaatsen?

    De enige doelstelling voor Advocaat: het WK in Rusland halen. Faalt hij, dan ontbreekt Nederland voor het eerst sinds de jaren 80 twee keer op rij bij een eindtoernooi. Was Nederland niet al teruggeworpen tot kwijnend voetballand – dan helemaal. Een soort Denemarken, met niet veel meer dan een grote geschiedenis om over te mijmeren. Slaagt Advocaat in zijn opdracht, dan verschaft hij zichzelf werk tot en met het WK in het voor hem bekende Rusland. In de tussentijd kan de KNVB een bondscoach zoeken die met de nodige visie een stabiele toekomst van Oranje moet inluiden. Advocaat is er voor de korte klap.

    Hoe liggen de kansen? Vermoedelijk volstaan vier overwinningen in de resterende vijf kwalificatieduels voor Oranje om zich te plaatsen voor de play-offs. Winnen dus van Luxemburg (thuis), Bulgarije (thuis), Wit-Rusland (uit) en Zweden (thuis). Punten halen tegen groepshoofd Frankrijk op 31 augustus in Parijs hoeft niet eens. Wint Oranje die vier duels dan is er, zo berekende KNVB-dataleverancier Hypercube, een kans van 70 procent dat Nederland bij de acht beste nummers twee (uit negen kwalificatiepoules) zit die in de play-offs strijden om de laatste vier Europese WK-plaatsen.

    Niets, maar dan ook helemaal niets is nog zeker met Oranje anno 2017 – maar deze weg biedt hoop.

  2. Hoe gaat Advocaat dat dan doen?

    Het Cascade Resort in het Portugese Lagos is heilige grond voor Oranje sinds Louis van Gaal er in twaalf trainingssessies de basis legde voor het succes op het WK 2014. Op 27 mei aanstaande begint het Nederlands elftal opnieuw aan een trainingskamp in Lagos. Het mag gerust een valse start heten als Advocaat en zijn assistent Ruud Gullit daar niet bij zijn. Advocaat heeft al gezegd dat hij niet eerder dan 1 juni weg kan uit Istanbul, bij zijn werkgever Fenerbahçe.

    Je kan zeggen: een paar trainingen met Oranje, wat maakt het uit? Maar het zijn zeldzame contactmomenten, nodig om een richtingloze ploeg te kneden. Wat ga je doen in die vijf groepswedstrijden, waarvan er vier cruciaal zijn? Pragmatisch-defensief counterend spelen, of met vertrouwd-aanvallend 4-3-3? Wanneer ga je een eventuele nieuwe speelwijze implementeren? Hoe neem je de spelers mee in een idee?

    Interim-bondscoach Fred Grim en keeperstrainer Frans Hoek, overblijfselen uit het tijdperk van Danny Blind, zullen Oranje in Lagos en tijdens de oefenwedstrijd tegen Marokko vermoedelijk leiden. Pas bij de oefeninterland tegen Ivoorkust op 4 juni, komt het duo Advocaat-Gullit vertellen hoe het moet. Op 9 juni volgt dan de eerste kwalificatie-interland voor de nieuwe bondscoach. Keihard om het echie: Luxemburg thuis.

  3. Keert Robin van Persie nu terug in het Nederlands elftal?

    De mislukte EK-kwalificatie in het najaar van 2015 kostte eigenlijk maar één international zijn abonnement op Oranje: Robin van Persie. Worstelend met zijn fitheid, vervagend als mondiaal topspits. Met zijn transfer naar Fenerbahçe, in de Turkse competitie, leek het uitbollen richting het einde van zijn profcarrière ingezet.

    Maar nu het belangrijkste obstakel voor een terugkeer in de nationale ploeg verwijderd is – de ontslagen bondscoach Danny Blind – lonkt een comeback van de Oranje-topscorer aller tijden. Advocaat heeft Van Persie in het afgelopen seizoen van dichtbij meegemaakt bij Fenerbahçe. Hij scoorde zeven goals in 21 competitiewedstrijden waarin hij ongeveer de helft van de speelminuten volmaakte. De concurrentie in de spits van Oranje is niet moordend – Bas Dost en Vincent Janssen hebben hun beperkingen. Van Persie (33) zou alleen al op basis van zijn status nog aanspraak maken op een plaats in de selectie. Mogelijk is Advocaat daar gevoelig voor, aangezien hij toch iets zal moeten forceren in de korte tijd die hij heeft. Misschien wel met een oude krijger.

    Hij wordt hoe dan ook de laatste bondscoach die Wesley Sneijder nog gaat oproepen. De spelmaker heeft al aangegeven dat het „na het WK 2018 sowieso klaar is”. Drie interlands heeft Sneijder nog nodig om Edwin van der Sar (130 caps) uit de recordboeken te jagen. Bij wijze van grap zei de oud-doelman in gesprek met NRC onlangs: „Ik heb alle vertrouwen in de verjonging die de nieuwe bondscoach gaat doorvoeren.”

  4. Is Advocaat geloofwaardig?

    Met het vertrek van Advocaat na drie maanden assistentschap bij Oranje begon afgelopen zomer een niet aflatende stroom van personele wisselingen om en rond het Nederlands elftal. Het is de vurige hoop in Zeist dat met Advocaats terugkeer een crisis wordt afgesloten die al veel te lang heeft geduurd.

    Daarvoor moet nog veel gebeuren. Allereerst het scheppen van helderheid in de kwestie rond de andere kandidaat Henk ten Cate, die eind vorige maand één dag in de veronderstelling leefde dat hij bondscoach zou worden. De etterende publiciteit rond de coach van Al-Jazira in de Verenigde Arabische Emiraten is symptomatisch voor het gebrek aan regie bij de bondsbestuurders in Zeist, de geplaagde en beschadigde technisch directeur Hans van Breukelen voorop.

    Dat Ten Cate het bondscoachschap was toegezegd, zou blijken uit sms-verkeer en/of apps en/of mails van Van Breukelen waar De Telegraaf, Voetbal International en NOS inzage in hadden. Hoe het precies zit, en waarom het toch Advocaat werd, zou Van Breukelen dinsdagochtend uitleggen. Hij zal met een waterdicht verhaal moeten komen om zich nog geloofwaardig als KNVB-bestuurder door de voetbalwereld te bewegen.

    Dat Advocaat spoorslags vertrok afgelopen zomer als assistent zal de internationals wellicht hebben geïrriteerd, maar dat betekent niet dat de sfeer bij zijn terugkeer per se verziekt is. De spelers weten ook wel hoe de voetbalwereld werkt. Feit is wel dat Advocaat na 2008 geen hoofdprijs meer won en tevens over weinig zitvlees bleek te beschikken. Hoe dan ook: als Advocaat het WK haalt, heeft niemand het ooit nog over die ene dag in april waarop Henk ten Cate dacht dat hij bondscoach werd.

  5. Dit artikel is aangepast na de officiële aanstelling van Advocaat als bondscoach.